

D4009

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱན་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་བའོ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་མཧཱ་རཏྣ་ཀཱུ་ཊ་དྷརྨ་པརྱ་ཡ་པ་རི་བརྟྟ་ཤ་ཏས་ཧ་སྲི་ཀ་ཀཱ་ཤྱ་པ་པ་རི་བརྟྟ་ཊཱི་ཀཱ་། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྡུག་བསྔལ་མཚོ་རྒལ་བ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་དང་ལྡན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཡང་དག་དོན གྱི་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་བྱས་པ།དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱ། སྨྲས་པ། ཁྱོད་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་འཆད་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཅི། དགོས་པ་དེ་ཉིད་ཇེ་བཤད་དགོས་སོ། །སྨྲས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ དཀོན་མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་བསྡུས་པ་ན། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩེགས་པ་ནི་སྤུངས་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། བཅེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཆོས་བསྟན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པ་ན་ལོག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དག་པར་ སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ལེགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པ། ཆོས་སྤྱོད་པ། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ། དགེ་བ་སྤྱོད་པ། ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པར་ སེམས་པ་དད་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་རྣམ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་བསླབ་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གདམས་ངག་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྣམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་མ་བསླབས་པའི་རྣམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་རྣམ་ པ་དང་།བརྡའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ལྡེམ་པོ་དག་ཏུ་སྨྲས་པའི་རྣམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་གདམས་ངག་ལ་མོས་པའི་ལེགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་ཆོས་བསྟན་ཏེ།རྣམ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་སྣང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དཀོན་ མཆོག་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོ་སྡེ་འདིར་བསྡུས། སྨྲས་པ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བརྩམས་ཏེ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས་པའི་བཞི་ པ་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་བཞི་པོ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྡུས་པ་བཞི་པ་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དག་ནི། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ།

印度大堪布迪班卡热智燃和译师比丘戒胜所译。

梵文为：Ārya-mahā-ratna-kūṭa-dharma-paryāya-parivarta-śatasahasrika-kāśyapa-parivarta-ṭīkā。
藏文为：《圣宝积大乘法门十万品中迦叶品广释》。
顶礼文殊童子。
顶礼世间怙主、度越痛苦海、具大悲者。
以真实义庄严而美妙，将宣说宝积释。
问：你说要解释宝积，为何此法门称为宝积？应当解释其必要性。
答：因为摄集了大乘法宝的一切种类。当摄集了大乘法宝的一切种类时，即称为宝积。'积'与'聚'、'蕴'、'堆'等意义无别。
其中，世尊针对诸菩萨以十六种方式宣说大乘法：
如何使菩萨修行趣入邪道的邪行方式；
如何使菩萨修行趣入正道的正行方式；
正行的善妙方式；
安住正行的菩萨之修法、平等行、善行、住法之方式；
为令对菩萨怀恶意者生起正信而作的譬喻方式；
安住正行菩萨的学处方式；
声闻学处与菩萨学处差别的方式；
善学菩萨学处的菩萨以世间和出世间智慧利益他人的方式；
菩萨藏教诫中声闻学处的方式；
沙门未善学的方式；
沙门善学的方式；
安住世俗律仪的方式；
安住胜义律仪的方式；
如来调伏方便的方式；
密意说法的方式；
信解菩萨藏教诫的善妙方式。
世尊针对诸菩萨以此十六种方式宣说大乘法，此等一切方式皆显现于此法门中。因此，由于摄集了大乘所说一切法宝种类，故称为宝积。
问：此经中如何摄集了大乘所说的一切种类？
答：从'此四法令菩萨智慧衰退'开始，归纳为黑品的八个四法，应知摄于邪行方式。从'此四法成就大智慧'开始，归纳为白品法的八个四法，应知摄于正行方式。

།བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།བཞི་པ་ཕྲག་བཞི་པོ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ལེགས་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཞི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ལེགས་པར་བསྡུ་བར་ཡོངས་ སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་ཁྱོད་ལ་དཔེར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དཔེ་བཅུ་ དགུ་པོ་དག་ནི།དཔེའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་བསླབ་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་ འདི་ལྟ་སྟེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལས་ས་བོན་རྣམས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ ཏེ།འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཅིག་།ཕྱི་རོལ་དུ་མ་རྒྱུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གདམས་ངག་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་ བར་རིག་པར་བྱའོ།།འོད་སྲུངས་དགེ་སྦྱོང་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་འོད་སྲུངས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི། དགེ་སྦྱོང་ནི་བཞི་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གོང་མ་གསུམ་པོ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་མ་བསླབས་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་ བྱའོ།།འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་བཞི་པོ་དག་ནི་བརྡའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། བདག་གི་ བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།དོན་དམ་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་ དག་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གར་དོང་དོང་། གང་ནས་ལྷགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལྡེམ་ པོའི་ངག་ཏུ་སྨྲས་པའི་རྣམ་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་དཀོན་མཆོག་[(]བཙེགས་[,]བརྩེགས་[)]པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་མོས་པའི་ལེགས་པའི་རྣམ་པར་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་འདི་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཞེས་བཏགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

从'这四者是菩萨获得大宝藏'开始，应当了知这四组四法是正修行的善妙分类。如是，以这二十组四法，完全显示了杂染、清净和善妙的归纳。
从'迦叶，菩萨不应仅以名称而称为菩萨'开始，应当了知这三十二法是戒律的分类。
从'迦叶，我为你举例说明'开始，应当了知这十九个譬喻是譬喻的归纳。
从'迦叶，因此欲学菩萨大宝积法门者'开始，应当了知是住于正修行学处的归纳。
从'迦叶，譬如种子不从虚空生起'开始，应当了知是声闻学处与菩萨学处差别的归纳。
从'尔时，世尊又告大迦叶'开始，应当了知是以世间和出世间智慧利益他人的归纳。
从'迦叶，应当内观，莫向外求'开始，应当了知是在菩萨藏教诫中声闻学处的归纳。
从'迦叶，所谓沙门、沙门，迦叶，以何为量'中，应当了知前三种沙门是未善学沙门的归纳，第四种是善学沙门的归纳。
从'迦叶，这四种恶性者非似持戒'开始，应当了知这四种似持戒者是住于表相戒律的归纳。
从'迦叶，所谓戒、戒者，即是无我、无我所'开始，应当了知是住于胜义戒律的归纳。
从'尔时，大迦叶白世尊言：世尊，这五百得禅定比丘从座而起'开始，应当了知是如来调伏方便的归纳。
从'尔时，具寿须菩提对诸比丘言：具寿们，往何处去？从何处来？'开始，应当了知是密意语的归纳。
从'尔时，大迦叶白世尊言：世尊，此《宝积》法门能利益发心大乘的善男子、善女人，真是希有'开始，应当了知是对菩萨藏教诫生信的善妙归纳。为摄此十六种妙法所说法门，应当了知名为《宝积》。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་གནས་བརྗོད་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་འདི་ན་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དེ་མཆོད་རྟེན་གྱི་དངོས་པོས་ བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འོ་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བཤད་ཀྱི་གཞན་དག་ཏུ་མ་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གནས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་རྒྱལ་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོའི་ ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཤད་ཀྱི་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བརྩེགས་ པ་ལྟར་ཁྱད་ཞུགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་བརྒྱ་སྟོང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྨྲས་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོས་པ་ ནི་རིགས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་སྨོས་པ་ཅི་དགོས།སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་སྨོས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་བདག་ལ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་གང་ དག་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱ་བ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་ནས་བདག་ལ་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་དོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དཔེ་ལས་འདས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ དག་ཇི་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མང་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པ་ཞེས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་པ་ནི་གཏམ་འདིའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ དེ་དག་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ཆོས་སྟོན་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་དག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་འོང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པས།སྐལ་བ་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཉན་པར་སེམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དག་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དང་མཚུངས་པར་སྤྱད་པ་ རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟ་འདོད་པ་སྐྱེད་པ་དང་།སངས་རྒྱས་མང་བར་བརྗོད་པ་དང་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ དེ་དང་སྐལ་བ་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ལྷགས་སོ།།སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེས་མང་། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་བ་ནི་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ དགེ་འདུན་ནི་གོང་དུ་སྨོས།སྨྲས་པ། དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བསྟན་པ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果问到'说世尊住在王舍城'这样的处所描述有何必要？回答：说'世尊住在此处'是为了让重视福德的众生通过将该处作为塔庙来增长福德，应当知道这就是描述处所的原因。
那么，为什么这个法门在王舍城宣说而不在其他地方宣说呢？回答：这个法门是在法王的住处宣说的，就像王舍城因为是国王的住处而称为王舍城一样，这个法门也是在法王的住处宣说的，所以在王舍城宣说。
那么，为什么在灵鹫山宣说而不在其他地方呢？回答：为了显示大乘超越声闻和独觉乘，就像山峰层层叠起一样。怎么说呢？是为了成办自利和利他。
关于'比丘百千人和菩萨一万六千'这句话。有人问：既然这个教法是为菩萨宣说的，提到菩萨是合理的，那为什么还要提到声闻僧众呢？
回答：提到声闻僧众是为了消除声闻对大乘的怀疑，使未确信者生起信心，使清净者断除我慢。那些因断除一切烦恼而认为'仅仅断除烦恼障就是教法清净的要素'而生起我慢的声闻，为了让他们舍弃这种增上我慢。
因为从菩萨开始宣说作为断除烦恼障和所知障因的这个法门，所以显示超越一切声闻缘觉的无比果位，他们已断除烦恼障和所知障。
为了消除未来众生'为什么菩萨比声闻多'的疑虑，所以说他们从不同佛土集聚而来。'一生补处'是指堪为此法器的意思。
有人问：当那些佛土中的诸佛世尊也在说法时，为什么那些佛土的菩萨们还要来到这个佛土？回答：是为了成熟众生，因为这个佛土的众生曾被那些菩萨所调化，所以愿意从与他们有缘分的菩萨处听法。
为了显示其他佛土也有佛住世。为什么要显示呢？回答：为了让修行相同的人生起想要见其他佛土诸佛的愿望，宣说诸佛众多，也让其他众生对成佛生起欢喜心。因为是释迦牟尼佛过去所调化的，所以与他有相同缘分的菩萨从其他佛土来此瞻仰世尊。
问：为什么菩萨比声闻多得多？答：菩萨众多是因为这属于他们的修行。
问：为什么先提到声闻僧众？答：因为加持他们后才开始宣说教法。

།སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཞེས་སྨོས། སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་ འདུས་པ་དང་།སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཆོས་མཉན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་མི་འོང་བ་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས། གཞན་དང་གཞན་དག་ནས་ལྷགས་ཀྱི། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་ཐག་རིང་པོ་གཞན་དག་ནས་ཀྱང་ལྷགས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དག་ཀྱང་ལྷགས་ན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཀྱི། ཅིའི་ཕྱིར་འདོང་བར་མི་བྱ་བ་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་བསྟན་པའི་ནུས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་རྟོགས་པ་དང་མ་མོས་པ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་བསྡུས་པ་སྔར་བསྟན་པ་བཞི་པ་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་གོ་རིམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བཞི་པ་དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དྲན་པ་ཉམས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གསུམ་པ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་མི་མཉམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི་ཡིད་མི་མཉམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་གདུལ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ནི་ གདུལ་དཀའ་བ་ལམ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདུན་པ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་དུ་འདུ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་ དག་པར་སྒྲུབ་པར་བསྡུས་པ་བཞི་པ་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་སྔར་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་གོ་རིམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བཞི་པ་དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དྲན་པ་ཉམས་ པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གསུམ་པ་ནི་དྲན་པ་མ་ཉམས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་མངོན་པར་འཕེལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་ཡིད་མཉམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི་ཡིད་མཉམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་གདུལ་སླའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ནི་གདུལ་ སླ་བ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདུན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དམ་པ་དང་ཀུན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་ནི་དམ་པ་དང་ཀུན་དུ་འདུ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ལེགས་པར་བསྡུས་པ་སྔར་བསྟན་པ་བཞི་ པ་ཕྲག་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་གོ་རིམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བཞི་པ་དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྩོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་གཉིས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྩོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིབ་པ་ རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཞི་པ་གསུམ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པའི་བཞི་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། བསོད་ནམས་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

问道：'为何说从不同佛土聚集而来，如是，距离无上正等正觉只剩一生？'
答道：'所说从不同佛土聚集而来，以及距离一生即可成就，是为了对治那些不求闻法、懈怠和我慢而不来的人。自己求闻正法，从各处而来，不是随从他人，从其他遥远世界也来，已获得佛法灌顶者尚且前来，何况其他人，为何不来呢？如是为了对治彼等。'
其次'世尊对具寿大迦叶作如是开示'，为何世尊以大迦叶为开端说法而不对诸菩萨说呢？
答道：'对大迦叶开示是为了宣说教法的力量，为了使未领悟和未信解者对大乘生起信心。'
其中，前面所说的八个四种邪行，应当理解为由上至下次第成就：
第一个四种是因为智慧资粮衰损而成为邪行。
第二是因为智慧资粮衰损导致失念。
第三是因为失念导致善法完全耗尽。
第四是因为善法耗尽而生起非菩萨分的不平等心。
第五是因为生起不平等心而难以调伏。
第六是因为难以调伏而行于非道。
第七是因为行于非道而与非正法相聚。
第八是因为与非正法相聚而不如实成为菩萨，故为邪行。
与此相反，前面所说的八个四种正行，也应当理解为由上至下次第成就：
第一个四种是因为圆满智慧资粮而成为正行。
第二是因为智慧资粮圆满而不失念。
第三是因为不失念而善法增长。
第四是因为善法增长而生起菩萨分的平等心。
第五是因为生起平等心而易于调伏。
第六是因为易于调伏而行于正道。
第七是因为行于正道而与正法相聚。
第八是因为与正法相聚而如实成为菩萨，故为正行。
前面所说的四个四种正行善集，也应当理解为由上至下次第成就：
第一个四种是为了积集正入菩萨的福德和智慧资粮。
第二个四种是依于积集福德和智慧资粮而清净障碍。
第三个四种是依于清净障碍而获得一切善法之门。
第四个四种是依于获得一切善法之门而致力于一切众生利益，并生起无量福德。

།བཞི་པ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་པོའི་གོ་རིམས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་འདི་མན་ཆད་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གཉེར་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ་ ཞེས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་བརྩམས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་དང་། བག་མེད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཞུམ་པ་རྣམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོད་སྲུངས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ཉན་པ་རྣམས་ལ་འདུན་པར་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་མ་སྨོས་ན་ཅི་ཆོས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གང་ཟག་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། རང་གི་སྒྲ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཞི་ ཞེས་གྲངས་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།།སྨྲས་པ། བཞི་ཞེས་གྲངས་སྨོས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བར་དོགས་ནས་དེ་ཉན་མི་འདོད་པ་རྣམས་སྤང་བ་དང་། གྲངས་སྨོས་པ་དག་ཀྱང་དྲན་པར་བྱ་བ་དང་། གཟུང་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ཏོག་བརྒྱུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཉིད་དེ། མི་མང་མི་ཉུང་ཞེ་ན། ལ་ལ་ན་རེ་ཧ་ཅང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ བས་ཀླན་ཀར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།གཞན་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བཞིའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མདོར་ན་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་དང་། བསམ་པའི་དང་། བསྒོམ་པའིའོ། །དེ་ལ་ཚིག་དང་པོ་གོང་མ་གསུམ་པོ་དག་གིས་ནི་ཤས་ཆེར་ ཐོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་སྟོན་ཏོ།།ཚིག་བཞི་པ་ཐམས་ནི་ཤས་ཆེར་བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཕྱིར་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་སྟོན་ཏེ་དེ་བས་ནི་བཞི་ཉིད་དོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉེ་བ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བཤད་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མོས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །མོས་ པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཤེས་བྱ་ཟབ་མོས་རྟོགས་པ་ལ་མོས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བདག་དང་གཞན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་སྦྱོར་བའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཐོབ་པ་དང་།མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་སོ། །གཞན་ནི་གཉི་ག་བྱེ་བྲག་མེད་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ ཉམས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པ་ལས་གཏོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གདགས་པར་བྱས་ནས་བརྗོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་ ལ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་དོ།།སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་མི་གུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། ཁོང་ཁྲོ་བས་ན་མི་གུས་སོ། །མི་གུས་པས་ན་མི་ཉན་ཏོ། །མི་ཉན་པས་ན་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་བྱང་བས་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཤེས་ རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་ཅིང་། སློབ་དཔོན་ཆོས་འཆད་པས་ནི་མི་སྟོན་ཏོ། །མི་སྟོན་པས་ན་ཚེ་རབས་གཞན་ན་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

第四、二十种的次第已经讲述完毕。从现在开始，将要讲述它们的词句解释。
为什么要开始讲'迦叶，这四法会使菩萨智慧衰退'这句话呢？
答：为了向那些对大乘正确趣入、获得无上菩提方便而愚痴的人们开示；为了使放逸的人们正确地受持；为了鼓励怯懦的人们；为了使正确趣入的人生起欢喜。
'迦叶'这一称呼，是为了使听众生起欲乐。'法'这一词，是为了遣除补特伽罗而说'法'字，因为如果不说'法'字，就会怀疑是法还是补特伽罗。
问：说出自身的数目而说'四'是没有意义的。
答：说'四'这个数目是为了避免那些担心内容太多而不愿听闻的人，也为了便于记忆数目，为了容易掌握，就像串起的花朵一样。
问：为什么正好是四个，不多不少呢？有人说因为过多会成为过失，所以不会成为诽谤。其他人说是为了摄集智慧资粮三种衰退而成为四种。
简而言之，智慧有三种：闻所生、思所生和修所生。其中前三句主要显示闻所生智慧资粮的衰退。第四句则主要显示思所生和修所生智慧资粮的衰退，因此正好是四种。
'这些'是指显示这些近前法的各别分类解释。
关于'菩萨'，应当解释菩萨的含义。虽然正确趣入大乘者的异名很多，但说'菩萨'是由这三个方面来理解：胜解、加行和通达。
什么是胜解？是对甚深所知的胜解。什么是加行？是为自他圆满正等菩提之因而修行。什么是通达？是以智慧力通达菩提。
'从智慧衰退'是指从已得和未得中衰退。什么是从已得和未得中衰退？由于什么衰退而成为衰退，即无漏法是从未得中衰退。其他则是两者无差别。
问：由'从智慧衰退'这句话，因为无差别，如果是无漏所摄，就会成为过失。
答：不是这样，因为已经解释过了。说'智慧资粮衰退'是依据因上安立果而说的。
为什么说'从智慧衰退'呢？有漏智慧是无漏智慧资粮所摄，因此有漏是从已得和未得中衰退而衰退。无漏则仅是从未得中衰退，因为在无漏中没有从已得中衰退。
问：不恭敬等法如何使从智慧衰退？
答：因为忿怒而不恭敬。因为不恭敬而不听闻。因为不听闻而不熟练。因为不熟练而在此生从智慧衰退。对法吝啬，有说法的上师也不教授。因为不教授，所以在其他生中将不具足因缘。

།རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པས་ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ བར་ཆད་བྱེད་པར་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཉན་པ་ལ་སྒྲིབ་པས་གཏི་མུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཡང་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །རྨོངས་པས་ན་ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་སྟོད་ཅིང་གཞན་སྨོད་པ་ན་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ལོག་པར་སྟོན་ཏོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་ལོག་པར་སྟོན་པས་ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། གང་གི་དུས་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། དུས་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདི་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་ནའོ། །སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་རབས་གཞན་འོ། །སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ ཉིད་བསྟན་གྱི།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། སྨྲས་པ། གཙོ་བོའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན་བྱང་ཆུབ་དང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བསྟན་གྱི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མི་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞི་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། མི་གུས་པས་ནི་མི་ཉན་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་ཅིང་སློབ་དཔོན་ཆོས་འཆབ་པས་ནི་མི་ སྟོན་ཏོ།།ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པས་ཉན་པ་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྟོན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཡེ་ཤེས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བཞི་ པོ་གཞན་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །མི་ཉན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་འདི་ལ་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་གཞན་ན་རྐྱེན་ དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཉན་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་གཞན་ན་གཏི་མུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མི་གུས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ པོ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཉན་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་ཏེ། ལ་ལ་ནི་ཆོས་ལ་གནོད་པར་སེམས་པས་མི་ཉན་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པས་ཉན། ལ་ལ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པར་སེམས་པས་མི་ཉན་ཀྱང་ཆོས་ལ་གུས་པས་ཉན་ཏོ། །གང་གཉི་ག་ལས་གནོད་པར་སེམས་པ་ དེ་ནི་ཡང་མི་ཉན་ཏོ།།དེ་བས་ན་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཉན་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་ཅིང་སློབ་དཔོན་ཆོས་འཆབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། གཞན་གྱིས་ཤེས་པ་བས་བདག་ལྷག་པར་མངོན་པར་བསྙེམས་པས་ཆོས་ལ་ སེར་སྣ་བྱེད་དོ།།གཞན་གྱི་བརྙས་ཀྱིས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཆོས་འཆབ་བོ། ཡང་ན་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་སྟོན་ཁ་ཅིག་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཆོས་འཆབ་བོ།

由于不具备因缘而从智慧中完全退失。对于求法之人作障碍法，即成为听法之障。由于听闻之障碍而成为愚痴，产生非福德。因此，在其他生世中也将成为愚昧。由于愚昧而从智慧中完全退失。
自赞毁他即是颠倒执著而邪说。由于颠倒执著而邪说，在其他生世中将成为颠倒。由于成为颠倒而从智慧中完全退失。
问：何时成为完全退失？答：有两个时期：此生和其他生世。
问：是在其他何种生世？答：如果布施等完全退失的因——吝啬等诸法尚存在，为何只说从智慧退失之因，而不说布施等完全退失？
答：因为是主要的缘故。智慧的本性即是菩提。其他诸波罗蜜则依止于智慧。邪入智慧的菩萨即是邪入菩提及获得菩提之诸法。若正入智慧则是正入菩提及获得菩提之诸法。因此只说从智慧完全退失之因，而非从布施等完全退失之因。
不恭敬等智慧完全退失之因的这四句，显示不听闻等四法：以不恭敬显示不听闻；以吝法及上师隐藏法显示不说；以作法障显示听闻之障；以增上慢显示颠倒执著而说。
依止不听闻等这四法而导致智慧资粮完全退失，于此生及他世将生起四种与智慧不相顺之法。何为四种？即：不通达、不具因缘、成为愚痴而生非福德、颠倒。依止不听闻，于此生不通达。依止不说，于他世不具因缘。依止听闻之障，于他世成为愚痴而生非福德。依止颠倒执著而说，于他世成为颠倒。
问：'对法和说法者不恭敬'这两句有何差别？答：两句显示听闻之因圆满。有些人虽因想损害法而不听，但因恭敬说法者而听；有些人虽因想损害说法者而不听，但因恭敬法而听。若对二者都想损害则不听。因此以两种说法圆满显示不听闻之因。
问：'对法吝啬及上师隐藏法'这两句有何差别？答：由于认为自己胜过他人的了知而对法吝啬。因惧怕他人轻视而上师隐藏法。或者，由于无差别地不说一切法故对法吝啬；由于说一些不说一些故上师隐藏法。

།ཡང་ན་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་དེ། ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་སྟེར་བས་བསམ་ པ་ལ་ལོག་པར་འཇུག་གོ།།སློབ་དཔོན་ཆོས་འཆབ་པ་ནི་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ལོག་པར་འཇུག་གོ། །གང་ཟག་ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད། མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད། རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་དེ། མི་སྟོན་ཅིང་རབ་ཏུ་འཆབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད། མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད། རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་དེ། མི་སྟོན་ཅིང་རབ་ཏུ་འཆབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གང་ ལས་ཉན་པར་འདོད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དང་།གང་ཟག་དེ་ལ་མེད་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་ཅི་ནས་ཉན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བྱ་བ་ངན་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཉན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ དེ་ལྟ་བུར་བྱ་བ་ངན་པས་ཉན་པ་ལ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་མི་སྟོན་ཅེ་ན། མི་འཆད་པ་དང་། མི་འཆོལ་བ་དང་། མི་སྟོན་པ་སྟེ། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་གཞན་དག་གིས་དྲིས་ཏེ། ཆོས་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པས་མི་འཆད་དོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་གཞན་ལ་མི་འཆོལ། དྲིས་ཀྱང་སྐབས་མི་ འབྱེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་འཆབ་ཅེ་ན། ཉན་པའི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་ནི་ཟབ་ལ་ཁྱོད་ནི་ཤེས་རབ་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ཉན་པ་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པས་ཆོས་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་འཆབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བར་ ཆད་བྱེད་པས་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེ་སྟེ།ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བདག་བསྟོད་ཅིང་གཞན་སྨོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་བདག་ལ་ བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལ་བསྟོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། བཤད་པ་དག་ལ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། བཤད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དག་གིས་ལེགས་པར་ རྟོགས་པ་དང་།བསྒོམས་པ་དང་བཤད་པ་དག་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་བཤད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉེས་པས་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་མི་ འཐོབ་པོ།།མདོར་བསྡུས་ན་གང་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་དང་གང་གི་དུས་དང་། ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གང་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྔར་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་དུས་ན་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ནོ། །ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཤེ་ན། མི་གུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་དག་གིས་སོ། །ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་མི་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་གཉེན་པོར་ཆོས་བཞི་བསྟན་ཏེ། འོད་སྲུངས་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞི་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ།བྱང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ།

或者对法生起吝啬心，由于不完全给予佛法而导致邪恶的想法。上师隐藏佛法是由于对法吝啬的想法而产生的邪恶行为。对于想求法的众生造成障碍，使其退失信心，令其混乱，不为其传授而完全隐藏。
对于'造成法的障碍、使退失信心、令其混乱、不为传授而完全隐藏'这些词语有何差别呢？其中'造成法的障碍'是总说。
如何造成法的障碍、使退失信心、令其混乱、不为传授而完全隐藏？如何使其退失信心呢？是因为说法和人的过失，对于想听闻的法和人说不存在的过失的言语，为使其不能听闻而说不悦耳的话。
如何令其混乱呢？以不善行使其散乱，为使其完全不能听闻而以不善行使其听闻混乱。
如何不传授呢？不讲解、不委托、不显示，当其他求法者询问'请说法'时，因为吝法而不讲解。不委托其他说法者，即使被问也不开许。
如何完全隐藏呢？说听闻的过失，说'此法甚深，而你智慧浅薄，你不能理解此法'，以对听者说不悦耳的话而完全隐藏传法。
如是造成法的障碍而生于无暇，不能圆满资粮。
对于'以增上慢而自赞毁他'这些词语的含义是什么呢？'增上慢'是总说。
如何是增上慢呢？即自赞而毁他。
如何是自赞呢？对于邪解、修习、讲说执著为正解、修习、讲说。
如何是毁他呢？对于他人的正解、修习、讲说执著为邪解、修习、讲说。由增上慢过失而不能获得现证圆满菩提的智慧和究竟通达胜法的智慧。
总之，已经显示了从何处退失、如何退失、何时退失以及由多少法而退失。从何处退失呢？从智慧退失。'如何'是指以何种方式退失，如前所说。何时退失呢？今生和他世。由多少法退失呢？由不恭敬等四法。
为对治令从智慧退失的违品不恭敬等四法，宣说四种对治法：'迦叶，此四法是菩萨获得大智慧之因。何为四法？对法和说法者具足恭敬'等。
由于真实受持具足恭敬等四法之因，获得作为菩萨大智慧因的四种智慧：令熟练、令成熟、令圆满资粮、令现证圆满菩提。

།གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཉན་པས་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་འཐོབ་ པོ།ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་[(]ཡངས་[,]ཡོངས་[)]སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བར་ཤེས་ཏེ། མགོ་འམ་ཐོད་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་ ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་ཏོ།།ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་འཛིན་པས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྨྲ་བ་དང་བརྗོད་པའི་ཚིག་དམ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་རབ་ ཏུ་འཐོབ་བོ།།དེ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་གུས་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། གུས་པ་དང་བཅས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་རེ་ བ་ནི་ཐོབ་པ་དང་།བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །འཐོབ་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་བསྔགས་པ་འདོན་པའོ། །མང་དུ་ ཐོས་པ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བར་ཤེས་ཏེ།མགོ་འམ་ཐོད་པ་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གུས་པས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་གི་མགོ་འམ་ཐོད་ལ་མེ་འབར་ན། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྟེ། མགོ་འམ་ཐོད་ ལ་མེ་འབར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབད་པར་རྩོམ་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ།ཐོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པའི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུས་པ་དང་ལྡན་ན་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །བདག་དང་གཞན་ ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་ཏོ།།གང་ཐོས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པས་དེའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་རབ་སྐྱེའོ། །སྨྲ་བ་དང་བརྗོད་པའི་ཚིག་དམ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨྲ་བའི་ཚིག་དམ་ པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན།བརྗོད་པའི་ཚིག་དམ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྨྲ་བ་དང་བརྗོད་པའི་ཚིག་དམ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐོས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན། འཆད་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་མི་དགོས་པ་དང་དོན་མེད་པའི་ཚིག་དམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་ཆོས་ལ་མི་གུས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་མི་སྒྲུབ་སྟེ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པས་གང་ཟག་ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་དོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཏེ། ཤེས་རབ་འཆལ་བས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དཀར་པོའི་ ཕྱོགས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ།ཆོས་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པས་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་སྟོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ ཚོལ་ལོ།།མང་དུ་ཐོས་ནས་བདག་དང་གཞན་དག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྨྲ་བ་དང་བརྗོད་པའི་ཚིག་དམ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བའོ།

以恭敬心听闻佛法而获得殊胜智慧。如实了知所闻法义，并广泛为他人宣说，使自他相续得以成熟。
知道多闻能生智慧，如头上着火般精进求闻，并且如实受持所闻之法。通过求闻受持而圆满资粮。
以修行为根本，而不执著言说为最上。以修行为根本而获得现前圆满菩提的殊胜智慧。
对于法和说法者具有恭敬心，即远离不恭敬，应当了知具有恭敬心。如实了知所闻法义，并广泛为他人如实宣说。
以无所求心不期望获得供养、恭敬和赞颂，以无所求心是因为获得供养和恭敬会导致吝法。获得是指衣物等，恭敬是指顶礼等，赞颂是指称扬赞叹。
知道多闻能生智慧，如头上着火般精进求闻，即为求闻而以恭敬心示现一切行为。譬如有人头上着火，放下一切事务，为灭除头上火焰而精进努力。菩萨也是如此，因为多闻是智慧之因，智慧又是获得一切智的因。
具足恭敬心则求闻。为利益自他而受持所闻之法。如实修行所闻义理即是以修行为根本。以修行为根本则生起随顺正理的智慧。
所谓不执著言说为最上，即不执著说法语言为最上，不执著宣说语言为最上，也就是说不以听闻为满足，不以讲说为满足。或者说不执著无义无用的语言为最上。
这些次第是：由于对法不恭敬而不修行随顺正法之法，由于吝法而对求法之人作障碍。由此退失三种智慧之因，因智慧缺失而成为增上慢者。
白分则与此相反：由于对法恭敬而趣入随顺正法之法。趣入随顺正法之法则远离吝法，如实广泛为他人宣说所闻之法。为欲说法而求多闻。
多闻之后以修行为根本而成办自他利益之因，而不执著言说为最上。智慧是菩提心的根本。

།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྩ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཉམས་པ་དང་།མི་ཉམས་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉམས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ཉིད་དེ་མི་མང་མི་ཉུང་། སྨྲས་པ། ཉམས་ པ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་མདོར་བསྡུ་ན་ཉམས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མ་བརྗོད་པས་ཉམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ལོག་པར་བརྗོད་པས་ཉམས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བརྡའི་སེམས་ཉམས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཉམས་པ་སྟེ། ཉམས་ པའི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་བཞིའི་རྒྱུ་ཉམས་པ་བཞི་ཉིད་དེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་དང་བླ་མ་དང་སྦྱིན་གནས་ལ་སླུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བླ་མ་རྣམས་ལ་བདག་གི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་སྨྲའི། བརྫུན་གྱི་ཚིག་གིས་བསླུ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་རྣམས་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ནི་གླེང་ བ་དང་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་གླེང་ཞིང་འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཉེས་པ་ལས་འབྱིན་པའི་ཐབས་སྟོན་ལ། འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྟོན་པའོ། །བླ་མ་ནི་ཕན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱིན་གནས་ནི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དག་གིས་སྙིང་བརྩེ་ བའི་ཕྱིར་གླེང་བ་ན་བདག་གི་འདས་པར་གྱུར་པ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་གིས་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་དེ།དེས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་སོགས་སོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་མ་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། བརྫུན་ལ་གོམས་པའི་ཉེས་པའི་སྒྲིབ་པས་ ཀྱང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུ་དང་པོའོ། །གཞན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་འགྱོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་འགྱོད་པ་མེད་པའི་གནས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པའི་བསླབ་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ རྣམས་བསླབ་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པས།འདི་ལྟར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་དང་གཡོས་བསླབ་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་དེ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མི་བཟད་པ་སོགས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ལོག་ པར་བརྗོད་པས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་མ་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེས་པའི་སྒྲིབ་པས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་སྙན་པ་དང་། བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་གང་ལས་ཆོས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པར་འདོད་པའམ། སྒྲུབ་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་དག་དེ་ལས་མོས་པ་བཟློག་པའི ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བའོ།།དམིགས་མ་ཕྱེ་བ་དང་། དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཉེས་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དམིགས་མ་ཕྱེ་བར་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབྱིན་པ་ སྟེ།དཔེར་ན་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་ནས་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མི་སྙན་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབྱིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཙང་བར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབྱིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་དང་འདིས་ ཞེས་བྱ་བའོ།

菩提心是一切智的根本，为了不忘失菩提心，为了显示导致菩提心退失和不退失的因法，世尊对迦叶菩萨说：'具足四法的菩萨，菩提心将会退失。'
问：'为何退失之因正好是四种，不多不少？'
答：'因为有四种退失的情况。'
其中简要而言，退失有四种：由于不说而退失，由于对菩提心视为过患而邪说导致退失，由于正确受持的表示心退失，以及由法性所得的心退失。这四种退失之法的因即是四种退失，应当依次了知。
'欺骗上师、师长和应供处'是指：对诸位上师不如实说真相，而是用虚妄语言欺骗，因此是欺骗诸位上师。
其中，'师长'是指提醒和教导者，即提醒说'发生了如此过失'，并指出'这是不应为'，教导出离过失的方法，指示说'应当如此做'。'上师'是指希望利益者。'应供处'是指虽未列入数中但具德者。
当他们出于慈悲而提醒时，以虚妄语言迷惑自己的过失，由此积累巨大的业障。由于业障巨大，应知因不说而退失菩提心。即使未能迷惑他人，由于习惯说谎的过患障碍，也会从菩提心退失，这是第一种因。
'使无悔者生起悔意'是指对清净同修在无悔之处产生颠倒，即对安住于正学处的清净同修们使其对学处迷惑。如此对清净同修以不清净意乐趣入，以诡诈谄曲使其对学处迷惑，积累难忍的业障。
因此，由于视菩提心为过患而邪说，从而退失菩提心。即使未能使人迷惑，也会因过患障碍而退失菩提心，这是第二种因。
'对于真实趣入大乘的众生发出非赞叹、不悦耳及不当说的偈颂'是指使求法者远离其所闻法处，即对于想要信解大乘或想要修行者，为了遮止其信解而对真实趣入大乘的众生说不赞叹语。
有不作区分、作区分和详细区分而说过失。其中，不作区分而普遍说过失即是发出非赞叹偈颂，例如说'具恶劣性格'等。作区分而说过失即是发出不悦耳偈颂，例如说'行不净行'等。详细区分而说过失即是发出不当说的偈颂，即说'以这种方式和这种方式'等。

།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དམིགས་མ་ཕྱེ་བ་དང་། དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ བཅབས་པས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མི་བཟད་པ་སོགས་སོ།།སྒྲིབ་པ་དེས་ནི་དེའི་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བརྡའི་སེམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བཅབས་པར་མ་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉེས་པའི་སྒྲིབ་པས་དེའི་སེམས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རྒྱུ་གསུམ་ པའོ།།སྒྱུ་དང་། གཡོས་གཞན་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་ཀྱི། ལྷག་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་མགོ་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོས་པས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གྱ་གྱུ་བའོ། །ལྷག་པའི་ བསམ་པས་མ་ཡིན་[(]ཞས་[,]ཞེས་[)]བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་སྦྱོར་བ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལས་གསང་བའི་གནས་དག་ཐོས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་མོས་པ་བཟློག་པར་ བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་བསགས་ཏེ།ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་པའི་སེམས་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །མོས་པ་བཟློག་མ་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཉེས་པའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་སེམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་གང་ལས་ ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སེམས་ལས་སོ། །གང་གི་ཚེ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་པའོ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་དག་ན་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ལོག་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཤེ་ན། རྒྱུ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཏེ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་མི་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟའོ། །ཐ་ན་བཞད་གད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟའོ། །སྒྱུ་དང་གཡོ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་ན་ལྷག་པའི་ བསམ་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་དང་མཐུན་པའོ། །སྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ། །གཡོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གྱ་གྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་བསྔགས་པ་ཕྱོགས་བཞིར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་ཚེ་བའི་ཐེག་པ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གང་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་སེམས་པའོ།།དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི། སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་སླུ་བས་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གུས་ཏེ། བསླབ་པ་ལ་མི་གུས་པས་བདག་འགྱོད་པ་མེད་དེ། གཞན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་གཙེ་བའི་བསམ་པས་འགྱོད་ པར་བྱེད་དོ།།འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པས་སྒྱུ་དང་གཡོས་གཞན་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ལྷག་པའི་ བསམ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是对菩萨们未加区分、已加区分及详细区分而说过失，为此令求证大乘者们迷惑。如是对菩萨们生起不恭敬心，由于隐藏真实功德而造作难忍的业障等。由此障碍则令其正受的誓愿心退失。即使未能隐藏菩萨的真实功德，也会因过失的障碍令其心退失，这是第三种因。
以诡诈和谄曲而非以增上意乐对待他人，是为了令说法者们迷惑而分别秘密处。其中诡诈是指以伪装而行不善。其中谄曲是指心意弯曲。非以增上意乐是指随顺非自性而分别说法者补特伽罗们的秘密处而行，即从说法菩萨处听闻秘密处后，为令求证大乘者退失信解而如是行持，由此积累大业障。
由此业障以远离法性所得心的方式而退失。即使未能令其退失信解，也会因如是过失障碍而令心退失。总之，从何退失？从心退失。何时退失？今生及他世。如何退失？由于对上师等行持邪行。由几种因？由四种因，此已说过。
其对治应知是白品：即使为了性命也不故说妄语，是随护真实，不顾身命。乃至为了戏笑也是指于微细罪过亦见怖畏。以无诡诈谄曲而以增上意乐住于一切众生前，其中增上意乐是指随顺自性。无诡诈是指示现非伪装的一切行为。无谄曲是指远离弯曲。
于一切菩萨生起师想，并于四方宣说彼等真实赞叹，是为了赞叹从其闻法者。为不欲求小乘故，令所有所化众生皆趣入无上正等正觉，是以摄受最上义利的事而思维成熟众生。
彼等次第是：由欺诳上师等而于上师等恭敬却于学处不恭敬，故自无追悔；于他无追悔者以损恼心令其追悔。由无追悔故，对于已入大乘正道的众生说不赞语。由于瞋恨菩萨，无有从菩提心所生的利他事业，故以诡诈谄曲而非以增上意乐对待他人。

།ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བདེན་པའི་ཚིག་གོམས་པར་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་དང་། གཡོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ།ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་ན་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞན་ལ་ཕན་པར་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ལ་གུས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །ཉི་ཚེ་བའི་ཐེག་པ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གུས་པས་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྨྲས་པ་འདི་ལྟར་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གང་། ཚུལ་གང་། གང་ལ་དམིགས། ཡོན་ཏན་གང་། ཁྱད་པར་གང་། གང་གིས་བསྡུས། གང་གི་རྩ་བ། གང་གི་འབྲས་བུ། གང་གི་གནས། སྨྲས་པ། དང་པོར་ཡང་དག་པར་སྨོན་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ནི་ཚུལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །མོས་པ་སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བའོ། །སྙིང་རྗེའི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་ པའི་གནས་སོ།།དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། འབྱུང་བ་དང་། མི་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ནི་གང་སྐྱེས་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ལྡོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་པ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་གང་ལན་ཅིག་ ལོག་ནས་ཡང་མི་སྐྱེ་བའོ།།རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ནི་གང་ལོག་ཀྱང་ཡང་སྐྱེའོ། །སེམས་དེ་ཡང་རྐྱེན་བཞི་དང་། རྒྱུ་བཞི་དང་། སྟོབས་བཞི་པོ་དག་གིས་སྐྱེ་སྟེ། རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་།སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་ངན་པའི་སེམས་ཅན་ཤིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་མཐོང་བའོ། །རྒྱུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་དང་།བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུས་རིང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མི་བཟད་པ། མཚམས་མེད་པས་མི་འཇིགས་པའོ། །སྟོབས་བཞི་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། རང་གི་སྟོབས་དང་། གཞན་གྱི་སྟོབས་དང་། རྒྱུའི་སྟོབས་དང་། སྦྱོར་བའི་ སྟོབས་སོ།།དེ་རང་གི་མཐུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ནི་རང་གི་སྟོབས་སོ། །གཞན་གྱི་མཐུས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྟོབས་སོ། །སྔོན་ཆད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་སོ། །ཚེ་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་ པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་།དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པས་དུས་རིང་པོར་དགེ་བའི་ཆོས་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་སོ། །རྐྱེན་བཞི་པོ་དང་རྒྱུ་བཞི་པོ་ཚོགས་པའམ། མ་ཚོགས་པ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ། རང་གི་སྟོབས་དང་རྒྱུའི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་གཉིས་ཚོགས་པས་ སེམས་གང་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྟན་པ་དང་།སྙིང་པོ་ཡོད་པ་དང་། མི་གཡོ་བར་སྐྱེ་བའོ།

不退失的诸因的次第是：菩提心不会消失的因是由于熟习真实语，菩萨由于无有欺诈和虚伪而不退失菩提心，以菩提心所生利他之心，以增上意乐住于一切众生之前。由菩提心所生的利他意乐所生的极为稀有和无量的诸法，缘于自相续而恭敬菩提心，又因为菩提心是一切智的因，故对一切菩萨生起导师想。由于不欲求小乘，以恭敬菩提心而令一切所化众生趣入无上正等正觉。
思维菩提即是菩提心，是菩提之因的异名。如是所说，最初发菩提心，即成佛的本性是什么？方式是什么？所缘是什么？功德是什么？殊胜是什么？摄于何处？根本是什么？果是什么？所依是什么？答：最初正愿是本性。意愿是方式。缘于菩提和众生利益。因为是一切智之因故功德无量。超胜一切世间、声闻、缘觉的愿故殊胜。摄于胜解行地。是无上正等正觉之根本。是大悲之果。是菩萨学处。
最初所发的菩提心略说有生起和不生起，生起是指生已相续不断随转。其退失也有两种：相续断和相续不断。其中相续断是指一旦退失便不再生起。相续不断是指虽退失仍会生起。此心由四缘、四因、四力而生。四缘是什么？见闻如来极为稀有神变，听闻以无上正等正觉为本的法，菩萨以悲悯众生而令正法久住，见到恶世众生极为痛苦。四因是什么？种姓圆满，善知识圆满，大悲心，以及不畏轮回长久种种难忍无间苦。四力是什么？自力、他力、因力、加行力。
以自己的力量欲求无上正等正觉是自力。以他人力量欲发心是他力。往昔串习大乘善法是因力。此生依止善士、听闻正法、思维等长时串习善法是加行力。依于四缘四因和合或不和合，若以自力和因力二力和合而生起的心，即是如是坚固、有实义、不动摇而生。

།གཞན་གྱི་སྟོབས་དང་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་མི་བརྟན་པར་སྐྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལོག་པའི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་ པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཉམས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་ རོ།།དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་དེའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། འཕེལ་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་བཞི་ཉིད་དེ།མི་མང་མི་ཉུང་། སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མི་སྐྱེ་བས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་ བ་དང་།མི་འཕེལ་བར་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྩ་བ་ནས་བཅོམ་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱང་བསྲིངས་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་ བ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཟིན་པ་ནི་འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་ལྟ་བས་གཞན་དང་འགྲན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་དཀར་པོའི་ཆོས་ རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།།སྔོན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བ་གཞན་ལ་ཆགས་ཏེ། ཉན་པ་ལ་གཡེལ་བ་མི་འཕེལ་བས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་ཏེ་ཁྱིམ་ལ་ལྟའོ། ། དེ་འཐོབ་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་ནི། འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའོ། །འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བས་ནི་འདུ་འཛི་མང་བར་བསྟན་པ་ཡིན ནོ།།སྨྲས་པ། འདི་གཉིས་གང་ལས་བྱུང་། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་འོངས་པའི་ཐོབ་པས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཏེ། ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། འཕགས་པའི་རིགས་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་ལས་བྱུང་། འདི་ལྟར་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་ཁྱིམ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དེ་འདུ་ འཛི་མང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་འཕེལ་ལོ།།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཕེལ་བས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་མི་འཕེལ་བའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བ་ནས་འཇོམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་ཁྲོ་ཞིང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཉེས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཁྲོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་ཉེས་པ་གཞན་ཚོལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་བྱུང་བའམ། མ་བྱུང་བ་ གླེང་བས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་ཏེ།གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འཇོམས་པའི་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱང་བསྲིངས་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཐོས་པ་དང་། མ་ཟིན་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སྤོང་བ་སྟེ། མ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཐོས་པའི་ལམ་དུ་མ་གྱུར་པའོ།

应当了知，由他人的力量和加行的力量而生起的菩提心是不稳固的。其退失的因缘也应当了知有四种：一、种姓不圆满，二、被恶友所摄受，三、对众生悲心微小，四、畏惧轮回苦。
安住于未退失的菩提心之后，应当修习被福德智慧资粮所摄持的诸善法。如是修习时，宣说善法穷尽和增长的因缘法。世尊对迦叶菩萨广说：'若菩萨具足四法，则已生已起的善法将会穷尽。'
问：为何善法穷尽的因缘法恰好是四种，不多不少？答：因为善法穷尽有四种形式，此处略说菩萨善法穷尽有四种：一、因不生而穷尽，二、因不增而穷尽，三、因根本毁坏而穷尽，四、因远离而穷尽。
其中，白法因不生而穷尽的原因是由增上慢而寻求世间外道的言论。即菩萨不了知具足六波罗蜜多的菩萨藏，为增上慢所摄，为了获得利养恭敬而与他人竞争，因寻求世间外道言论而修习非白法生处，则白法因不生而穷尽。
已获得的善法因放逸闻法而不增长导致穷尽的原因是贪著利养恭敬而亲近在家。其中利养是指衣服等物，恭敬是指礼拜等事。贪著利养恭敬即是贪著利养和恭敬。贪著利养恭敬表示邪行。亲近在家表示多有散乱。
问：这两者从何而生？答：由于对如法获得的利养不知满足，住于矫诈等行为，不住于圣种而生。如是因贪著利养恭敬而亲近在家，由于多有散乱，闻法等善法不得增长。
因闻法等不增长，则闻法等善法因不增长而衰退。因根本毁坏而穷尽的原因是对菩萨生嗔恚并诽谤。对菩萨见过失即是嗔恚。正因对菩萨生嗔恚而诽谤菩萨，寻求过失而宣说菩萨已生或未生的过失，积集广大业障，必定因根本毁坏而穷尽其善法。
因远离而穷尽的原因是舍弃未闻未受持的经典。未闻是指未经闻法途径的。

།མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ལམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་མ་ཟིན་པ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་། འདི་ལས་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་སུ་ལོག་པས་འཇལ་བ་དེའི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་ཆེར་བཏབ་པས་གནོད་པ་ཐོབ་སྟེ།དེའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱང་བསྲིང་བའི་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ བཞི་དང་ལྡན་ན།ཡོངས་སུ་མི་འབྲི་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བརྩམས་ནས། ལེགས་པར་ཐོས་པ་ཚོལ་གྱི་ཉེས་པར་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་ལེགས་པར་ཐོས་པ་ཚོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ནི་ལེགས་པར་ཐོས་པ་ཚོལ་བའོ། །ཉེས་པར་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྣམས་མི་ཉན་པ་ནི་ཉེས་པར་ཐོས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས ཅད་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱི་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བཙལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པ་སྟོན་ཏོ།།ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པས་ཚོག་པར་འཛིན་ཏེ། ལོག་པར་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་དག་པར་འོངས་པའི་འཐོབ་ པས་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པས་ཆོག་པར་འཛིན་ཏོ།།ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་ལོག་པས་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་སོ། །མི་སྲིད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་དགའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་རང་གི་བྱ་བ་དམ་པར་འཛིན་པ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་ཡང་ གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བས་གཞན་གྱིས་མི་གླེང་ན་ཉེས་པ་གཞན་དང་འཁྲུལ་པ་ཚོལ་བ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དེའི་བློས། ཆོས་གང་དག་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་ མི་སྤོང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། མོས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་བལྟས་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་གང་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གི་དུས་དང་། ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ དེ་བསྟན་ཏེ།གང་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། །གང་གི་དུས་ཤེ་ན། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ནའོ། །ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ གིས་ཤེ་ན།ཆོས་བཞི་པོ་དག་གིས་སོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་གང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གང་གི་དུས་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བཟློག་སྟེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ ཟིན་ཏོ།།འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྟ་བས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་ལོ། །བཙལ་བར་བྱ་བ་ཁྱིམ་གང་དག་ནས་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱིམ་དེ་དག་ལ་ལྟའོ། །འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་དེར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གཞན་དག་ལ་ཁྲོ་ཞིང་སྐུར་པ་འདེབས་སོ།




所谓'未掌握'是指虽已进入闻法之道却未掌握，即舍弃了了义经典，认为'世尊是基于这个意趣而宣说此经'，即对于基于大乘法性意趣所宣说的如来意趣以颠倒心度量者，由于对正法作大诽谤而获得损害，其白法远离并穷尽而趋向灭尽。
与此相反的则应知是白分，迦叶，若菩萨具足四法，则成为不退转法性，并得殊胜。何为四法？即是从求菩萨藏、六波罗蜜多开始，寻求善闻而非恶闻等。
其中'寻求善闻'是指寻求包含菩萨藏、六波罗蜜多的闻法。'非恶闻'是指不听闻世间外道的言论。'对一切众生无慢心故具有如狗之心'是说被慢心所执者会寻求世间外道言论，为了断除以获得供养恭敬为因而寻求世间外道言论，并为了寻求菩萨藏、六波罗蜜多而说明远离寻求世间外道言论之因。
'以法得知足，断除一切邪求，喜乐圣种'是说由于以正确所得而满足，故以法得知足。为断除伪装等过失，故断除一切邪命。因具无所得自性，故喜乐圣种。如是正行者，执持自己的殊胜行为，即使有过失也因他人守护而不被他人诽谤，何况会寻求其他过失与错误。
以求菩萨藏、六波罗蜜多的精进智慧，对于不了解的法，因如来亲自现见故而不舍弃'现量'。为何？因佛菩提无边，且观待不同意乐而说法故。
总之，说明何者将穷尽、如何穷尽、何时穷尽、以几种法而穷尽。何者将穷尽？诸善法。如何穷尽？依止增上慢而寻求世间外道言论等次第。何时？今生与他世。以几种法？以此四法。
对于白分，也同样说明何种善分将生起、如何生起、何时生起、以几种法生起等相反内容。此四法的次第是：被增上慢所执，为获得供养恭敬而寻求世间外道言论，观察能获得供养的诸家，由于贪著供养恭敬，以嫉妒、吝啬等心对那些家庭中的其他菩萨生嗔恚并诽谤。

།དེ་ལ་ཁྲོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་ངོ་། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་མེད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པར་ཉན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ན་འཐོབ་ པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་འཐོབ་པས་ཆོག་པར་འཛིན་ཏེ།ལོག་པས་འཚོ་བ་དེ་དག་སྤངས་ཤིང་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པར་སེམས་པ་མེད་པས་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ལ་མི་གླེང་ངོ་། །ཐར་པ་འདོད་ པས་དམ་པའི་ཆོས་མི་སྤོང་ངོ་།།དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་མི་མཉམ་པར་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྤང་བར་བྱ་ བ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་ཡིད་མཉམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ཡོན་པོ་དང་། ཡོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཡོན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་ སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའོ།།སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཉིད་དེ། མི་མང་མི་ཉུང་། སྨྲས་པ། ལ་ལ་ན་རེ་ཧ་ཅང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་ཀླན་ཀར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡོ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡོན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡོ་བ་དང་།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡོ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡོ་བའོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོ་བའི་རྒྱུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་དང་། ཡིད་གཉིས་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། སྟོན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ན་བསླབ་པ་ལ་མི་གུས་པའི་ཕྱིར་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་ལ་ནི་སོམ་ཉི་ཟའོ། །ཆེ་བ་ཉིད་ལ་ནི་ཡིད་གཉིས་ཟའོ། །ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ ལ་ཡོ་བའི་རྒྱུ་ནི།སེམས་ཅན་རྣམས་ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། གནོད་པར་སེམས་པའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ན་སེམས་ཅན་ཁྱད་དུ་གསོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་བྱེད་དེ། ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ དང་།གནོད་པར་སེམས་པ་ནི་བླ་མ་རྣམས་དང་། སློབ་མ་རྣམས་དང་། གླེང་བ་རྣམས་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡོ་བའི་རྒྱུ་ནི། གཞན་གྱིས་འཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་ གྱི་འཐོབ་པ་མཐོང་ནས་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཁྲུགས་པ་ནི་ཕྲག་དོག་གོ།།དེ་ལ་སྨོན་པ་ནི་སེར་སྣའོ། །ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་དེ་ཉིད་ལས་སེམས་སོང་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་འཇུག་པ་ནི་བསོད་ནམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡོ་བའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།མི་སྙན་པ་དང་། བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབྱིན་པའོ། །བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་འཇུག་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།

因为愤怒而舍弃正法。白法方面的次第是：由于没有傲慢等过失，以六波罗蜜所摄，精进于如实听闻的菩萨随顺法的修行时，不贪著利养恭敬，无诽谤因，以法的获得而知足，
舍弃那些邪命，欢喜圣种。因为对菩萨无害心，对于过失的生起与未生起不向他人谈论。因为希求解脱而不舍弃正法。
为了舍弃导致白法完全耗尽的因法，以及为了如实受持不令白法衰损的因法的菩萨，为了舍弃非菩萨分的不平等心所生起，以及为了令正受持菩萨分的平等心所生起，
为了显示邪曲与不邪曲的发心，世尊对迦叶广说：'迦叶，此四者是邪曲发心，菩萨应当完全舍弃。'
问：为何是四个，不多不少？答：有人说因为过多过少都会成为过失而招致诽谤。是依据四种邪曲而说的。应当了知依据四种邪曲而有邪曲发心：
于大乘的邪曲、于成熟众生的邪曲、于福德资粮的邪曲、于智慧资粮的邪曲。其中于大乘邪曲的因是对佛法生起疑惑、犹豫、怀疑。
若不信仰导师则不恭敬学处，因此执著对佛法的疑惑等而趣入轻视大乘。其中对佛法的存在生疑惑，对其殊胜性生犹豫，对智慧的获得生怀疑。
于成熟众生的邪曲因是对众生的傲慢、骄慢、覆藏、愤怒、害心。若为傲慢等所胜，则因轻视众生而不成熟众生。
傲慢、骄慢、覆藏、愤怒、害心应当依次了知是对上师们、弟子们、谈论者们、作害者们、不作害者们。
于福德资粮的邪曲因是对他人的获得生嫉妒和吝啬。其中见到他人获得而心生扰乱是嫉妒，对此希求是吝啬。
由于那嫉妒和吝啬而心生厌离，趣入轻视福德资粮则将从福德衰损。
于智慧资粮的邪曲因是对菩萨们说出不赞叹、不悦耳、不当说的偈颂词句。不赞叹等的含义如前所说。
应当了知由说菩萨们的不赞叹而舍弃大乘。舍弃大乘后趣入轻视菩萨智慧资粮，也将从智慧资粮衰损。
与此相反则应了知是白法方面。

།ཡོན་པོའི་གཉེན་པོར་དྲང་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འོད་སྲུངས་བཞི་ པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲང་པོ་དྲང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བཞི་གང་ཞེ་ན། ཉེས་པ་བྱུང་བ་མི་འཆབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་མི་འཆབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའོ། །འཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་ སོ་སོར་འཆགས་པའོ།།ཅི་ནས་ཀྱང་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འཐོབ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་སྲིད་སྟོར་བའམ། ནོར་ཡལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པའི་བསམ་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའོ། ། གཞན་ནས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཚིག་མི་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་གཞན་དུ་སྦྱོར་བའི་དོན་བཏང་སྟེ་མགོ་རྨོངས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱས་པ། ཁྲོ་བ་དང་། གཤེ་བ་དང་། སྨོད་པ་དང་། སྤྱོ་བ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། བསྡིགས་པ་དང་། གསོད་པ་དང་། བཅིང་བ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག གིས་ཉེས་པར་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ལ་ཁྲོ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་བྱུང་བ་བརྗོད་པའོ། །གཤེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱུང་བ་བརྗོད་པའོ། །སྨོད་པ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའོ། །སྤྱོ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱུང་བས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །བསྡིགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ གྱིས་བསྡིགས་པའོ།།བརྡེག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གསོད་པ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅིང་བ་ནི་ཐག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ཉེས་པར་སེམས་པའོ། ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕྱིར་འབྲང་བས་གཞན་དག་ལས་མི་འཁྲུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྡང་བར་མི་བྱེད་པའོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདུད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །དེ་དད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དད་པར་མི་འགྱུར་བའི སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མོས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་འདི་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མི་གུས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པས་འཐོབ་པ་ ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ།།སེར་སྣའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་བདེན་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་ངོ་། །བདེན་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བས་ བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།བཟོད་པ་དང་ལྡན་པས་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དད་དོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཡོན་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱིས་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །གང་ལ་ཡོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། །གང་གི་ ཚེ་ཞེ་ན།འདི་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་ངོ་། །ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཤེ་ན། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་དག་གིས་སོ། །དྲང་པོ་གང་ཡིན་པ་དང་། དོན་གང་དྲང་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་དང་། ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཞེས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བཟློག་སྟེ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དྲང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲང་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དམུ་རྒོད་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། དམུ་རྒོད་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ དམུ་རྒོད་དང་།དམུ་རྒོད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམུ་རྒོད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ན་ཞེ་ན། དམུ་རྒོད་རྣམ་པ་བཞིའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།

为对治偏邪，宣说正直的特征。迦叶，此四者是菩萨正直的特征。何为四者？不覆藏所生过失等。其中，'不覆藏所生过失'是教示之语。'分别'是详述事物。'忏悔'是对各种过失进行忏悔。为了不生追悔而获得，是无有后患。'失去王位或财产'，是以真实心不顾享用而示现。'乃至危及生命'是不顾及生命。'不说转移话语'是，放弃转移其他意义而不使迷惑。
对于他人加害，愤怒、辱骂、诽谤、轻蔑、殴打、威胁、杀害、捆绑等一切行为，'我认为是自己的过错'这些词语有何差别？其中，愤怒是说出未生的过失。辱骂是说出已生的过失。诽谤是说出种姓等过失。轻蔑是以已生过失摧毁。威胁是以身体姿态恐吓。殴打是以手等身体部分。杀害是以手等相关的武器等。捆绑是以绳索等。对于这些等他人加害，认为是自己的过错。
'因业报随逐而不对他人生嗔'是不生起嗔恨的纠缠。'无有怨恨'是无有结怨。他安住于信心，由于意乐清净，对一切不生不信而'深信佛法'，是以殊胜意乐示现对大乘的信解。这些词语的次第是：由于对佛法怀疑而不敬戒律，对众生邪行。由邪行而对所得生悭吝。被悭吝所胜，见闻具足菩提心者时，对诸菩萨说不赞叹语。
白法次第是：具足戒律则护持真实。护持真实则具足安忍。具足安忍则意乐清净，深信佛法。简言之，何为偏邪？是心的轻蔑。对何偏邪？是对诸佛法和众生。何时？由于习惯此行，未来也如是。以多少法？以所说四法。正直是什么，何为正直义，何时，以多少法，白分也应反过来理解。
远离偏邪发心的诸菩萨，宣说为诸正直菩萨的正直特征。为正确调伏正直菩萨，为断除野蛮之法，为令非野蛮者正确受持，为显示野蛮与非野蛮之法，世尊对迦叶广说'此四者是野蛮菩萨'。问：为何唯独是四？因为是四种野蛮的因。

།དམུ་རྒོད་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གནས་ ལ་དམུ་རྒོད་པ་དང་།འཇུག་པ་ལ་དམུ་རྒོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་དམུ་རྒོད་པ་དང་། འགྲོགས་པ་ལ་དམུ་རྒོད་པའོ། །དེ་ལ་དམུ་རྒོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གདུལ་དཀའ་བ་སྟེ་རྟ་དམུ་རྒོད་བཞིན་ནོ། །དམུ་རྒོད་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམས་ན་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དམུ་རྒོད་ དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཐོས་པས་གཡེང་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ནི་གནས་ལ་དམུ་རྒོད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་དམུ་རྒོད་སེམས་མ་ཞི་བ་རང་གི་གནས་སུ་བཞག་ན་འདུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམུ་རྒོད་ཀྱང་ཐོས་པ་དམ་པར་འཛིན་པས་ཐོས་པར་གཡེངས་ཏེ། སེམས་མ་ཞི་བས་དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བཞག་ན་འདུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པོ།།རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གཡེང་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ནི་འཇུག་པ་ལ་དམུ་རྒོད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་དམུ་རྒོད་ལམ་བདེ་བར་བཅུག་ན་དམུ་རྒོད་དུ་གྱུར་པས་ལམ་མི་བདེ་བར་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམུ་རྒོད་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་བསླབས་ཤིང་བསྟན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པས་གདམས་ངག་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།དང་བས་བྱིན་པ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་དམུ་རྒོད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་ན་ རྟ་དམུ་རྒོད་ནི་རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ན་རྟ་ཅང་ཤེས་རྣམས་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམུ་རྒོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པས་དད་པས་བྱིན་པ་ཟ་བ་ལ་འགྱོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅང་ཤེས་དང་ སྐལ་བ་མི་མཉམ་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུལ་བ་ཅང་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་ནི་གྲོགས་ལ་དམུ་རྒོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་དམུ་རྒོད་ནི་དམུ་རྒོད་དུ་གྱུར་[(]བས་[,]པས་[)]རྟ་ཅང་ཤེས་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དམུ་རྒོད་རང་གི་ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུལ་བ་ཅང་ཤེས་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུལ་བ་ཅང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དམུ་རྒོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལ་དུལ་བ་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅང་ཤེས་པའོ། །བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་ཐོས་པ་ཉན་ཏེ་དེ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་དོན་གྱི་ཕྱིར་འབྲང་གི། ཡི་གེའི་ཕྱིར་འབྲང་བ་མ་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་གདགས་པ་དང་།བག་རྐྱོང་སྟེ། དེ་སྐད་བརྒལ་བ་ལེགས་པར་ལྟ་བས་ཆོས་ཉན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་མི་སླུ་བའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མཐུན་པར་འཛིན་ཅིང་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ལ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ ལས་བྱེད་ཅིང་།བླ་མ་ལ་ཉན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཀའ་བློ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བླ་མ་ལ་ཉན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དགོན་པ་ལ་མི་སླུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཉམས་ཏེ། ཅང་ཤེས་པས་ཟས་ཀུན་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསླབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བསྟན་ཏོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲར་རིག་པར་བྱའོ།

什么是四种野性？即：住处野性、趣入野性、受用野性、伴侣野性。其中野性是指难以调伏，如同野马一般。菩萨若修习这四种令人野性的法，会成为障碍，故称为令人野性。
其中，住于散乱闻法是住处野性的因。譬如野马心未调伏，置于自处则不能安住。如是野性菩萨执著于闻法而散乱，心未调伏，善知识们安置其于随顺正法修行时则不能安住。
住于散乱随学是趣入野性的因。譬如野马入于善道则因野性而入于不善道。如是野性菩萨虽经善知识们随顺正法修行教导，却因颠倒理解而错执教诫。
错误受用信施是受用野性的因。譬如野马置于良马之中，与良马们的受用不同。如是野性菩萨入于善巧菩萨之中，因戒有缺失而对食用信施生悔，应知与善巧菩萨福分不等。
对调伏善巧菩萨不恭敬是伴侣野性的苦因。譬如野马因其野性，与良马相处时处于痛苦。如是野性菩萨安住于我慢见时，与调伏善巧菩萨相处则处于痛苦，调伏善巧菩萨们也因野性而处于痛苦。其中调伏是指护根特胜的缘故。
与此相反的应知为白分。迦叶，此四者是善巧菩萨。何为四者等如上所说。善闻而精进，为义随行非为文随行，是说过失与放逸。如是诤论善观而非闻法，是其义趣。菩萨如是修行即不欺善知识持法者。
随教而顺持，于教令欢喜而作善业，成为听从上师者，此等词义为何？其中随教而顺持是教授之义。教令欢喜是为忍受言词故。作善业是为一切时无过失故。成为听从上师者是为对教诫具敬故。菩萨如是修行即不欺善知识阿兰若者。
戒定未失，善巧者食一切食，是说由极敬学处而受用信施。戒与定未失中，此处应知戒即定之名。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསོད་ནམས་བྱ་བ་བརྩོན་པ་ལ་མི་སླུའོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དུལ་བ་ཅང་ཤེས་པ་རྣམས་མཐོང་ན་གུས་པ་དང་བཅས།ཞེས་དང་བཅས་ཤིང་དེ་ལ་གཞོལ། དེ་ལ་འབབ། དེ་ལ་བབ་ནས་དེ་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་རེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་དེ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་དུལ་བ་དང་ཅང་ཤེས་ཀྱི་དོན་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གུས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གུས་པ་ བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་གཞོལ་བ་ནི་ལྟ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབབ་པ་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བབ་པ་ནི་ཉན་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་རེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཁོར་ དང་འདུག་པ་ལ་མི་སླུའོ།།མདོར་བསྡུ་ན་དམུ་རྒོད་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་དང་ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཤེས་ཏེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དམུ་རྒོད་ནི་གདུལ་དཀའ་བའོ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐོས་པ་དམ་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། འདི་དང་ཚེ་ རབས་གཞན་ན་སྟེ།གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཤེ་ན། ཐོས་པ་ལ་གཡེང་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་ཐོས་པ་ལ་གཡེང་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་མི་ སྒྲུབ་སྟེ།དེ་བསྟན་པ་ལ་གཡེང་བའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་ལ་གཡེང་བའི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དད་པས་བྱིན་པས་ལོག་པར་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་སྒྱུ་ཅན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུལ་བ་ཅང་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་རིམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།དམུ་རྒོད་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་ཏེ། དམུ་རྒོད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་དམུ་རྒོད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། མ་འཁྲུལ་བའི་ ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་འཁྲུལ་བ་དང་།མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ན་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པ་ནི་འཁྲུལ་ པ་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།མ་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་། ཧ་ཅང་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་། ངན་པར་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་མ་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་རྟོན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བར་བརྩམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དད་པ་མ་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བར་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་རྒྱུན་གཅོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པའོ། །ཧ་ཅང་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ བསྟན་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་འཚལ་བ་བཤད་པའོ། །ངན་པར་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བཤད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆ་མ་ཡིན་པ་བཤད་པའོ། །ཉེས་པར་ བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རི་མོ་བྱེད་པ་སྟེ། ངང་ཚུལ་ངན་པ། སྡིག་པའི་ཆོས་སྡུད་ཅིང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སྡོམ་པ་ལ་མི་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་ལ་འདོད་ཆགས་མི་སྙོམས་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ གྱིས་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཉེས་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ།

菩萨如是修行，不负善知识所作功德。菩萨见到调柔明智者时恭敬，并且倾向于他，趋向于他，趋入于他之后，期望他的功德。如果问这些词语有何差别？其中调柔和明智的含义前已说明。恭敬是为了生起恭敬心。倾向于他是为了想要观看。趋向于他是为了想要承事。趋入于他是为了想要听闻。期望他的功德是为了想要修习随顺之法。菩萨如是修行，不负善知识眷属和住处。
总之，何者为野性、如何、何时以及以多少而了知并开示。其中野性是难调伏。如何成为野性？由于执著听闻等因缘。何时？在此世及他世，因为串习的缘故。以多少？由于住于散乱听闻等法。白品应当知道与此相反。
这些次第是：由于住于散乱听闻法，不修习随顺正法，这是住于散乱教法。住于散乱教法者以信心所施而堕入邪道。如是烦恼者为狡诈，对获得调柔明智的菩萨们不恭敬。与此相反的应当知道是白品的次第。
远离令人野性的诸法，令其正持非野性诸法后，为了断除住于非野性法者的迷乱之法，及令正持不迷乱之法，故而开示迷乱与不迷乱之法。世尊对迦叶广说：'迦叶，此四者是菩萨的迷乱。'
问：为何只说四种？答：应当了知菩萨的迷乱是依四种迷乱而说，即：未作的迷乱、过度的迷乱、恶作的迷乱、错误的迷乱。其中未作的迷乱是信任未成熟的众生，即开始令众生成熟却未达到成熟究竟，对未生信的众生中途断绝说法，这是菩萨的迷乱。
过度的迷乱是对堪为法器的众生宣说广大佛法，即对小乘众生宣说他们所不欲求的大乘。恶作的迷乱是对信解广大的众生宣说小乘，即对大乘者宣说他们所不欲求的小乘。错误的迷乱是尊重安住正法、具戒、具善法的众生，而对恶性、集聚恶法、住于戒律和不住于戒律的众生偏袒贪著地开示。
其中应当以三种方式了知住于戒律：因无过失业际而安住正法，因无缺戒律而具足戒律，因恭敬学处而具善法。

།རྣམ་པ་གཉིས་སྡོམ་པ་ལ་མི་གནས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ངང་ཚུལ་ངན་པའོ། །བསླབ་པ་ལ་མི་གུས་པས་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་མོས་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལམ་ལོག་པར་གཏང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཁྲུལ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ཆོས་བཞི་པོ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། མི་འཆད་པ་དང་། མི་འཚམ་པ་འཆད་པ་དང་། ཆ་མ་ཡིན་པ་འཆད་པ་དང་། མི་སྙོམས་པར་འཆད་པའོ། །མི་འཆད་པ་ནི་སྔ་ཕྱིར་བཤད་པས་སྐྱོ་སྟེ། སེམས་མི་མཉམ་པའོ། །མི་འཚམ་པ་འཆད་པ་ནི། བཤད་པའི་ཐབས་མི་ཤེས་པའོ། །ཆ་མ་ཡིན་པ་འཆད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་མོས་པའོ། །མི་སྙོམས པར་འཆད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ལ་སེམས་མི་མཉམ་པས་མི་སྟོན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སླུའོ། །བཤད་པ་ཐབས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་དང་། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་སྦྱོར་བས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སླུའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་མོ།།བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་དུ་སེམས་མཉམ་པས་སེམས་ཅན་དད་པ་མ་ཞེན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་འཆད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའི་འཁྲུལ་ པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་རིག་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་མཚུངས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་འཆད་པར་ཧ་ཅང་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་འདོད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ ངན་པར་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་སེལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སྡོམ་པ་ལ་མི་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བས་ཉེས་པར་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ སེལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་སྟེ། དམ་པ་དང་འདུ་བ་ལ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདུ་བའི་རྒྱུད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ཞེས་ རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ན་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་ངན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གྲོགས་པོ་ངན་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་དང་། གནས་པའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་དང་། བསྟན་པའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ངན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི་རང་གི་བསམ་པ་དང་འདྲ་བ་སྒྲུབ་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་དུས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གྲོགས་པོ་ངན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་དོན་ཆུང་ཞིང་བྱ་བ་ཉུང་བ་ནི་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་མི་ཕྱོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བར་གནས་པ་ལས་མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྦྱོར་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་དུས་ན་གནས་པའི་གྲོགས་པོ་ངན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

应当了知不住于两种律仪：由于破坏戒律故为恶性。由于不敬学处故为具罪法者。信解小乘。对此迷惑即应当了知令诸有情入邪道。由此四种迷惑宣说四法：不说法、说不相应法、说非分法、说不平等法。不说法即前后说法厌倦，心不平等。说不相应法即不知说法方便。说非分法即信解小乘。说不平等法即以有所得心对眷属随顺教导。
其中以心不平等故不说法，由于不圆满善根而欺诳诸有情。由于不知说法方便故不能摄受广大善根，由于信解小乘故舍弃广大善根，由于以有所得心对眷属随顺教导而生不善，欺诳诸有情。其对治应当了知为白品，如广说'迦叶，此四者是菩萨道。何为四'等。
'于一切有情心平等'即由自他心平等，为令未信解的有情成熟直至圆满而说法，应当了知断除未作的迷惑。关于'于一切有情和合说法'，法相等即和合法，对非法器、小乘、欲求大乘者随其所应说法，应当了知断除过分所作的迷惑，因为是随器而说。
'令一切有情趣入佛智正持'即对于信解广大、大乘、欲求小乘的有情，为令其趣入佛智正持，应当了知除遣恶作的迷惑。'于一切有情正加行'即以无所得心对住律仪及不住律仪的有情离于偏执贪著而加行，应当了知除遣过失所作的迷惑。
由于邪道而行故非真实菩萨，远离与善知识会遇因缘，为显示与善知识会遇及与非善知识会遇的相续，世尊广说'迦叶，此四者是菩萨恶友'。问：为何唯说四种？答：就恶友四种而言，应当了知有四种恶友：乘之恶友、住处恶友、教说恶友、法之恶友。
为利声闻乘者而趣入，以成办如自意乐而令菩萨退失大乘信解，于退失大乘之因事时，应当了知为大乘恶友。具少分义利少事业的佛乘者，由于不趣向利益有情加行而令退失住于利益有情加行的信解，于退失住于利益有情加行之因事时，应当了知为住处恶友。

།འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ ཅན་ནི་བསྟན་པ་ལས་མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།བསྟན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་དུས་ན་བསྟན་པའི་གྲོགས་པོ་ངན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ལ་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཀུན་སྡུད་པར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཀུན་མི་སྡུད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ངན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ པའོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སློང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་སློང་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།སློང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གིས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བྱས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བསྔོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་སྙམ་ནས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་མི་འདོད་དོ། །སྦྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་སོ། །ཐོས་པའི་ཤེས་ རབ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྨྲ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པའི་གཉེན་པོར་མང་དུ་ཐོས་པས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འདོད་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་དང་སྟེན་པའོ། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ བའི་འཇིགས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཛུད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་ འཛུད་པས་ལོག་པའི་བསྟན་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྟན་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ནུས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་ལས་གདམས་ངག་དོན་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཐོབ་པར་མཐོང་བས་ཟང་ཟིང་ལ་གདུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཟང་ཟིང་ལ་གདུ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ དགེ་བའི་རྩ་བ་མང་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདུ་བ་ལས་བཟློག་སྟེ། དམ་པ་དང་འདུ་བ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བཞེད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པའི གཟུགས་བརྙན་དང་།དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། བསོད་ནམས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཀྱི། ཆོས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བར་ཆད་བྱེད་པར་ འདོད་པ་ཆོས་འཛིན་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་ཀྱི། ཡོན་ཏན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པ་པར་གྱུར་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།

具有种种世间外道言论才能的人会使人对佛法的信心退失，在佛法衰退的时期，应当了知这是佛法的恶友。
若有人以佛法来聚集世间财物而不聚集佛法，这是由于不能持续修习善法而退失的缘故，在善法衰退的时期，应当了知这是佛法的恶友。
与此相对的是白法方面，迦叶，这四法是菩萨的善知识。何为四法？如经中广说。
其中，为指引菩提道路而乞求的是菩萨善知识，这是为了对治从大乘退失而设立的善知识。
对此，菩萨如是思维：依靠乞求，我积累了许多福德，若回向菩提却成无义，因此不愿求小乘。布施是为指引菩提道路而修善根，因此不会从大乘退失。
为开示闻慧而说法的菩萨善知识，是为对治从修行退失而广闻法要并愿为他人说法，因为不会懈怠而安住修行。依靠闻慧，不会因轮回的怖畏而退失。
为开示一切善根而引导出家的菩萨善知识，是为对治从佛法退失而引导正确出家，远离邪法，由一切善根坚固而不会从利他退失。
为开示一切佛法故，诸佛世尊是菩萨善知识，这是为对治从佛法退失而从佛陀获得有意义的教诫，见到殊胜而不贪著财物。若贪著财物则会从诸佛法退失，而为说佛法故不会从众多善根退失。
远离非善知识而亲近善知识，佛陀为使菩萨如实受持，欲开示如实的菩萨相故，广说：迦叶，这四者是菩萨的影像。
问：为何只说四种？答：依据菩萨四种影像而说四种菩萨影像，即：多闻影像、住阿兰若影像、修习福德影像、摄众影像。
所谓'希求利养恭敬而不求法'，是指虽持法但不如实，欲障碍菩萨，不如实。
所谓'喜好诗句文字而不求功德'，是指虽为阿兰若行者但贪著音声的菩萨不如实，不如实。

། བདག་བདེ་བར་འདོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་གྱི་ཚོགས་འདོད་ཀྱི་བདེན་པ་འདོད་པ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་གཡོག་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། བརྗོད་པ་དང་འབྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དང་འདུག་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་འཛིན་པའམ། དགོན་པའམ། བསོད་ནམས་བྱ་ བ་ལ་སྦྱོར་བའམ།འཁོར་དང་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། བདག་མ་རུང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ ཉིད་ལ།མོས་པས་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་མང་དུ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ལ་བཟོད་པས། བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་བས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སོང་བས་བདག་བདེ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་འཁོར་བར་སོང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པས་འཁོར་གྱི་ ཚོགས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བས་དབེན་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་བརྩམས་པ་ཅི་དགོས། སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་བར་སེམས་ ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཉན་པ་ལ་དགའ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཞི་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ན་སྟེ། མི་མང་མི་ཉུང་། སྨྲས་པ། ལ་ལ་ན་རེ་ཧ་ཅང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་ཀླན་ཀར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཞི་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡུན་རིང་པོར་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་འདྲ་བས་སྐྱེ་དགུ་མ་རིག་པར གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་ན་གུས་པར་འགྱུར་རོ།།ང་རྒྱལ་མེད་པ་བདག་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས། སྐྱེ་དགུ་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་ན་གུས་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་ དགུ་མ་ཞི་བ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་གུས་པར་འགྱུར་རོ།།སེར་སྣའི་གཉེན་པོ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་དགུ་ལེན་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལེན་པ་ཀུན་དུ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་ན་གུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བཞི་སྟེ།མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་ཚོགས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟ་ཞིང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་ཆོས་དང་། ཟང་ཟིང་གི སྦྱིན་པས་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་སོ།

'我想要自身安乐而不想要消除众生痛苦'这句话是说，虽然以与世俗果报相关联的心从事菩萨的福德事业，但并非如实，确实不如实。'想要眷属群众而不求真谛'这句话是说，虽然以追求侍从、受用和称赞的心与菩萨眷属共处，但并非如实，确实不如实。菩萨如此修行，无论是持法、住于寂静处、从事福德事业，还是与眷属共处，都会使自己堕落。为对治这些，应当了知菩萨的真实功德。迦叶，这四者是菩萨的真实功德。何为四者？如经中广说。其中，以信解空性而获得，不求恭敬供养。以深信业果而求法，为积累众多福德作为法的因。以忍受无我而欲求诗偈言说。以慈悲而欲求菩萨功德。以意乐趣向涅槃而不求自身安乐。以加行趣向轮回而不求消除众生痛苦。以布施摄受众生而不求眷属群众。以不期待果报而欲求寂静。
关于白分，何须从信解空性等法开始？答：有些人认为布施等道资粮是与声闻、缘觉共同的，而乐于听闻菩萨道的殊胜。为向他们宣说非声闻、缘觉所共，而是成就佛果的菩萨法，世尊说了这四者。问：为何正好是四个，不多不少？答：有人说因为过多过少都会成为过失而招致诽谤。又为显示稀有法的因而说四者：由于长期深修空性，为调伏无明众生而说法时会生起恭敬；由于深修无我而无慢心，为调伏骄慢众生而说法时会生起恭敬；由于深修寂灭涅槃的意乐，为令不寂静众生获得寂静而说法时会生起恭敬；由于深修对治悭吝的法施与财施，为摧毁贪得众生的执取而说法时会生起恭敬。
或者说为摄集一切菩萨资粮而说四者：总之，菩萨有两种资粮，即智慧资粮和福德资粮。其中，信解空性、无我和意乐涅槃是智慧资粮；深信业果等其余所说是福德资粮。为以六波罗蜜摄集资粮而说四者：其中，观察成熟众生而不期待果报的法施与财施是布施波罗蜜的资粮。

།བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་ཏེ། བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བས་སྐྱོ་ནས་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སེལ་བ་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཀྱིས་ ས་བོན་གྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པོ།།བདག་མེད་པའི་བཟོད་པས་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་གནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་།སྦྱོར་བ་འཁོར་བར་སོང་བས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་ཟད་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟ་ བ་དང་བསྟན་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྩོམ་མོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེ་བས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྩ་བའི་བསམ་གཏན་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པས་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་སོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པའི་གནས་ཏེ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གྲོགས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་འཁོར་བར་སོང་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པས་ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་འཁོར་བར་སང་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དག་ནི་བདེན་པའི་གནས་སུ་བལྟའོ། །བདེན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གནས་སོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་གཏོང་བའི་གནས་ཏེ། གཏོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ནི།ཉེ་བར་ཞི་བའི་གནས་ཏེ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་ཚར་གཅོད་པས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ གནོན་པས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་བས་ནི་ སྙིང་རྗེ་ཉིད་དོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འཁོར་བར་སྦྱོར་བ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་གཞོལ་བ་གཞན་ལ་ཕན་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའོ། །ཡང་ན་བསམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ བསྩལ་ཏེ།ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་མེད་པས་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའོ། །ཡང་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པས་དཔྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས། སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའོ།

以出离心成就持戒波罗蜜的资粮，即具出离心的菩萨厌离轮回，以自性戒律清除烦恼等恶劣习性的因，从而获得种子法。
以无我忍成就忍辱波罗蜜的资粮，即具无我忍的菩萨为了清除众生想的烦恼处，对众生的过错不生嗔恚。
以深信业果及趣入轮回的加行成就精进波罗蜜的资粮，即深信福德智慧二资所得一切智果的菩萨，观见众生为无尽轮回苦所逼迫，以教化令其于轮回苦无所畏惧而趣入轮回，为增长善根而发起大精进。
以大悲心成就禅定波罗蜜的资粮，因为大悲心属于根本禅定。
以信解空性成就般若波罗蜜的资粮。
不舍菩提心是菩萨的真实住处，因为不虚妄。其助伴是大悲心、深信业果及趣入轮回的加行，由于圆满众生事业而如实趣入。
因此，大悲心、深信业果及趣入轮回的加行是不舍菩提心的因，故应视此等法为真实住处。真实性即是诸菩萨安住于不舍菩提心。
无求异熟的法施与财施是布施处，布施能断除诸菩萨对法和财物的悭吝。
出离心是寂静处，寂静能断除诸菩萨的不寂静，是成就禅定等的因。
信解空性与无我是智慧处，智慧能令诸菩萨降伏烦恼，作为对治，直至成佛之间增长修习菩提的诸善根。
无求异熟的法施与财施是慈心，因为趣入利他。
大悲即是悲心。
以大悲为先，深信业果而趣入轮回时，专注利益众生事业，为成办利他而心生欢喜即是喜。
或者，因为出离心故远离烦恼，无烦恼逼恼而心生欢喜即是喜。
或者，以观察诸行无我而获得随法起信，忆念世尊功德资粮而心生欢喜即是喜。

།ཡང་ན་ འབྱུང་བ་མཐོང་བས་རང་གི་མཐུ་ཐོབ་སྟེ།འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྟགས་ནས་འཁོར་བའི་འདམ་ཆེན་པོ་མ་རིག་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་བཏོན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་འཇོག་ནུས་སོ་སྙམ་པའམ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་བསྒྲལ་བ་ལ་ལྟ་བས་གཞན་ལ་ཕན་པར་ བྱ་བར་ནུས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ།ཕན་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའམ། ནུས་པའམ། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་བདེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའོ། །འདུ་བྱེད་སྟོང་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བའོ། །སྙིང་རྗེས་ སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་དཔྱོད་པའོ།།ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དོན་མཐུན་པའོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པས་བཞི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ ཏུ་བརྟགས་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།སྨྲས་པ། ཀྱེ་ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཇིག་གམ། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དོན་དམ་པར་མེད་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་ བཏགས་པར་གནས་པ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་ནས་བཟུང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་སའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་དང་། ཕྲ་མོ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་འགག་གོ།།དེས་ན་དོན་དམ་པ་མཐོང་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྐྱེན་མེད་པས་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐོང་བས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། རང་གི་ མཚན་ཉིད་མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལམ་ཡིན་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་དེ་མཚུངས་པས་འཇིག་རྟེན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་ཟེར་ན་ནི་ མི་རུང་སྟེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་དོན་བྱས་པའི་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་ པར་ནི་མི་འཐད་དོ།།ཅི་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འཛིན་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་བོར་བས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅེས་[(]ཟར་[,]ཟེར་[)]ན་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་ འགྱུར་ཏེ།ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

或者，见到诸元素而获得自身力量，观察沉溺于轮回泥沼中的世间，从无明的大轮回泥沼中拔出世间，能安置于涅槃寂静界中，或者观察度化众生之事而能利益他人，即是利他之加行。为了利益他人，利益他人或具有能力，或见到众生获得安乐而生欢喜即是喜。
于空性诸行深加思维，即由无贪欲、无嗔恨而获得平等性，于安立众生业的诸法任运成就后，如同正等觉支中的舍一样保持舍心。不期待异熟果报即是布施。布施法与财物即是爱语。以悲心成办众生事业即是利行。
其余语句由于趣入成办利益众生故为同事。因此，由摄集菩萨一切资粮而称为四。应当宣说教导之义。说道：以智慧详加观察而不得诸行自性即是空性。问：以智慧岂能毁坏诸行？答：不是。为什么呢？
因为识是相的行境，故识的境在胜义中无有，安住于非真实的增益，为清净非真实事物之地，从与识俱生的智慧小忍开始，直至种性地时，以大、中、细微分别的次第破除而成为无漏智慧之缘而灭。
因此，在见到胜义之前，由于无有能障碍的相的行境之识的缘，是胜义境，故以无漏智慧见到无相界。由见法界而趣入无过失，而非由见自相。若是自相境，则由于与识无差别故，法性相等，世间由识作用故，修道将成无义之过。
若说识即是智慧则不应理，因为执著自相故。这是如此：由于是智慧相故，了知是行相，智慧能通达自相无常等。识是别别了知事物之相。由识所作用，故与识无差别。问：这合理吗？答：不合理。为什么呢？因为执著自相故。
若因为是通达相故，智慧境是共相，执著自相则不应理。若也执著自相，则由未舍自相而成为了知事物之相，成为与识无差别之过。若说随顺识亦不应理，因为相违故。
这是如此：智慧是与识俱生之缘，彼是事物之行境。由于随顺彼故，智慧以无常等执著自相，这也不应理。为什么呢？因为相违故。

།རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་ མཐུན་པས་གཟུགས་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འཛིན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་ལམ། དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་ཅི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་གནོད་དེ། དེས་ན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཞེས་དེ་སྐད་ བརྗོད་དམ།སྨྲས་པ། སྲིད་པས་སོ་སོར་བརྗོད་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། གཡོ་མེད་པར་རིག་ནས། རྐྱེན་འདི་ལ་མི་མཁས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གནས་པ་མེད་ལ་གཡོ་བ་མེད་ན་ བྱེད་པ་ནི་གང་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་གང་ཞེས་ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འོད་སྲུངས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་རི་རབ་ཙམ་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།དེ་སྐད་དུ། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འབྱུང་བར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་ལ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་བཤད། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་པ། །བློ་ཞན་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང་། །རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །བློ་ ཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ནི།།རྟོགས་པར་དཀའ་བར་ཐུགས་ཆུད་ན། །དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས། །བཤད་པ་ལས་ནི་རབ་ཏུ་ལྡོག། །ཅེས་བཤད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་དང་།དུས་རིང་པོ་ནས་བསྒོམས་པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ན་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ།།དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་ པོ་རྩོམ་མོ།།དེ་བདག་མེད་པར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་བཟོད་པའི་དོན་བརྗོད་དགོས་སོ། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞགས་ན་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་ ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།འདི་ནི་ཆོས་ཙམ་སྟེ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་གཡོ་བ་མེད་པ་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱི་རྐྱེན་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་ལ་བརྟེན་པ། མར་མེའི་འོད་འཕྲོ་བའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེའོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་གང་ ནས་ཀྱང་མི་འོང་།འགག་པ་ན་ཡང་གང་དུ་ཡང་མི་སྩོགས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་གང་རབ་ཏུ་འདོད་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པར་བཟོད་པའོ།

由于自相和共相不相符，色法本身是无常的。如果色法本身是无常的，就不会被智慧所执取，因此智慧不执取自相。识也随顺智慧而成为其本性，因为是胜义境，就会有舍弃自相的过失。因此自相不会成为智慧的对境，胜义也不会成为识的对境。
有人说：'喂，难道对空性的信解会损害对业的种种相的信解，因此说要对业的异熟果有信解吗？'回答说：对世俗谛的分别宣说没有过失。关于这一点，以智慧彻底破除诸行而不见有情，即了知诸行无自性且无动摇。不善巧此缘起者，当诸行无住无动时，疑惑何为作者、何为果报，而陷入愚痴。由于愚痴，就会对业的异熟果不生信解。
世尊也说过：'迦叶啊，宁可住于如须弥山般的我见，也不要像增上慢者那样持空见。'如是说道：'诸佛说空性见，是一切见之源。对于执著空性见者，说为不可救药。错解空性见，会毁坏智慧浅薄者。如同错误捕蛇，及咒语修持错误。'
了知这法对智慧浅薄者难以通达，因此诸佛之心远离宣说。善巧世俗谛和胜义谛的菩萨，分别诸行时由于完全了知甚深缘起、长期修习、极善了知缘起道理，故不会陷入愚痴。他这样想：由于依他起性的缘故，诸行非圆成实性且无动摇，因此随顺种种分别，以方便善巧摄持而作诸行时，由于安住于圆满成就，将渐次证得一切智性。如是深信的菩萨即发起大精进。
关于所谓的无我忍，应当解释无我忍的含义。回答说：破除诸有情想时，以世俗有境识所生的智慧观察时不见有情，便作是念：此唯是法，如幻化般无有动摇、无有自在，因为是由互为条件力所生，依止业惑之树，如灯光流转，由往昔业所引，以相续方式而生。生时不从何处来，灭时也不往何处去。如是通达者即是无我忍。

།སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ མེད་བཟོད་པ་བཤད།སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་དགོས་པ་བྱ་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དགོས་པ་བྱ་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་དང་།འདུ་བྱེད་རྣམས་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་། །སེམས་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ ཅན་ལ་ལྟ་བས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་སོག་གོ།།སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུའོ།།བདག་མེད་པའི་བཟོད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་[(]ཀྱི་[,]གྱི་[)]རྫས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཙམ་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པས་ནི་ཆོས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། ། བདག་མེད་པའི་བཟོད་པས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་རིག་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པར་མོས་པ་བཤད། སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་ཏེ།ཀྱེ་མའོ་ཆོས་སུ་བསྡུ་བ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མེད་པ་ལས་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ང་དང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་དག་ནི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ རྣམས་སོགས་ཏེ།གང་དག་གིས་འདི་དག་འཁོར་བ་ན་སྐྱེ་བ་འཆིང་བ་དེ་དག་བདག་གིས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་གཟུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །དེ་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྔོ་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྨྲས་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ ཤིང་མེད་པས་ལེན་པ་མེད་དེ།ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འགག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། མེའི་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་ཡོངས་སུ་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ལེན་པ་མེད་པ་འགག་པའི་འོག་ཏུ་མ་འོངས་པ་ན་རྐྱེན་ཚོགས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་པའི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་ མི་འགྲུབ་པོ།།མེས་ཡོངས་སུ་བསྲེགས་ཏེ་འགག་པའི་འོག་ཏུ་སྲིད་པའི་མྱུ་གུ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མེས་ཡོངས་སུ་བསྲེགས་པའི་ས་བོན་འགག་པའི་འོག་ཏུ་མྱུ་གུ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་མེ་འགག་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཤིང་རྩ་བ་ ནས་བཏོན་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་ནི་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་འགག་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་སོང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སོང་བ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

说道：当菩萨证得无我忍，不执著众生时，若背离众生事业，为何说其无我忍？
说道：为了生起利益众生的能力。为了生起利益众生的能力而宣说菩萨的无我忍。以此无我忍断除烦恼的菩萨，破除众生想，了知诸行无动，依缘而生，即使遭受众生过失和诸行过失所害时，也不舍弃菩提心。
安住于思维，以观察众生而圆满智慧和悲心的修行，直至成佛之间，积集获得一切智的种种善根。
说道：信解空性与无我忍二者有何差别？说道：信解空性是遍入诸行分别抉择，是证悟法的因。无我忍是自相的行境，因为趣入分别众生实体，是见唯法的因。
信解空性能遮止执法为实有。无我忍能遮止执众生为实有。
说道：若了知众生想即是大悲，为何对菩萨说无我信解是大悲的对治？说道：为大悲之因。菩萨遍知一切法无我后，缘于众生界而想：'啊！所摄诸法称为众生，为无明所盲，于无我诸法中无有而增益众生想，执著我与我所，这些造作能引生有的诸业。我当引导他们趣入此法性。'菩萨生起极大悲心。
彼心愿回向涅槃，即是应说涅槃义。说道：无业和烦恼树故无取，蕴相续灭即是涅槃，如火相续因灭。或由智火遍烧故。
识种无取灭后，未来虽具缘会，不复生起有芽。为火遍烧而灭后，不复生起有芽，如被火遍烧的种子灭后不生芽。
或者烦恼火灭即是胜义涅槃，如树连根拔除。彼有二种：有余依涅槃和无余依涅槃。其中有余依是断烦恼。无余依是无取故无苦相续之灭。
入涅槃即是趣入涅槃，意为住于涅槃。

།སྨྲས་པ། བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། འཁོར་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཞིག་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ཞི་བའི་གནས་ཐོབ་པ་གྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།སྦྱོར་བ་འཁོར་བར་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁོར་བའི་དོན་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་དངོས་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གྱི་རྐྱེན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ།འཁོར་བར་སོང་བ་ནི་དེར་འཁོར་བ་ལ་སྦྱོར་བར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉེས་པ་མཐོང་བས་འཁོར་བ་ལས་བསམ་པ་བསྐྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་འཁོར་བར་སོང་བའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་མོ། །སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་བསམ་པ་དང་འདྲ་བར་སྦྱོར་བ་རྩོམ་སྟེ། དཀར་པོ་ལས་དཀར་པོ། ནག་པོ་ལས་ནག་པོར་གྱུར་ན་དེ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མི་འདྲ་བར་འཁོར་བ་ན་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའི་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་འཁོར་བ་གནོད་པ་མང་པོར་ཤེས་ནས་འཁོར་བས་སྐྱོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་འཁོར་བར་སྦྱོར་བ་རྩོམ་མོ།།དེ་ འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།འདུས་བྱས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་མི་འཁྲུང་སྟེ། འདུས་བྱས་པ་ལ་གནས་ནས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ལྟ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་མཐོང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཀྱང་།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལས་ས་བོན་རྣམས་མི་འཁྲུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཤད་དགོས་སོ། །སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུའི་རླན་གྱིས་སེམས་ ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཞིང་བརླན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཐོས་པ་དང་།སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དྲོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མེའི་དུགས་ཀྱིས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་རབ་ཏུ་གཞག་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཞིང་རྣམས་ཀུན་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་དོ། ། བསྡུས་ནས་ཀྱང་བསམ་པ་དང་འཚམ་པར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་།སྨྲས་པ། མ་ཆགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་སྟེ། བྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ། འབྲས་བུ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལ་འཇུག་པ་ནི སྦྱིན་པའོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡང་མི་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་སྟེ། བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྨྲས་ པ།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་ཞེས་ཟློས་པར་བརྗོད། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡང་མི་རེ་བ་སྲིད་དོ། །སོ་ སོར་བཤད་པས་ཉེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

问：所谓'思想涅槃'是什么意思？答：由于见到轮回过患，为了某时烦恼灭尽而获得寂静处，以欲求涅槃等与识俱生的诸善法修习心，这就是涅槃思想。
所谓'趣入轮回之加行'中的轮回是什么意思？答：烦恼和业的事物从无始以来相互为缘而相续，这就是轮回。趣入轮回就是投入轮回之加行的意思。
由见过患而从轮回中转起思想的菩萨，由于观察众生而开始趣入轮回的加行。
问：如果加行与思想相同，白业生白果，黑业生黑果，那么菩萨为何思想涅槃却不同于此而开始轮回中的加行？答：因为极其修习利他的思想。菩萨的涅槃思想被利他思想所胜伏，虽知轮回有诸多过患而厌离轮回的菩萨，虽然思想涅槃，但因具有悲心，由于观察众生而开始轮回中的加行。
他这样想：住于有为的菩萨不会生起菩萨法，因为住于有为。因此菩萨由于观察法而摄受菩萨虽见轮回。
如世尊对迦叶所说：'迦叶，譬如种子不从虚空生起'等广说。
为了成熟众生而布施中，应当解释为了成熟众生的意义。
答：对于被烦恼水湿润的众生思想田地，以闻思等圆满加行、顺决择分的暖位加行、决定觉悟分的善根火气，如实安立无漏善根种子，由于使众生思想田地普遍成熟而成熟。
具足悲心和方便善巧的发心菩萨，为了成熟众生相续，以法布施和财布施摄受众生。摄受之后，随顺其意乐而于三乘中如理令其成熟。
问：所谓布施是什么？答：无贪俱生的思心所，与生起同时、同一果报者趣入布施法处，这就是布施。
所谓'不求异熟'，其中种种成熟为异熟，即种种果报的意思。不求异熟就是不求异熟，因为不求自乐而无希求果报的意思。
问：以观察成熟众生的布施已说明不求异熟，为何又重复说'不求异熟'？答：即使是观察成熟众生的布施也可能求异熟。分别解说则无过失。

།གང་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་འཁོར་བ་ན་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ ཐབས་འདི་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བའོ་སྙམ་པ་སེམས་ཅན་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ཡང་བསམ་པས་དོན་དམ་པར་རིག་ནས་དེ་བཟློག་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ལྟ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་སྨོན་པ་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།གལ་ཏེ་སྲིད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པ་ཞིག་ན་འདི་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་གི་སེམས་ལ་འབྲས་བུ་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དེ། ཐབས་དེ་གཞན་ལ་ཕན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དག་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་འབྲས་བུ་གྱུར་པ། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་ པས་དེའི་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ།།འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་དག་ནི་འབྲས་བུ་འདོད་དོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་ལེགས་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞི་ཕྲག་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ། །ལེགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱུག་པ་ དང་།བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པར་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པའོ། །ལེགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་གཏེར་ རྙེད་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོག་སྟེ།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའོ། །ཚིག་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞི་པ་གཉིས་པས་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་ བའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་གོ།།བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞི་པ་གསུམ་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཕྱིར་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་དཀར་པོའི་ཆོས་འཐོབ་པོ། །སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞི་པ་བཞི་པས་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཏེ།བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་བཞི་ནི། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་ པ་ནི།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་པར་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བག་ཡོད་པར་དགོན་པ་ལ་གནས་པར་དགའ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ།

又复如是，为菩提而发心，缘于一切众生，以成熟众生为观而行布施，此于轮回中果报广大，最终亦将获得一切智，思维此方便果报广大，以此心向众生而行布施，以胜义智了知已，为遮止彼及引导入菩萨真实功德故，说不期望异熟果报。此说如是：具足胜意乐之菩萨，不以自身安乐为观而于布施等法愿求自相续中异熟。何以故？不观因果，为利他故而回向一切善根成就佛果。彼如是思维：若有可能，当成就一切智，于一一众生行布施，此中诸法之法性，虽于自心成就果报，然我求一切智唯为利他，以此方便能利益他故。如是为令彼菩萨意乐清净故，为获得一切智性而修布施等诸法为因者，及与一切智相应之果，力等一切，皆以利他之意乐，而趣向利他。是故彼与声闻、缘觉不共，故名菩萨真实功德。如是声闻缘觉道资粮之布施，为成熟自相续而行布施。此外外道则求果报。为对治邪行，依安住正行之四种善妙，应知为四组四法。何为四种善妙？为得大宝藏故富足，为超越魔故无对治，无伪装而住阿兰若等受用无过，以无量福德资粮故福德资粮无尽。此等善妙之次第，首先以得宝藏故积集福德智慧二资粮，其中令佛欢喜者为积集福德资粮。余三句为积集智慧资粮。依止积集福德资粮，第四之第二为超越魔故清净诸障。依止修行清净，第四之第三为摄集一切善法故，从一切门获得白法。依止从一切门获得白法，第四之第四为获得无量福德故，于一切种为众生利益而修行，应知生起无量福德。四种大宝藏为：依止善士，听闻正法，如理作意，修行随顺法之法。其中令佛欢喜者为依止善士。听闻六波罗蜜多为听闻正法。无嗔心闻法为如理作意。欢喜安住阿兰若为修行随顺法之法。

།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་།རིམ་གྲོ་བྱེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོག་གོ། །ཚིག་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཐོས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་བའི་དངོས་པོ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་བཞི་ནི་བལྟ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བྲོ་དང་། གར་ལ་སོགས་པ་དང་། མཉན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་གླུའི་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་དང་། དྲན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བང་བ་དང་། མཛོད་ལ་སོགས་པ་དང་། །རེག་པར་བྱ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་དག་ནི་བདུད་བཞི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའི་ཆོས་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བདུད་བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་འདོར་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་དང་། མ་ནོར་བར་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་ པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་མི་གཡོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲུབ་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་གཞི་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་བདུད་ལས་ ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་བཞི་པོ་དག་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མཉམ་ པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་སེམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པར་དགོན་པ་ལ་གནས་ཏེ་བསྒོམ་པས་ནི་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དགེ་བ་སྟོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཕན་ འདོགས་པར་རེ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པར་སྦྱོར་བས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་དང་སྲོག་གཏོང་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྩོམ་པས་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཐོས་པ་དང་དོན་གྱིས་ངོམས་མི་མྱོང་ཞིང་། དགེ་ བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་དང་།སེམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་བཞི་ལས་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞི་པའོ།།བཞི་པོ་གང་དག་ལས་ཤེ་ན་སོམ་ཉི་དང་ཡིད་གཉིས་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་མོས་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་གནོད་པར་སེམས་ཤིང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་བྱིན་པས་ན་སོམ་ཉི་དང་། ཡིད་གཉིས་ དང་།ཐེ་ཚོམ་ལས་བཟློག་གོ། །ངང་ཚུལ་ངན་པ་རྣམས་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བས་ནི་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ལས་བཟློག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོན་པས་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་མོས་པ་ལས་བཟློག་གོ། །ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་བཟོད་པས་སྟེན་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པར་སེམས་ཤིང་། ཁོང་ ཁྲོ་བ་ལས་བཟློག་སྟེ།ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་མ་སྲུང་བས་བསྟན་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའོ།

对于令佛陀欢喜的事，即是通过供养如来和承事而积累福德资粮。其余三句是通过清净闻法、清净众生和清净修行而积累智慧资粮。
应当了知如同世间圆满事物般的法大宝藏等四种：世间四种事物是视觉享受如舞蹈等、听觉享受如歌声等、忆念享受如仓库等、触觉享受如饮食等。如是应当了知见佛、闻法、思维和修行。
四种极度超越魔障的法，应当了知是针对四魔而说的极度超越魔障之四法。四魔是：阻碍大乘修行而舍弃菩提心、阻碍成熟众生修行而对一切众生生起嗔心、阻碍无误修行而对一切见解不作观察、阻碍遍知修行而对一切众生生起傲慢。
与此相反的是：自身不离大乘、断除对一切众生不修行的基础、断除邪行的基础、断除未圆满而正确修行的基础，应当了知这样即能极度超越魔障。
此四法能摄集菩萨一切善根，这是就四种善法而言，应当了知四法能摄集善法：等持地即随顺修行，不等持地有三种：随顺成熟众生、随顺难行、随顺闻思。
无有伪装而住于寂静处修行，即是显示随顺修行之善。不求回报而致力于成熟众生，即是随顺成熟众生。为一切众生舍身舍命而精进寻求正法，即是随顺难行。对闻法和义理无有满足，以精进摄集一切善根法，即是随顺闻思。
菩萨有四种无量福德资粮，是哪四种呢？这是就众生从四处超越而言的四种。从哪四处超越呢？从疑惑、犹豫、怀疑，恶趣、恶道、邪堕，信解小乘，以及对教法生起损害心和嗔恨。
其中，以无所求心布施法，则能超越疑惑、犹豫和怀疑。对恶劣性格者生起大悲心，则能超越恶趣、恶道、邪堕。对一切众生宣说菩提心，则能超越信解小乘。以忍辱对待弱小者，则能超越对教法生起损害心和嗔恨，因为不护持弱小者会对教法生起嗔恨。

།འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྩོམ་མོ། །ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། གཏོགས་པ་དང་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྙོམས་པར་སྤྱོད་པས་ནི་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བ་སྦྱོར་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའི་སྤྱོད་པ་གཏོགས་པར་སྟོན་ཏེ།དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་གནས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདིའི་ཐབས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པར་སྟོན་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བསམ་པ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འཛུད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཅི་རེ་ཞེས་ཡོངས་སུ་འཇལ་ཞིང་བདག་གི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྨོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདག་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས པའི་བྱེ་བྲག་མཁྱེན་གྱི།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་སོ། །ང་རྒྱལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་། ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བདག་ཅག་ སྦྱིན་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྦྱོར་བ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བཏང་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྙོམས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཉམ་པ་ཉིད་བརྒྱད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ།།མཛའ་བ་མཉམ་པ་ནི་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །བཅོས་པ་མ་ཡིན་པར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བསམ་པ་སྟོན་ཏོ། །མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་ལ་སེམས་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་མཛའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཛའ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་ཚོད་འཛིན་ཅིང་འཛུམ་པའི་བསམ་པས་བཞིན་གྱིས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་མཉམ་པར་སྟོན་ཏེ། སེམས་དང་བས རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁུར་བླངས་པ་རྣམས་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་མཉམ་པར་སྟོན་ཏེ། ཁུར་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པར་སྟོན་ཏོ། །ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བས་ཁུར་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་མཉམ་པར་སྟོན་ཏེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པར་ཁུར་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་དང་དོན་གྱིས་ངོམས་མི་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་མཁས་པ་མཉམ་པར་སྟོན་ཏེ། ཐོས་པ་དང་དོན་ལ་མཁས་པས་འདུལ་བ་ཇི ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་གི་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པར་ལྟ་ཞིང་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་གཤེ་བར་བསྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོ་བ་མཉམ་པར་སྟོན་ཏེ། གང་བདག་གིས་ཉེས་པ་མཐོང་ལ། འཁྲུག་པའི་ཚིག་གིས་བསྒོ་ན་ནི་བསྒོ་བ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

光护啊！不是仅仅以名称称为菩萨就是菩萨，这是为了说明真实修行的差别而开始经典的连接。
说修行法等是为了显示差别、无差别、所属和方便。
修行法是相对于声闻等而言。显示菩萨行的殊胜。
以平等行显示由于自他平等性对一切众生的菩萨行无差别。
以善行显示菩萨行的所属，因为以极为清净圆满的善行而成就佛果。
以住于法显示此菩萨行的方便。
其中菩萨的修法以五种殊胜相较声闻等更为殊胜：
所谓'利益一切众生安乐之心'是心意的殊胜，清净发心的菩萨如同自己一样思维利益一切众生安乐，而声闻等则不是。
修行的殊胜有四种：所谓'引导至一切智智'，菩萨引导众生至一切智性，而声闻等则不是。
所谓'衡量自己是什么而不轻视自己的智慧'，菩萨了知自己与声闻等的差别，而声闻等不知菩萨的差别。
所谓'无我慢'，菩萨由于通达法无我，虽然断除烦恼但无我慢，而声闻们则认为'我等是应供养处的差别'。
所谓'增上意乐坚固'，菩萨们对利益众生的修行有坚固的增上意乐，而声闻们则舍弃利益众生而入涅槃。
其中平等行以八种菩萨平等性来显示。
亲近平等分为三种：心意、修行和时间的差别。
所谓'无伪慈爱'显示无所求的心意。
所谓'对亲怨心平等'显示对行善和作害者平等修行。
所谓'乃至涅槃际永远亲近'显示一切时中亲近。
所谓'谨慎言辞并以微笑之心和颜悦色而语'显示欢喜平等，因为以净信心令人欢喜。
所谓'不舍已担负者'显示为伴侣平等，因为不舍已担负的重担。
所谓'对一切众生无有限制的大悲心'显示悲心平等，因为以偏向而担负重担。
所谓'意不疲厌'显示意不疲厌平等，因为无不悦而卸下重担，为求正法。
所谓'对闻法和义理无有满足'显示方便善巧平等，因为以闻法和通达义理而善巧调伏如实调伏。
所谓'视自己的过失为过而对他人的过失则以训诫'显示教诫平等，若见自己过失而以粗语教诫则不成为教诫平等。

། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔོ་བ་མཉམ་པར་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་གིས་སྟོན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ རེ་རེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཟོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་བཟོད་ཀྱི། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་ པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའོ།།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་བྲལ་བའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་གཏན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ནི་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་ པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ལ་གནས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་འདོམས་པ་འདི་ནི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གདམས་ངག་འདོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་ལ་མི་རྟོག་པར་གདམས་ངག་དོན་དུ་གཉེར་བ་གདམས་ངག་འདོམས་པའི་གན་དུ་འགྲོ་བའོ།།བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་ངག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།།བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ། དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མི་འདྲེ་ཞིང་རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པ་སྟེ། ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་སྦྱར་བ་སྟོན་ཏེ། གསུམ་པོ་གང་དག་གིས་རང་བཞིན་སྟོན་ཅེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ ལ་མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་མི་འདྲེ་ཞིང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའོ།།ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་མི་འདོད་ཅིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལེགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སྡིག་པའི་ གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་བརྩོན་པ་འདོར་བའི་སེམས་ཅན་དང་མི་འགྲོགས་ལ། །དེ་མ་ཡིན་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་སྟེ། གྲོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆོས་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་ པས་བསྡུས་པ་དང་།གང་གིས་ཤེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གང་དག་གིས་ཤེ་ན། གྲོགས་པོ་དག་གིས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་ དག་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

所谓'一切行为中圆满修持菩提心'，是指平等地示现回向。因为一切善行都同等地回向于大菩提。
善行是以'不期待果报的布施'等六波罗蜜多来显示的。为了说明每一波罗蜜多对治其违品，所以宣说布施等远离各自违品的波罗蜜多。
由于也存在不住于一切轮回生处的非戒，因此说'不住于一切轮回生处的戒'。
对一切众生的忍辱是指以身语行忍，也有不是以无嗔心行忍的情况，因此说'对一切众生无嗔的忍辱'。
'摄集一切善根的精进'是指摄集与三乘相应的善根。
'远离无色界的禅定'应当理解为远离投生无色界的禅定，而不是指等至。
投生色界的菩萨们将成熟自己的佛法，因为他们能够亲近供养其他世界的诸佛。
投生欲界能够成熟众生，而投生无色界则不能如此。
关于'以善巧方便四摄事相应的智慧'，是以四摄事来显示的。
安住于法是以加行、自性和果来正确显示的。
加行有三种：具足戒律，对恶劣性格者以无二慈心，即是说不分别教诫者的功德过失，而是为求教诫而前往教诫者处。
'恭敬听法'是指恭敬地领受教诫。
'恭敬且喜爱住于寂静处'是指身不杂处而住于极为寂静处。这三句显示加行。
'不乐世间种种'是指心不杂染且无散乱。
'不欲小乘而观察大乘的殊胜'是指超越与声闻乘相应的作意，而具足圆满的大乘作意。
'远离恶友而依止善知识'是指不与放弃精进修习寂静的众生为伍，而与非如此者为伍，这是圆满的伴侣。
什么是安住于法？是由止观无散乱所摄持，以何而摄持？以作意，以何者而摄持？以伴侣。这是安住于法的自性。
果有两种：心清净和成熟众生。其中心清净是指智慧清净，应当了知有世间和出世间的区别。

།ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་སྒྲུབ་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་རྣམ་པར་རྩེན་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་། མཐུ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་ ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རབ་ཏུ་ཚོལ་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱོར་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ བྱེད་པ་ནི་ཚིག་རྣམ་པ་བཞིས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ།སྒྲུབ་པ་དང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་བཟོད་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་ནས་འཁྲུག་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའོ། །གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་ སྟེ།གང་གཞན་དུ་བསྟན་ལ། ཡང་གཞན་ལ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་ལ་བཙུན་པར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛའ་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་སྲུང་བས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ དག་པར་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྟན་པ་མཛད་དོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ པའི་སྙིང་པོའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ།འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་པོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་སྐྱེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་སྟོན་ཏོ། །འགྱུར་བ་མེད་ ཅིང་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ཕན་འདོགས་པ་ལ་ནི་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་དེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་སེམས་མ་ཟིན་པའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུའི་ཁམས་རྩཝ་དང་། ཤིང་གེལ་བ་དང་། སྨན་དང་། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་འཁྲུང་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་ སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་དག་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མེའི་ཁམས་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རླུང་གི་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་གཉིས་པ་ དང་།གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དག་གིས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ལེགས་པའི་དོན་བརྩམས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡར་གྱི་ངོ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་གང་ བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་དག་པ་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེ་ཞིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་ལྔ་པས་ནི་རང་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ།བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་སྟོན་ཏོ།

修持四梵住和以五神通游戏，是依止清净的世间智慧，由积累广大福德资粮和修习威力的果报体验，应知是清净世间智慧。
为智慧而随行者不以世间智慧为足，寻求出世间智慧并精进修习，应知是清净出世间智慧。
成熟有情是以四种语言来开示：对于住于修行和邪行的有情们，所谓'不舍弃'是对扰乱不生嗔恨，断除忍辱过失而于扰乱无所动摇。
所谓'一向决定语'是应当受持的语言，即对此说彼，而不对他人说。
所谓'尊重真实'是由于亲近和恭敬随护而如说而行。
所谓'菩提心为先导'是以无所求的心为获得菩提而作。
如是为宣说正确修行品中菩萨功德差别而作譬喻。
'迦叶，譬如此大地是一切众生的生存依处，无有变异亦无退转。如是迦叶，菩萨初发心乃至菩提道场边际，是一切众生的生存依处，无有变异亦无退转。'以此第一安立，显示菩萨为众生的出离之利而生起种种悦意的生长之处。
关于'无有变异亦无退转'，对于加害者无有变异，对于饶益者无有退转，即心不为嗔恨和贪著所执。
'迦叶，譬如水界能生长一切草、树、药草和森林。如是迦叶，菩萨清净意乐以慈心遍及一切众生，能生长一切众生的白法。'
'迦叶，譬如火界能成熟一切庄稼。如是迦叶，菩萨智慧亦能成熟一切白法。'
'迦叶，譬如风界能成办一切佛土。如是迦叶，菩萨方便善巧亦能成办一切佛法。'以第二、第三、第四譬喻显示必定为众生创造善根、成熟和究竟的因。
'迦叶，譬如月轮于上半月渐生渐圆。如是菩萨清净意乐亦以一切善法渐生圆满。'以第五譬喻显示就自利而言，自身菩提资粮增长。

།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་ གཅིག་བཏང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟེར་གཅིག་བཏང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་དྲུག་པས་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བར་བྱེད་པས་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ ཏོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་གང་ནས་གར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཇིགས་མི་སྐྲག་པར་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསླབ་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་གང་ནས་གར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ འཇིགས་མི་སྐྲག་པར་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བདུན་པས་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་མི་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་ལ་མི་གནས་པར་སྟོན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཁུར་ཐམས་ཅད་ཁྱེར་བས་མི་སྐྱོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་ བ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཁུར་ཁྱེར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བརྒྱད་པས་ནི་འཁོར་བ་ན་ཁུར་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་སྟོན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་པདྨོ་ཆུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་ཆུས་མི་གོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་དགུ་པས་ནི་འཁོར་བ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཡལ་ག་བཅད་ཀྱང་རྩ་བ་མ་ཉམས་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་ཀྱང་ དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ཉམས་ན་སླར་ཡང་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅུ་པས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་སྟོན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ཐ་དད་པ་ནས་ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་རྒྱ་མཚོ་ ཆེན་པོར་བབ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་ལན་ཚྭའི་རོ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒོ་ཐ་དད་པ་ནས་བསགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རོར་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅུ་གཅིག་པས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ ལ་སྦྱོར་བ་བསྔོ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་སྟོན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རབ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གནས་པར་བལྟའོ་ ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅུ་གཉིས་པས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་མཐུན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་ཏེ།དེ་དག་ནི་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡང་བོར་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རང་གི་སྨོན་ལམ་མི་འདོར་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྦྱོར་ཡང་ ཐོབ་པར་སྟོན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བློན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅུ་གསུམ་པས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་དག་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏོ།

迦叶，就像这样，譬如太阳光轮放出一道光芒，能照亮一切众生；同样地，迦叶，菩萨放出一道智慧光芒，也能让一切众生现见智慧。这第六个比喻说明了为自己和他人的相续中生起智慧之光，是为二者利益而修行的因。
迦叶，就像这样，譬如百兽之王狮子，无论去往何处都无所畏惧、不会恐慌；同样地，迦叶，安住于戒律、学处、功德修养和少欲知足的菩萨，无论去往何处也都无所畏惧、不会恐慌。这第七个比喻说明了因为不畏惧轮回和涅槃，所以不住于二者。
迦叶，就像这样，譬如尼泊尔的大象极为驯服，虽负重担却不知疲倦；同样地，迦叶，心性极为调柔的菩萨，为了一切众生的利益而担负五蕴重担也永不疲倦。这第八个比喻说明了在轮回中担负重担而永不疲倦。
迦叶，就像这样，譬如莲花虽生于水中却不为水所染；同样地，迦叶，菩萨虽生于世间却不为世间法所染。这第九个比喻说明了在轮回中无有烦恼染污。
迦叶，就像这样，譬如树枝虽被砍断，只要根未损坏就会重新生长；同样地，迦叶，善巧方便的菩萨虽断烦恼，只要善根未损坏就会再次投生三界。这第十个比喻说明了虽无烦恼却如何不入涅槃。
迦叶，就像这样，譬如从不同方向和角落流入大海的众多江河之水，都会变成同一咸味；同样地，迦叶，菩萨从不同途径积累的善根回向菩提时，也都会变成同一个一切智的味道。这第十一个比喻说明了以回向摄持诸善根而成为菩提之因。
迦叶，就像这样，譬如四大天王天和三十三天诸天安住于须弥山；同样地，迦叶，应当观察一切智安住于菩提心的善根之中。这第十二个比喻说明了舍弃与声闻相应的涅槃。那些声闻舍弃了自己的愿力和善根而入涅槃，而菩萨虽入涅槃却不舍弃自己的愿力，并且修习善根直至证得。
迦叶，就像这样，譬如有大臣辅佐的国王能完成一切王国事务；同样地，迦叶，为智慧和方便所摄持的菩萨也能完成一切佛事。这第十三个比喻说明了已入涅槃者如何成办众生事业。

།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་མང་པོ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འབབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་བཞི་པ་དང་།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གང་དུ་བྱུང་བ་དེར་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དུ་བྱུང་བ་དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ པོ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅོ་ལྔ་པས་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མི་སྟོན་པ་དང་།མི་འབྱུང་བ་དུས་ལ་སྡོད་པ་སྟོན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གང་དུ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་འབྱུང་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་དེར་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་བརྒྱ་སྟོང་འབྱུང་བའི་སྒོར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་འབྱུང་བའི་སྒོར་འགྱུར་བ་དེར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་འབྱུང་བའི་སྒོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅུ་དྲུག་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཉེས་པར་སྟོན་ཏེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་མི་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ལྷ་སུམ་ ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་འདྲེས་པའི་ཚལ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་།ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་དག་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅུ་བདུན་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ ནུས་པ་མེད་པའི་རྒྱུར་སྟོན་ཏེ།ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དུག་གིས་འཆི་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་ སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་གིས་འཆི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལུད་དེ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཞིང་དག་དང་། རྒྱན་གྱི་ཞིང་དག་ལས་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ དུ་འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པའི་ལུད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་བཅུ་དགུ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཟད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐོག་མ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ གནས་སུ་གྱུར་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཡལ་བར་འཇོག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་རྩལ་གྱིས་དེ་ལ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དད་པ་དང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་རླན་གྱིས་བརླན་པར་བྱེད་པས་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཆུས་ལོ་ཏོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ རྣམས་ལ་སྐྱོ་བས་ཀུན་དུ་གདུང་བར་བྱེད་པས་མེ་དང་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

迦叶，譬如从大云中降下的雨水，普降于一切庄稼，如是，迦叶，从菩萨大悲心和多闻法云中所生的菩萨正法雨，也普降于一切众生，此为第十四。
迦叶，譬如转轮圣王出现之处，七宝随之出现，如是，迦叶，菩萨出现之处，三十七菩提分法随之出现，此为第十五喻，说明为何不常时示现及不出现而待时而现。
迦叶，譬如有产生琉璃宝珠之处，必成为产生百千迦利沙波那（货币单位）之处，如是，迦叶，凡是成为菩萨出现之处，必成为许多百千声闻和独觉出现之处，此为第十六喻，说明声闻等相应的涅槃为过失，即说明声闻等本身不会出现。
迦叶，譬如三十三天众入混合园时，其受用和享乐都是平等的，如是，迦叶，菩萨清净意乐也正确运用于一切众生，此为第十七喻，说明声闻等无此能力之因，因为通过证悟法的殊胜，菩萨自他平等，故正确运用于一切众生。
迦叶，譬如为咒语和药物所护持者，毒不能致死，如是，迦叶，为智慧和方便善巧所护持的菩萨，烦恼之毒也不能致死，此为第十八喻。
迦叶，譬如大城市的粪便对甘蔗田和花园田有益，如是，迦叶，菩萨的烦恼粪便也有益于一切智，此为第十九喻，说明菩萨虽未断尽烦恼，但胜过声闻等，因为其烦恼不成过失，且能成就大功德。
应知这些比喻的次第是后者较前者更为殊胜。其如何呢？答：菩萨从初发心起，于始中终都成为一切众生善根成就之处，因为不为利害所动心，故与心相应。虽然如此，但并非如荒地般众生仅凭自力而生存，菩萨以生起善根而令生信欢喜的滋润来滋润，故如水。虽然如此，但并非如水令庄稼成熟相违，为令善根成熟，以厌离当厌离之法而令热恼，故也如火。

།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་མེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རེག་པར་བྱ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ གདམས་ངག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པས་རླུང་དང་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་རླུང་མངོན་པར་ལངས་ནས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་དེ་ནི་རང་གི་དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ལ་སྣང་ལ། མར་གྱི་ངོ་ལ་མི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་བྱེད་པས་ཉི་མ་དང་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཉི་མ་གཟའ་སྤྱང་ཀིས་འཇིགས་པས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟས་འཇིགས་པའི་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེང་གེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་སེང་གེ་ཁུར་ཆེན་པོས་འཚེར་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་ཐམས་ཅད་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་གླང་པོ་དུལ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གླང་པོ་རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་ དང་།ཚིག་འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པའི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བས་གོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་པདྨ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ ཇི་ལྟར་པད་མ་སྡོང་བུ་བཅད་ན་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་འཁོར་བར་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྩ་བ་ཉམས་པའི་ཤིང་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཤིང་ཐ་མར་རྩ་བ་འཇིག་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་རྒྱ་མཚོར་བབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་རྒྱ་མཚོར་བབ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ ལ་བརྟེན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པའི་ཕྱིར་རི་རབ་ལ་ལྷ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་རི་རབ་ལ་གནས་པའི་ལྷ་དག་རང་གི་བྱ་བ་ལ་བག་མེད་པར་དགའ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བློན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་བློན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་རྒྱལ་པོ་རང་གི་དོན་དུ་སྐྱེ་དགུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མི་ལྟ་བར་སྐྱེ་དགུའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལོ་ཏོག་ ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་བསྐྲུན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དག་དང་ཟླ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ གྲོལ་བ་ཐུན་མོང་བ་དུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་དང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཆུད་ཀྱང་དེ་དག་དང་བྱ་བ་དང་། བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པའི་ཚལ་དུ་ཞུགས་པའི་ལྷ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།

虽然如此，但并非如同火焰与佛土建立相违背那样，因为这是为了使善根成熟者触及解脱而显现成就，以及以正确教诲成就而如同风一般。
虽然如此，但并非如同风起而后消失那样，这是为了自身善法增长而如同月亮一般。
虽然如此，但并非如同月亮上弦时显现而下弦时不显现那样，这位菩萨以共同特征对白分和黑分的一切法生起智慧光明，故也如同太阳一般。
虽然如此，但并非如同太阳被罗睺星所惧而改变那样，这位菩萨在诸众生中不为一切烦恼所惧而无有改变，故也如同狮子一般。
虽然如此，但并非如同狮子被重担所困扰那样，这是为了担负一切苦难重担，故也如同驯服的大象一般。
虽然如此，但并非如同大象对得失、软语粗语、苦乐生起贪著与嗔恨那样，这位菩萨对一切世间法不为贪著与嗔恨所染，故如同莲花一般。
虽然如此，但并非如同莲花茎断则不生那样，这位菩萨虽断烦恼但以善根力而生于轮回中，故也非如同根坏之树那般。
虽然如此，但也非如同树最终根基毁坏那样，这位菩萨为涅槃和大菩提而舍弃善根，故如同河流汇入大海一般。
虽然如此，但并非如同河流汇入大海后成为大海那样，这位菩萨依止涅槃和大菩提的诸善根而游戏，故如同诸天住于须弥山一般。
虽然如此，但并非如同住于须弥山的诸天放逸享乐于自身事业那样，这位菩萨以方便智慧摄持而成就一切佛事，故如同为大臣所摄持的国王一般。
虽然如此，但并非如同为大臣所摄持的国王为自利而护持众生那样，这是不顾自利而为众生故如同如意宝一般。
虽然如此，但并非如同大云成就庄稼而不确定那样，这位菩萨为善巧建立菩提分法，故如同转轮王出世一般。
虽然如此，但并非如同转轮王与诸大丈夫无有匹敌那样，这位菩萨与众多共同解脱一起出现，故如同如意宝珠与钱币极不相同那般。这位菩萨虽入无漏界，但与彼等事业和安乐受用相同，故如同入混杂园林中的天人一般。

།དེ་ལྟ་ མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་འདྲེས་པའི་ཚལ་དུ་ཞུགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་ནས་མ་འོངས་པ་ན་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅད་ནས་ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་དུག་བསྩལ་བ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་དུག་བསྩལ་ན་ གནོད་པ་མེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།སུ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རང་གི་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལུད་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དཔེ་དང་།ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་རང་བཞིན་ནི་མ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་སྟོན་ཏེ། མཐའ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མཐའ་གང་ཞེ་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མཐའ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་སྒྲོ བཏགས་ཏེ།དེ་ནི་གང་འོག་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ། རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་གྱི་མཐའ་ནི་གང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་འོག་ ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ།མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བརྟག་ཏུ་མེད་པས་དཔྱད་དུ་མེད་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་བཤད་དུ་མེད་པས་བསྟན་ དུ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པས་རྟེན་མ་ཡིན་པའོ། །གཟུང་བའི་དོན་དུ་གཟུང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་མེད་པའོ། །འཛིན་པའི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གཟུང་དུ་མེད་པས་རྣམ་པར་རིག་པར་མེད་པའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པས་གནས་མེད་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།དེ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། གང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གང་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྒྲོ་བཏགས་ནས་གང་རྟག་པར་འཛིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གང་གཟུགས་ལ་རྟག་པར་ཡང་མི་རྟོག། །མི་རྟག་པར་ཡང་མི་ རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། ཕུང་པོ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གང་གཟུགས་ལ་མི་རྟག་པར་ཡང་སོ་སོར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ནི་བདག་མེད་པར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་བཀག་པས་བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡང་བཀག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུང་བའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། འོད་སྲུངས་སེམས་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་རྒྱ་ ཆེར་འབྱུང་བས་ནི་འཛིན་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་རྟག་པ་དང་། བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་ལ་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་གནས་སོ།།སེམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡིད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ།

虽然如此，但并非如同进入混杂园林的天人们烦恼增长而在未来堕入邪道一样。因为菩萨断除烦恼而不堕入邪道，所以其烦恼如同已经调配好的毒药一样。
虽然如此，但并非如同调配好的毒药仅仅是无害而已，对任何人都不会成为功德一样。因为这位菩萨以自己的烦恼利益一切众生，所以其烦恼如同大城市的肥料一样。
如是，菩萨以世间所知事物为功德之喻，以功德殊胜超越而无与伦比。如是应知菩萨功德无与伦比。
已经说明了正确修行的分类和功德的差别。尚未说明正确修行的本质。这是以中道来说明的。应知由于完全断除二边而为中道。
什么是二边呢？外道的边执是我执和常执，将这些遍计于蕴、界、处等之上。这就是下文所说的'常见是一边，我见是一边'。
声闻和独觉乘者的边执是对蕴等执著无常和无我。这也就是下文所说的'无常见是第二边，无我见是第二边'。
这两边之中的是什么呢？那就是无分别智。由于它不可分别故不可考察。由于不可言说和解释故不可显示。由于不是识的所依故非所依。由于无所取故无显现。由于不可执为唯识故无分别。由于不住于轮回和涅槃故应知无所住。
对此，外道们遍计执著，为对治其我执而说'于中无我作别观'等。为对治其常执而说'于色不作常想，亦不作无常想'等。
声闻和独觉乘者遍计执著于蕴等，为对治其常执和无我执而说'于色亦不别观无常'等。由于无常执是无我执的因，应知遮遣无常执也就遮遣了无我执。
说明了所取境的分别是边执之后，'迦叶，正心是一边'等广说，显示能取的分别也是边执。
其中，正心是指前面所说的无常和无我的分别。不正是指常和我的分别。所谓无心是造作业的处所。无心是指造作业本身。无意是指被心所熏习。无识是指其异熟果。

།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། གཏི་ མུག་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དག་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དག་གོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་གོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ། །འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དག་གོ།།ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །དེ་ལས་སེམས་ཡང་དག་པ་དང་། སེམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའ་ གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་གང་ཡང་དེ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཐའ་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་མི་བརྗོད་མི་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འོད་སྲུངས་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ལ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བའོ།།མི་བརྗོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་དེ་མི་བརྗོད་པའོ། །མི་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་མི་སྨྲ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འོག་ནས་འོག་མ་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མཐའི་གཉེན་པོར་དབུ་མའི་ལམ་བཤད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐའི་གཉེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་དང་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། ལོང་བ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་བཤད་མི་དགོས་སོ། །ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བར་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཙམ་དུ་དམིགས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པའོ་སྙམ་སྟེ།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མི་མཐོང་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་འདུ་བྱེད་ལ་གནས་ནས་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པར་འཛིན་པར་འབྱུང་ ངོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་གཟིགས་པར་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཉེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ཡོད་ ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ།།མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་དང་རིག་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནས་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་དང་། དེ་འགག་པར་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དག་གིས་སོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་དེ་དག་གཉིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། རྣམ་པ་གཉིས སུ་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད།མ་རིག་པ་འགག་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་མེད། འགག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་དེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ མཐའ་སྤོང་བ་སྟེ།རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རིག་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་མཚན་མ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་རིག་པ་འདིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཆོས་རྣམས་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་བར་དུའོ།

善法和不善法是无愚痴和具有愚痴的，其果报是不悦意的，与此相反的意义是有过失和无过失的。无过失的是世间的和出世间的。世间的是有漏的。出世间的是无漏的。无漏的是有为法和无为法。其中黑分是烦恼，白分是清净。由此而有正心和不正心两边，以及与此相应的善法和不善法，乃至烦恼和清净两边，不接受、不宣说、不言说，迦叶，这就是中道，对于诸法如实观察，不接受即是如此见解。不宣说即是自己不宣说。不言说即是他人询问也不言说。
另一种说法，'善法和不善法'是教示。以下余下的文字应当理解为解释。为对治外道和声闻的边见而说中道后，为对治菩萨的边见而说。其中外道的我见和常见边从何而生？如盲人见物，不须解释。声闻和独觉乘者修习补特伽罗无我见时，仅缘取诸行，认为诸行是无常和无我，在未见法无我之前，住于诸行而生起无常和无我执。
修习法无我见的菩萨们，在通达法无我之前会生起增益执，故针对三种增益执而说对治。对于有无自相的增益执，说'有'是一边，'无'是第二边。对于无明与明的违品和对治的增益执，说'以无明为缘有诸行'乃至'无明灭则诸行灭'。对于其他支分及其灭为有为无为的增益执，以'诸行'和'诸行灭'等言词说明。
为对治彼等而说'非二'，即遍计所执性空。'无二分'即无明既不可生也不可灭，诸行等既不可断也不可得灭，因为遍计所执性空的缘故。此中'何者为智'即是遮遣诽谤边，如说'非无智亦非有智'等。'不以空性令诸法空，不以无相令诸法无相'等说什么呢？此'空性等'之智不使缘起诸法以遍计所执性或圆成实性而空。为什么呢？这是诸法的法性，即诸法以遍计所执性或圆成实性而空，乃至无自性。

།དེས་ནི་རིག་པ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་པར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་གཉེན་པོར་རིག་པར་སྟོང་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདུན་ལས་ལྟ་བ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་མཚན་མ་སྐྱེ་བ་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་འདུ་བྱེད་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དེའི་གཉེན་པོ་ ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ།།སྐྱེས་ནས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ནི་གང་ཟག་མེད་པ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་བཀག་གོ། །རྣམ་པ་ གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མེད་པ་ལ་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་བཀག་གོ།།འོད་སྲུངས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱིས། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལས་གང་ཟག་དང་། ཆོས་སུ་འཛིན་པ་དགག་པ་བྱེད་དེ། གང་ཟག་ཏུ་རྣམ་པར་ གཞིག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་འཛིན་པ་བཀག་ གོ།།དེ་ལྟར་ན་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་མེད་པ་ལ་འཛིན་པ་བཀག་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་སྟོང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་དུས་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ འབྲང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སྟོན་ཏོ།།གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཕྱིར་འབྲང་བ་ལས་བཟློག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲངས་ན་ཡི་གེའི་ཕྱིར་འབྲང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་ལ་འདོགས་པ་དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་ དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན།ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་འབྲངས་ན་སྔར་ནི་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པས་ཉམས་ལ་ཕྱིས་ནི་ཆོས་སུ་འཛིན་པས་ཉམས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་ བར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།འོད་སྲུངས་རི་རབ་ཙམ་གང་ཟག་ལ་ལྟ་བར་གནས་པ་བླ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ལ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ན་སྐུར་པ་འདེབས་སོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་བོར་ ཡང་གསོར་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྨན་གྱིས་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་བསྐྱོད་དེ། ལྟོར་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའམ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནམ་མཁའི་ དཔེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ན་མེད་པ་ལ་རྟོག་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་འཛིན་པའོ།

由此远离了承认有觉知、承认有其违品、承认有圆成实自性的增益边以及诽谤边。对此，作为七种违品的对治，从'觉知为空'到'无自性'。七种违品中，对治彼见解的是空性。贪欲、嗔恨、愚痴之相生起又造作轮回业，其对治是无所造作。其果报之生，其对治是无生。生已而生起苦乐，其对治是无生起。由见空性而生起我慢，其对治是法性无自性。其中，由别别了知无我而遮止于无补特伽罗中执著补特伽罗。乃至'无二分'等其余诸法，遮止于无法中执著为法。
迦叶，不应为破除补特伽罗而修空性，空性即是空。此说明不应从无中遮遣补特伽罗和法的执著，不应为破除补特伽罗而修空性。所谓空是为破除于无法中执法，即是说遍计所执自性空性亦空，何况诸法，遮止执著遍计所执法无自性。如是，由遍计所执自性无故，空性亦非有，圆成实自性亦非无。如空性，一切法亦如是。由遮止执无法而显示法无自性。
为显示彼空性之圆成实性存在，广说'前际空'等，为显示凡夫、有学、无学一切时中皆如是存在故。'应随顺空性'是说由随顺义而显示通达空性义之方便。'非于补特伽罗'是远离随顺文字。若随顺彼则是随顺文字，于假立补特伽罗者与所立二者皆说为补特伽罗。
'若执著空性'说何义？由缘遍计所执空性自性而不应随顺空性，若如是随顺，先由执补特伽罗而失坏，后由执法而失坏，极不应理故。为成立作此极不应理，故说'迦叶，宁如须弥量执补特伽罗见而住为胜'。由缘空性则不能遍知空性，以增上慢而不能通达胜义。若不通达则成诽谤。是故虽舍补特伽罗见亦成不可救药，如药动病过而入腹中。从如是所生即是'于空性'，即是于遍计所执彼自性增上执著，或执著一切皆全无之义。虚空喻是为断除执著无变异性，若谁见空性，彼以彼空性认为色等无时，即是分别无，此即是执著彼无变异性。

།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་ནམ་མཁའ་སེལ་བར་འདོད་པ་དང་འདྲ་བར་ སེམས་ཅན་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ན་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྲག་གོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རི་མོ་མཁན་གྱི་དཔེ་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་གནོད་སྦྱིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ རི་མོ་མཁན་གྱི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཁས་བུབ་དུ་འགྱེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པས་འཁོར་བར་འཁྱམ་སྟེ།མི་ཤེས་པ་དེ་དང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གོང་མས་ནི་ལོག་པ་བཀག་གོ། །འདི་ནི་ རྩོམ་པ་དོན་མེད་པ་དགག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་ནོར་པ་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཞེས་རྒོལ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟ་བུ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ཟ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གསོག་ལ་སོགས་པར་སྣང་ངོ་། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་མེད་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཞེས་རྒོལ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཤིང་ གཉིས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་ཏེ།ཤིང་གཉིས་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཙུབས་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་འབྱུང་བ་སྟེ། བྱུང་ནས་ཚུལ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་སྤོང་བར་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་འམ། འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་ རྒོལ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར།མར་མེའི་དཔེ་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྟོན་ཏོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོག་མ་ཡོད་པའི་དུས་ཀྱི་གཉན་པོས་སྤོང་ཞེས་རྒོལ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར། མར་མེའི་དཔེ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དབུ་ མའི་ལམ་མདོར་བསྟན་ཏོ།།རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་གནས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དང་། དྲང་བའི་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་འཛིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེའི་ཕྱིར་མི་འབྲང་སྟེ། འདས་ནས་དེ་ལ་སྦྱང་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པས་ངེས་པའི་དོན་གྱི་གཞིར་གྱུར་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲང་བར་སྦྱོར་བས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས་དབུ་མའི ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་སྟོན་ཏེ། གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཟིན་པ་དང་། བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། བདག་མེད་པ་སྔ་མ་བདག་མེད་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི མཐུ་སྟོན་པའོ།།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如果色等诸法本性不存在，就如同想要驱散虚空一样，众生以法性空性而行时，遍计为有，以此而不畏惧。如果认为色等不存在而成为徒劳无功的过失，为了完全断除这种过失而举画师的比喻：譬如虽然夜叉不存在，画师由于自己的分别而俯身倒地，如是色等诸法无自性，愚者们由于自己的邪分别而在轮回中流转，为了远离那个无知，所作并非无义。上文遮遣颠倒，此处应知是遮遣所作无义。
如果这些仅是心的错误，那么如何以心本身了知心本身？为了遮遣此诤论而举幻师的比喻。其中，如同幻师是仅作意的了知，如同所幻化的应知是无义，如同月亮是连仅作意也无的了知，显现为积聚等。若无圣者的慧根如实见，以不如实见如何生起出世间智慧？为了遮遣此诤论，以两木为喻而说明：如同两木是如理观察，从摩擦生火如同生起慧根，生起后也说明断除那个如理观察。
为了遮遣'是已生智慧还是未生智慧成为无知对治'的诤论，举灯的比喻而说明：虽无智慧作用，但说明一生起即成为无知的对治。为了遮遣'如何以有始时的对治断除无始时的烦恼'的诤论，举两个灯的比喻而略说中道。
广分别即应知安立菩萨正行住学处。菩萨住于法，是以世俗谛方式所说安立谛理的开示，不执著不了义的字面意思。由此二因不随行声闻乘相应的经典，超越后于彼善巧修习，从此安立大乘相应甚深空性相应法和非安立谛理摄要，以世俗谛和胜义谛理开示法界一理而成为了义所依处的善巧，由此因而随行，以相应而如理修行。以如理修行而入于中道。
如是中道以十三种方式开示：宣说人空性、人无我、法空性、法无我、增益边、损减边、现证诸法、以此回向大菩提、如是趣入者不为烦恼苦二者所缚、二无我殊胜胜解、前无我为后无我之因、空性究竟及显示彼力。
其中，如何宣说人空性？以一相而宣说无所得，因为经中说'观察人无我'。

།སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། དེའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁམས་དང་། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་ པོ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བདག་མི་དམིགས་ཏེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉི་ག་མེད་པའི་བར་ནས་ཀྱང་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པས་གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྟག་པར་ཡང་མི་རྟོག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གསུམ་པོ་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་དང མི་འདྲ་བས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམིགས་སོ་ཞེས་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། མི་རྟག་པར་ཡང་མི་རྟག་ཅེས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་མི་རྟག་པས་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ནང་དང་། ཕྱི་དང་། གཉི་ག་མེད་པའི་བར་ནས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ དུ་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གང་དམིགས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་དག་གི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ གིས་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་དང་མི་འདྲ་བར་དམིགས་ཏེ།རྣམ་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ། །མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །འོད་སྲུངས་མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། རྟེན་མ་ ཡིན་པ།སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དཔྱད་དུ་མེད་པའི་ཞེས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་རང་གི་རྟོག་པས་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་མི་གནས་སོ། །སྣང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་དམིགས་ པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པས་ཆོས་བདག་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྟོན་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ།

对于众生的事物即蕴，以及其种种事物即界，以及其受用的事物即处，这三种事物中不见有我，从内、外及两者之间都不见凡夫所遍计的我，以如是不见而遍示故，宣说人无我性。
若问如何宣说人无我？以一相而示现所缘，于此所缘'不执为常'，如是宣说故。三种事物中凡夫所遍计的缘起性中，因不见为常故，与凡夫所遍计的我不同，而见诸蕴无常性，以宣说无我自性故，显示住于事物的补特伽罗无我。
若问如何宣说法空性？以一相而遍示不可得，说'无常亦无常'故。其中此不可得，即于不可言说事物中不执著，凡夫所遍计的言说自性，为无常所摄的事物，于内、外及两者之间皆不可得，如是显示法空性。
若问如何宣说法无我？以一相而遍示所缘。其中此无所缘，即于彼事物中所缘者，是圣者智慧境界中各自证知而他人不能言说者。彼以六相与凡夫所遍计的言说体性不同而得见。
何为六相？迦叶，所谓'常'是一边，所谓'无常'是第二边。迦叶，此二边之中，即是无法观察、无法显示、非所依、无显现、无了别、无住处，此即是中道、如实观察诸法。
其中'无法观察'者，谓不能以自心分别观察'此是此'故。'无法显示'者，谓不能向他人显示故。'非所依'者，谓超越有色根境界故，有色根不住于彼。'无显现'者，谓非相之自性故。'无了别'者，谓非意识境界故。'无住处'者，谓非烦恼所依故。
如是以与凡夫所遍计言说自性不相顺的六相，显示为圣智所缘，由此宣说法无我。
若问如何显示增益边？以别相增益遍示及以体性增益遍示二相。

།དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་གོང་ནས་ གོང་དུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། མི་རྟག་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། མི་རྟག་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་དང་།བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ངེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པར་ སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི།འོད་སྲུངས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འོད་སྲུངས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་རྟག་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་ སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འོད་སྲུངས་སེམས་ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཏུ་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཡང་ངེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ།།ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེའི་གནས་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བར་དུའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལྔ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཉེས་པ་དང་། སྤྲོད་པའི་ཉེས་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཉེས་པ་དང་། མི་ རྟག་པའི་ཉེས་པའོ།།སེམས་ཡང་དག་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བརྟེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་མེད་པ་དང་། སེམས་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འོད་སྲུངས་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་རྣམས་ དང་།འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ ངེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་གནས་དེའི་གཉེན་པོར་ཡིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཉེས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གིས་སྤྲོས་པའི་ཉེས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དག་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཉེས་པ་འདུས་བྱས་ དག་ནི་མི་རྟག་པའི་ཉེས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་དེ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བར་དུ་སྟེ། འོད་སྲུངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།

那么，什么是特别增益呢？应当知道它从前到后有八种：对事物本身执著为常的增益，执著为无常的增益，依靠增益为常而执著为我的增益，依靠增益执著为无常而执著为无我的增益，依靠增益执著无我而执著为正心的增益，依靠增益执著为我而执著为非正心的增益，这也包括决定和遍求。
对事物本身执著为常的增益，是因为说'迦叶，所谓常是一边'。执著为无常的增益，是因为说'所谓无常是二边'。依靠增益为常而执著为我的增益，是因为说'迦叶，所谓我是一边'。依靠增益执著为无常而执著为无我的增益，是因为说'所谓无我是二边'。
依靠增益执著无我而执著为正心的增益，是因为说'迦叶，所谓正心是一边'。依靠增益执著为我而执著为非正心的增益，是因为说'所谓非正心是二边'。执著为正心的增益也包括决定和遍求。遍求是对其处所的遍察，以及与该遍察相应。
从依靠执著非正心的增益而执著不善等的增益，乃至执著烦恼的增益。不顺品烦恼法有五种过失：颠倒过失、戏论过失、恶行所生法、随眠过失、无常过失。
依靠增益正心是：'迦叶，于何处无心、无思、无意、无识，是为中道如实观察诸法，即善与不善法，世间与出世间法，有罪与无罪法，有漏与无漏法，有为与无为法，一切诸法皆如是。'
其中，为对治决定而说'无心'。为对治遍求而说'无思'。为对治遍察处而说'无意'。为对治与遍察相应而说'无识'。
不顺品烦恼中，不善法是颠倒过失，世间法是戏论过失，有罪法是恶行所生过失，有漏法是随眠过失，有为法是无常过失。
如是，从执著非正心为不善等的增益乃至烦恼的增益，即是所说'迦叶，所谓烦恼是一边'。

།སེམས་ཡང་དག་ པར་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དགེ་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བར་སྒྲོ་འདོགས་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་ གཉིས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།།བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །གཞན་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་བརྗོད་དོ། །གཞན་ དག་ལ་ཀུན་དུ་བསྙད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྨྲ་སྟེ།འོད་སྲུངས་མཐའ་དེ་གཉི་ག་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་མི་བརྗོད་མི་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་གང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེའི་གནས་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ཏེ།སྔར་སྨོས་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ལོག་པར་མོས་པ་ སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཞན་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་དབུ་མའི་ལམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྟོན་ཅེ་ན།རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་འདི་དག་གཉིས་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དེ། འོད་སྲུངས་འདི་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་འདིས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་བཞི་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ ཤི་དང་།མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འདུས་བྱས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ་ མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་།མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་ པ་གཉེན་པོ་དང་།འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་དང་བྱེ་བྲག་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ གང་རིག་པ་དང་།མ་རིག་པ་གཉིས་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་དེ་ལ་རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་དེ་དག་གཉིས་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འགག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནས་རྒ་ཤི་དང་།རྒ་ཤི་འགག་པ་དེ་དག་གཉིས་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའོ།

对于执著心为真实的增益分别，其对治是清净法、善法、出世间法、无过失法、无漏法、无为法等，从善法等增益乃至清净增益，所说'清净'即是二边。
这八种是差别增益，菩萨不以执著的方式承许这八种差别增益，不以引导他人执著的方式宣说，不以向他人宣说的方式说明。因为经中说：'迦叶，不承许、不宣说、不说明这两边，即是中道如实观察诸法。'这是按次第的八种差别增益。
其中自性增益，是指对八种差别增益处凡夫所遍计的，增益为名言自性，即对前述三种事物增益为'有'，因为经中说：'迦叶，所谓有即是一边。'如是显示增益边。
如何显示诽谤边呢？以一种方式显示诽谤实有事物。其中诽谤实有事物，即如错误胜解法无我，认为一切法在一切方面都无相，因为经中说：'所谓无即是二边。'
这些总之以六种方式显示远离增益和诽谤二边的中道。
如何显示证悟诸法？此中明与无明非二亦不可分为二，经中说：'迦叶，于此，所谓智即是中道如实观察诸法。'此句以三种方式显示证悟：即前述事物本身，以及四种事物。
何为四事？即我为汝等所说的缘起、违品、对治、有为无为安立：'无明缘行'乃至'生缘老死、忧悲苦恼忧恼'，如是唯此大苦蕴生起，此为违品与有为安立。
'无明灭则行灭'乃至'生灭则老死、忧悲苦恼忧恼灭'，如是唯此大苦蕴灭，此为对治与无为安立。于此不见自性而宣说，不见差别而宣说，以及由修习乃至如实了知而宣说。
其中不见自性，即不见凡夫所遍计的明与无明二者的自性。经中说：'迦叶，于此明与无明非二'，如是乃至'行与无为、识与识灭'乃至'老死与老死灭非二'。

།དེ་ལ་བྱེ་བྲག་མི་དམིགས་པར་འདི་ནི་གང་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་འཐོབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ཅེས་གང་གསུངས་ པའོ།།དེ་ལ་ཤེས་པའི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི། འོད་སྲུངས་འདི་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་དང་དེའི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་སྦྱོར་བ་དང་། མི་བརྗོད་པར་སྦྱོར་བས་སོ་སོར་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་སྟོན་ཅེ་ན། འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་ པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བདུན་པོ་དག་གིས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་མི་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨོན་པར་བྱེད་སྨོན་པ་མེད་པར་མི་བྱེད། མཚན་མ་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པར་མི་བྱེད། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་མི་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་དང་། སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ སྟོང་པར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཟིན་པ་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིག་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དག་གིས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མ་ སྤངས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་འདི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མངོན་ པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཟིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཏེ། མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། དེ་དག་ཐག་རིང་པོ་ནས་དམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། སྤོང་བ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་ བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་།སེམས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་སྟོན་པས་སོ། །དེ་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་འདི་ནི་འོད་སྲུངས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཟག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཙམ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གནས་ཀྱི། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མ་མཐོང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་གཟུང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པ་དང་། འཁོར་བར་གཏོགས་པ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་འཛིན་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱིས དུས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པ་སྟེ།ཤེས་བྱ་ལ་ཤིན་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་འོངས་པ་ན་ཆད་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་གྱུར་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འཛིན་པས་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲང་གི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྔར་ནི་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་སྤངས་ལ། ཕྱིས་ནི་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་བྱུང་བས་ན་གསུང་རབ་འདི་ལ་ཉམས། རབ་ཏུ་ཉམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ།

对于这个不观待差别的情况，这就是凡夫所遍计的自性，灭和生两种都不可得，如所说的无二分别。
关于智慧的证悟，如经中说：'迦叶，此中何为智慧，即是中道法之如实观察。'即是不作意彼等境相而修习，以不言说而修习，以各自本智证悟诸法无我性。
如是显示现证诸法。若问如何显示将诸法现证回向大菩提，则如经中说：'迦叶，复次，中道法之如实观察，即是不以空性令诸法空'等七句。
菩萨以悲悯众生故不以空性令诸法空，即是不断烦恼之意。如是不以愿令无愿，不以无相令无相，以不造作令无有业与生之相续，刹那生相续，一切行无自性故涅槃与轮回相续，如是显示菩萨现证诸法空性。
如是入者，云何显示不为烦恼与苦二者所缚？以一种方式，即以'法性空'乃至'法性无自性'等七句。虽未断对治品法，亦如实证悟。
其中如实证悟者，于法无我修习中，彼等违品诸法自性非烦恼性，无苦而现证，如是显示如是入者不为烦恼与苦二者所缚。
云何显示差别？以四种方式：显示见之差别，显示彼等远离殊胜之差别，显示断除迷乱之差别，显示心迷乱之差别。
其见之差别即如经说：'迦叶，为安立补特伽罗故非空性。'即仅见无补特伽罗非为空性之意。
何以故？因见补特伽罗无我而未见法无我，未遍察所取诸行，未遍察轮回所摄无我智之能取言说自性远离空性所摄过去、未来、现在诸时，
以于所知极未观察故，法我执者于未来涅槃起断见慢。所谓空性，是遍计言说法我执空性故随行，而非胜义法无我空性。
彼先未断补特伽罗执，后生法执，故于此教已退失、极退失，而菩萨则不如是。

།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་ བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲང་བར་བྱའི།གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐག་རིང་པོས་དམའ་བ་འདི་ནི་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དག་སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དམའ་བས་ཀྱང་ཆེས་དམའ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་གནས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་སྟེ། འོད་སྲུངས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་རི་རབ་ཙམ་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ང་མི་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་དོན་འདི་བསྟན་ཏེ། །གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་བླ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྤོང་ནུས་པར་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་བདག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ།སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་གསོར་མི་རུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གསོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ་ལོ། ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་གནས་ཏེ། ནད་པ་གསོར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་དང་ཕྱི་མར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ནད་པ་དེ་ལ་སྨན་པ་དེས་སྨན་བྱིན་ན་ཞེས་བྱ བའི་དཔེ་འདིས་སྟོན་ཏོ།།དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནད་པས་ཆོས་བཞིན་ལེགས་པར་མ་བྱས་པས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པས་ནད་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་དང་། ནད་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པས་ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འབྱུང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་དང་ལྡན་ཏེ།སྔ་ཕྱི་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇིག་པས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཐག་རིང་པོ་དམའ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་སྤོང་བ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་བའི་བྱེ་བྲག་འདི་ནི། འོད་ སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ནམ་མཁས་འཇིགས་སྐྲག་ཅེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའོ།།དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། ནམ་མཁའ་འདི་སོལ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་གནས་ལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་[(]ཏུ་[,]དུ་[)]མངོན་པར་ཞེན་ནས་སྐྲག་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལས་མེད་པ་ལས་ཀུན་དུ་བརྟགས་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་སོ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བསམ་གཏན་པའི་མགོའི་ཐོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་པར་ ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྤོང་བ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རི་མོ་མཁན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་འཇིགས་འཇིགས་ལྟ་ཞིག་བྲིས་ན་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།

因此，为了使菩萨道修行殊胜，为了显示诸法无我，世尊对迦叶说：'应随顺空性，而非随顺人我。'如是显示见解的差别。
其中远离低劣的差别是：住于人无我者，较执著我见的凡夫更为低劣。因为有从苦解脱和住于痛苦两种差别。这是第一个原因。
迦叶啊，宁可住于如须弥山般的人我见，而不应成为执著空性见的增上慢者。为什么呢？因为我说一切见中所生的空性，若执著空性见者则不可救治。
此句所表达的意思是：说'宁可有如须弥山般的人我见'是表明人我见有对治故可断除。'增上慢者的空性见非为见'是指应知由见诸法无我而认为以我空性见诸行为空的增上慢。
遍计所执性本空，而于不可言说自性的空性上增添'是空'的遍计执著，则是颠倒而住。以增益见而见空性非为真见。应知以非空性见故不可救治。因不可救治故不能从生等诸苦中解脱。
恒时具有烦恼逼恼故住于苦中，如不可救治的病人。前后二种毁坏是第二个原因，以迦叶啊，譬如病人，医生予以药物等比喻来说明。
譬如病人因未如法而行不善行故诸病不除，因具病因故前后感受二种苦。如是虽修人无我见，然因未断我见而执著空性为法我，具烦恼病，以前后二执而毁坏故极为衰损。菩萨则不如是，这是远离低劣的差别。
其中迷乱断除的差别是：迦叶啊，譬如有人畏惧虚空等广说。譬如有人从自分别而生对虚空的某种增益。增益后生起恐惧，说'请救护此虚空'。如是住于人无我而执著法无我性，生起恐惧，于如虚空不可言说之事无体性上遍计后增益为色等。增益后如禅修者头盖骨般于彼起贪求。菩萨则不如是，这是迷乱断除的差别。
其中心的迷乱差别是：譬如画师自己画了可怕的夜叉形像等广说。

།དེ་ བཞིན་དུ་སྤོང་བ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལས་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སེམས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ བཞིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱུ་སྟོན་ཅེ་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་དཔེ་དང་། ཤིང་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་དང་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དཔེ་དང་པོས་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་ སོར་རྟོག་གོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པས་ སྒྱུ་མ་མཁན་ཟོས་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟོས་སོ།།ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་གསོག་གོ། །སྤང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གསོབ་པོ། །སྐད་ཅིག་པ་མིན་ པས་སྙིང་པོ་མེད་དོ།།སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཟ་བ་ལྟ་བུའོ། །དཔེ་གཉིས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས། སོ་སོ་ རང་གིས་རིག་པ་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་གཟུང་བ་ལ་རྟོག་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འཛིན་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཙུབ་གཏན་དང་། གཙུབ་ཤིང་གཉིས་གཉིས་ལྟ་བུའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས།སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིང་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་འདིས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཤིང་གཉིས་གཙུབས་པ་ལས་མེ་བྱུང་ནས་ཤིང་དེ་གཉིས་ཚིག་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པས་སྦྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཚིག་པ་དང་འདྲ་སྟེ།དེ་ལྟར་དེ་གཉིས་ ཀྱིས་རྒྱུ་ཉིད་ཏུ་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་བསྟན་ཏེ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མར་མེ་ཕྱུང་ན་མུན་པ་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་འདིས་སོ།།དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་མཚུངས་པས་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ ཐུག་པ་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་མཐུ་སྟོན་ཅེ་ན་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་སོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་མམ། ཁང་པ་འམ། ཁང་ཕྲན་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་འདས་པར་ལེན་འགའ་ཡང་མར་མེ་མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ འདིས་སོ།།དེ་ལ་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，对于迷惑的断除，住于人无我的补特伽罗，也是从自己的分别念所生的境界中，由颠倒想等而颠倒。菩萨则不是如此。这是心的迷惑差别，如是以四种相来分别显示。
如何显示因呢？以幻师的比喻、两木的比喻这两个比喻来说明。第一个比喻显示对执著的观察，以法无我智来观察执著人无我智仅是诸行。因此，法无我智称为对执著的观察。因为有此则有彼的缘故，人无我智是法无我智的因，如同幻师是幻化的因一样。如同幻化吞噬幻师一样，瑜伽行者的法无我智吞噬了人无我智。
因远离名言自性故为空。因远离遍计故为虚。因是所断的性相故为虚妄。因非刹那性故无实质。观察如同月亮。
第二个比喻是这样的，显示真实的通达。其中，这真实通达是从所取能取的观察、如理作意二者的随行中，生起自证决定智慧。其中，对所取的观察是人无我智。对能取的观察是修习法无我智。如同钻木棒和钻木板二者一样，从如理作意这二者的作意随行中，生起自证决定智慧，称为如实通达。
以这两木的比喻显示为因。如同两木相钻生火后必定烧尽那两木一样，从人无我和法无我智修习之因所生的法无我智自证决定智慧生起后，对修习二智所遍计的自性如实观察，如同焚烧一样。如是以这二者显示为因。
如何显示空性究竟？以一种相，即如实显示法无我智，以'迦叶，譬如点燃灯火，一切黑暗悉皆消除'这个比喻来说明。其中，这如实见因远离名言自性故为空。因如是无有执著故不可取。因是刹那性故无作用。如是显示空性究竟。
如何显示该空性的力用？以一种相，即显示断除业和烦恼的对治。以'迦叶，譬如房屋、宫殿或小屋经过百千年未曾点灯'这个比喻来说明。其中，这以断除来显示，即以智慧光明生起的刹那，断除无始以来积聚的业和烦恼，如是显示空性的力用。如是趣入如理者，即是趣入中道。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ ཉོན་མོངས་པ་མྱུར་དུ་སྤོང་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུན་རིང་དུ་འཁོར་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལས་ས་བོན་རྣམས་མི་འཁྲུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལུད་ཀྱིས་གང་བའི་ས་ལས་ས་བོན་རྣམས་འཁྲུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ གཉིས་ཀྱིས་དེ་སྟོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་རོ། །དེ་ལྟ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ལ་གནས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་འཁྲུང་གི་སྙིང་རྗེའི་གནས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་ལུད་ཀྱིས་གང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ལུད་ཀྱིས་གང་བའི་ས་ལྟ་བུ་དེ་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་རྣམས་འཁྲུང་ངོ་།།སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་དམའ་བའི་གནས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དམ་པ་སྐྱེ་ཞེ་ན། པད་མོ་དེའི་དཔེས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལུད་ཡོད་པའི་འདམ་རྫབ་ནས་པད་མོ་འཁྲུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ལུད་ཡོད་པའི་འདམ་རྫབ་ ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཁྲུང་ངོ་།།སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ན་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གྲོལ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་ པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཟད་པ་དང་།མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་སྡུད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་དང་། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། མི་སློབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྐྱེས་ བུ་ཟུང་བཞི་དང་།གང་ཟག་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བར་གྱུར་པས་ཆོས་སྨྲ་བའི་མཆོག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དགུ་པོ་ཇི་སྙེད་ལས་ སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་།མཆོག་ཏུ་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སེམས་ཅན་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཀླན་ཀ་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དཔེ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གྲོལ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་།ཐིགས་པ་ཆུང་ངུའི་དཔེ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དང་ཉེ་བར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བདག་དང་ གཞན་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྤྱི་བོ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་བཙུན་མོ་དམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་ལྟ་བུ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྨོན་ལམ་མོ། །བྲན་མོ་ལྟ་བུ་ ནི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའོ།།རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྨོན་ལམ་མོ། །བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་སྟོང་གི་དཔེ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་སུ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果这样快速断除烦恼的话，为什么菩萨要长时轮回呢？这是获得果位的差别，用两个比喻来说明。就像种子不会从虚空中生长，而会从有肥料的土地中生长这两个比喻来说明。
菩萨虽然意愿涅槃，但为了以观察众生而获得佛法，以轮回圆满摄受而回向善根，长时轮回。如是无为涅槃如同虚空，住于其中不会生起佛法，而住于悲悯处的菩萨们住于如同充满烦恼肥料的众生世间这样充满肥料的土地中，则会生起菩萨的佛法。
问：如何从低劣的有为处生起菩萨的殊胜佛法呢？以莲花的比喻来成立，就像莲花从有肥料的污泥中生长一样，菩萨的佛法从具有烦恼肥料的污泥、决定邪性的众生中生起。
问：这样的话，菩萨与声闻就没有十二种差别了：解脱善根的造作差别、解脱果位的尽智与无生智所摄的智慧造作差别、解脱的总体差别、降伏魔与对治的差别、无学的差别、应供养故应供养的差别、依四双八辈而安立僧众殊胜的差别、此生获得涅槃而成为说法者故安立说法殊胜的差别、从所有众生与九种众生处而安立众生殊胜的差别、获得最极清凉的差别、于众生得自在的差别、苦不再生的差别，为断除诽谤应当了知比喻。
其中为断除解脱善根造作差别而举大海与小水滴两个比喻，以利益多众与不利益的随顺法。为断除智慧造作差别而举两个比喻，因为菩萨智慧是无量自他众生因的障碍对治故。
为断除解脱总体差别而举两个比喻，其中应知贵妃譬如解脱，贫人譬如声闻乘愿，婢女譬如观察众生，国王譬如大乘愿。为断除降伏魔与对治差别而举千转轮王相的比喻，因为不被承认为如来子故。

།མི་སློབ་པའི་ ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་དམ་པ་དེའི་མངལ་དུ་གཞོན་ནུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞུགས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔེ་གཉིས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་འཚོབ་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བཙུན་མོ་དམ་པ་དེ་ལས་ གཞོན་ནུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་བཙས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔེ་གསུམ་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་འདུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱའི་དཔེ་སྟེ། ས་དང་པོས་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་ཐོབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་སྨྲ་བའི་མཆོག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨན་གྱི་དཔེ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཏང་སྟེ། སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ དཔེ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཏུ་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་ཚེས་པའི་དཔེ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་དབང་བྱེད་ པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར།མཆིང་བུའི་ནོར་བྱས་པའི་དཔེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱ་བྱི་དོར་བྱས་པའི་དཔེ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སེམས་ལ་དབང་ བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་དཔེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་ཏོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ནི་དུ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ བསླབ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ནི་བཞིའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ དང་།ཞི་བ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པའོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྙིང་རྗེའི་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉེ་བར་གནས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་འདུ་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་ པའི་རྒྱུན་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ལོ། །འཛུད་དོ། །ཐབས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་རྒྱུ་དེས་ན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཀྱང་། ཞི་བ་ལ་མངོན་ པར་དགའ་བའི་ཕྱིར།དེ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཞི་བ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སྙིང་རྗེའི་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དོན་ལ་རབ་ཏུ་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ འཇིགས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པའོ།

为了完全断除无学的殊胜，那位贵妃的胎中入住具有转轮王相的童子，这是转轮王的第二个比喻，为了安住于继承佛种故。为了完全断除应受供养的殊胜，从那位贵妃生下具相的童子，这是转轮王的第三个比喻，为了真实持有一切智性的因故。
为了完全断除僧众最胜的殊胜，以琉璃宝珠为喻，为了获得初地所摄的菩提心故。为了完全断除说法最胜的殊胜，以药为喻，为了息灭一切众生烦恼病故。为了完全断除众生最胜的殊胜，舍弃月轮，以'任何'为喻，为了对一切众生作智慧光明故。
为了完全断除最极清凉事物的殊胜，以新月为喻，为了真实圆满成佛的福德智慧二资粮故。为了完全断除于众生自在的殊胜，以如意宝珠为喻，为了菩萨获得一切智性果故。为了完全断除不生苦的殊胜，以擦拭琉璃宝珠为喻，为了声闻的功德、心得自在等殊胜的所依是菩萨故。
如是略说，以这些比喻显示菩萨较声闻殊胜。以下将广说。声闻有几种？声闻学处与菩萨学处有何差别？声闻有四种。声闻学处与菩萨学处的差别应当以十三种相了知。
化现声闻、增上慢声闻、当成菩提者、唯趣寂者。其中化现声闻是为调伏众生，由菩萨或如来所化现者。其中增上慢声闻是仅以人无我智及对法无我颠倒执著的智慧而真实执取者。
其中当成菩提者是从无始以来悲性极小，由亲近如来而对广大佛法生起功德想，由此熏习相续，到最后住于无漏界时，诸佛真实劝请、引导、示以方便。由此因缘，虽然成就大菩提，但由于喜乐寂静，对此加行极为执著。如是非是初发心的佛种性。
其中唯趣寂者是从最初即悲性极小，背离利益众生，由怖畏痛苦而住于涅槃之意乐者，无有成就大菩提的根器。

།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱེ་བའི་གནས་འདྲ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཤིག་འདྲ་བར་རྒྱལ་པོའི་བདེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་རྒྱལ་པོའི་གཙུག་ ལག་དང་།རང་བཟོ་དང་། བཟོ་བའི་གནས་ལ་མཁས་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་ཡན་ལག་དེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱལ་པོའི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཞི་བ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པའི་ཉན་ཐོས་ གཉིས་པར་བྱའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། རིགས་དང་རིགས་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མཐུ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པས་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལས་ས་བོན་རྣམས་མི་འཁྲུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲོག་དགོན་པ་རོ་སྐམ་དག་ནས པད་མ་མི་འཁྲུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ལུད་ཡོད་པའི་འདམ་རྫབ་ནས་པད་མོ་འཁྲུང་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་དེ་དག་གིས་ནི་ཞི་བ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཞི་བ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་ལུད་ཀྱིས་གང་བའི་ས་ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་ རྣམས་དང་།ལུད་ཡོད་པའི་འདམ་རྫབ་ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་། རོ་སྐམ་གྱི་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ ལས་བཟློག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་བསམ་པ་དང་།རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཅན་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ལྟ་བུས་འདུ་བྱེད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ ཏོ།།ཆུའི་ཐིགས་པ་དང་མར་སར་གྱི་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ནི་བདག་སྐྱེད་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཆུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་ཚད་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་སྐྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཕ་མས་མར་སར་གྱིས་རང་གི་བུ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མར་སར་ལྟ་བུའི་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སྐྱེད་དོ། །ཡུངས་འབྲུ་དང་ནམ་མཁའི་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ།།ཉན་ཐོས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གསོག་དང་གསོབ་ཏུ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །བཙུན་ མོ་དམ་པ་དང་།བྲན་མོའི་དཔེས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཆོག་བཙུན་མོ་དམ་པ་ལྟ་བུའི་མ་དང་། དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་ལྟ་བུའི་ཕས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་མ་ཡིན་ནོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བ་བྲན་མོ་ལྟ་བུའི་མ་ལ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་ཕས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཡིན་ནོ།

比如说，有两个王子从相同的出生地出生，同样享受着王室的快乐。其中一个精通王室典籍、工艺和技能，而另一个则不是这样。这两个人是因为这些方面的差异而有所不同，而不是因为享受王室快乐的差异。
同样地，在无漏界中的菩萨和一向趋寂的声闻二者也是如此。这两者的差别应当从十三个方面来了知：从发心、修习白法、修习智慧、随行、种姓摄持、加行、威力、成就、超胜殊胜、因果和依托生处等方面来了知。
迦叶啊，比如说，种子不会从虚空中生长，从干旱荒漠中不会生长莲花，从有肥料的泥沼中会生长莲花这些比喻，说明了一向趋寂的声闻和菩萨发心的差别。一向趋寂的声闻如同虚空，远离如同肥料般的有漏行和如同有肥料的泥沼般的有烦恼众生，他们一心向于如同干枯大地般清净的众生界中寂静。
与此相反的是菩萨不入涅槃的发心和安住于清净众生的发心，他们为了解脱烦恼众生而摄受有漏行和众生。
以水滴和酥油的比喻说明修习白法的差别：声闻因为只为自己修行，白法很少。菩萨则无量，为一切众生带来利益和安乐。就像父母用酥油养育自己的孩子一样，菩萨也用如同酥油般无量的善根培育初发心菩萨。
以芥子和虚空的比喻说明修习智慧的差别：声闻以无为智慧使烦恼空虚。菩萨则以对十方一切众生的慈悲，将证悟智慧回向菩提。
以贵妃和婢女的比喻说明随行的差别：声闻如同贵妃般的解脱之母和如同贫人般的小乘发心之父所生，不是佛子。菩萨则是如同婢女般本性卑微的凡夫之母和如同国王般的广大发心之父所生，是真正的佛子。

།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔེ་དང་པོས་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བུ་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ ཚོགས།མགྱོགས་པའི་ཤུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉན་ཐོས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། བདེ་བ་ལ་མཁས་པས་མགྱོགས་ པའི་ཤུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་མཚན་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔེ་གཉིས་པས་ནི་རིགས་ཀུན་དུ་ འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།ཉན་ཐོས་ནི་མཐར་ཕྱིན་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀུན་དུ་འཛིན་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ནུས་སོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔེ་གསུམ་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ནི་མཐར་ཕྱིན་ པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་སྦྱོར་བ། དེ་ལྟར་ལྷ་དང་མིས་མཆོད་ཅིང་ བསྔགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱའི་དཔེས་ནི་མཐུའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐར་མ་ཕྱིན་ཀྱང་ས་དང་པོ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་མཐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །གངས་ཅན་གྱི་དཔེས་ནི་ སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་ནི་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐར་མའི་དཔེས་ནི་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ སྟོན་ཏེ།ཉན་ཐོས་མཐར་ཕྱིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་འབྱེད་པས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཟད་ཀྱང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་ཚེས་པའི་དཔེས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པ་སྟོན་ཏེ།ཉན་ཐོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྟག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་ན་དེ་དག་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། དེ་ལས་དེ་དག་འཐོབ་པོ། །རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དང་།ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྲུབ་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་ངོ་མཚར་གྱི་བློར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཟ་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།དྲི་ཡང་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་འཆིང་བུའི་ནོར་ལ་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་དེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བླངས་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མས་ ཡོངས་སུ་གཟུང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་པོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱ་བྱི་དོར་བྱས་པའི་དཔེས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་འབྱུང་གི། ཉན་ ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

第一个转轮王的比喻说明种姓的差别，就像转轮王的儿子虽然具足力量、具足迅疾、具足威力，但因为不具备转轮王的相好，所以无法获得转轮王位。同样，声闻虽然以精进获得具足力量，以善巧获得具足迅疾，以心等持获得具足威力，但因为不具备佛种姓的相好，所以诸佛不会如此摄受他们。菩萨则与此相反。
第二个转轮王的比喻说明种姓摄受的差别，声闻即使达到究竟，将来也不能摄受佛种姓。菩萨在最初发心的刹那就能做到。
第三个转轮王的比喻说明修行的差别，声闻即使达到究竟，诸根成熟，将来也不能行持佛业，而菩萨在发心的刹那就能做到。因此，声闻即使达到究竟，也不会像初发心菩萨那样受到天人供养赞叹。
琉璃宝珠的比喻说明威力的差别，菩萨虽未达究竟，但从初地开始，以所摄受的威力和智慧就能胜过一切声闻缘觉。
雪山的比喻说明修证的差别，声闻的智慧药虽然能完全息灭自己的烦恼病，但不能息灭众生的病。菩萨则与此相反，因为趣入利他。
星星的比喻说明应供处的差别，声闻即使达到究竟，也不能为众生开启智慧光明，所以不像菩萨虽未断尽烦恼却成为包括天界在内的世间应供处那样成为应供处。
新月的比喻说明超胜殊胜者的差别，如来恒常超胜声闻，而菩萨更胜过如来，因为如来从菩萨而得。应当知道以两种因而更为殊胜：如来成就菩提果及成熟众生令解脱，而菩萨则成熟众生并成熟佛法。譬如，对于修持和烹饪感到惊叹，但对于享用则不然，应当如是了知。
譬如天人世间虽然清洁装饰珍宝的比喻说明因果的差别，声闻虽然获得清净业因，并为众多善知识所摄受，但不能现证大菩提果。菩萨则与此相反而能现证。
擦拭琉璃宝珠的比喻说明依止生起的差别，声闻依止菩萨而生起，而菩萨不依止声闻而生起。

།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་མཚམས་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། འདི་མན་ཆད་ནི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དོན་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ལུད་ཡོད་པའི་འདམ་རྫབ་ཀྱིས་གང་བའི་སེམས་ཅན་ རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཁྲུང་ངོ་ཞེས་གང་སྔར་གསུངས་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་དག་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཀྱང་མི་འཁྲུང་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་མ་བསྒྲུབས། དེ་དག་གི་ལས་ཇི་ལྟར་མི་འཁྲུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གི་དོན་བྱེད་པ་ ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསྐྲུན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་འཁྲུང་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་མདོ་སྡེ་མཚམས་སྦྱར་བ་བརྩོན་ཏེ།འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་བཞིར་སོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ ཅད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་སྦྱོར་བ་སྟོན་ཏོ།།ཡང་དག་པར་གསོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་སྨན་པས་ལུས་གསོ་བ་བྱས་པ་དང་། གང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་གསོ་བ་བྱས་པ་དེ་ནི་བརྡ་ཙམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཡང་དག་པའི་གསོ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྨན་པ་ལྟ་བུ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིག་པར་བྱའོ། །ནད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །ནད་ལྟ་བུ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །སྨན་ལྟ་བུ་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཁམས་མི་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལ་ལ་ ནི་ཉེས་པ་བརྩམས་པས།ལ་ལ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པས། ལ་ལ་ནི་ཡལ་བར་འདོར་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སེམས་མི་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་འབྱུང་སྟེ། ལ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྩམས་པས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་ པོ་ནས་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལ་ལ་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་སྦྱོར་བས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡལ་བར་འདོར་བས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་དང་པོའི་གཉེན་པོ་ནི་མི་སྡུག་ པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདོད་ཆགས་ལ་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པའི་གཉེན་པོར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱོང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་འདོད་པ་དང་། ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐར་པར་འདུ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱོང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མ་མེད་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱོང་བ་ བསྟན་ཏོ།།སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐར་པར་འདུ་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།།རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐར་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདུས་པ་དང་། མ་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་རིག་ པར་བྱའོ།།ཐ་མ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམས་སོ།

关于'应当精进利益有情'这句话如何衔接呢？从这里往下是完整显示获得果位的殊胜大义，如前所说菩萨的佛法从烦恼粪污充满的众生中生起，对此，如果这些法不从他们相续中生起，那些菩萨也未在他们相续中修成，为了显示这些法如何不生起，为了创造精进于利益他们的菩萨，为显示从他们中生起之义而引经据典衔接：'迦叶，菩萨应当精进利益有情'等广说。
'往四方'是显示一切世界中的所有菩萨都致力于利益有情。
关于'应当如实救护'，如医生救护身体，外道救护烦恼，这些仅是名义和颠倒，并非如实救护。其中，应知医生喻如菩萨，病人喻如众生，病喻如贪等，药喻如不净观等。
如同由三种因素导致身体内部成为不调和的状态：有些是由于开始过失，有些是由于依靠不适，有些是由于放逸。同样，由三种因素导致心内生起不调和的状态：有些是由于开始贪等烦恼，因为长期串习贪等的缘故；有些是由于依靠不适当的见解等，因为见解等多数由如是修习而生；有些是由于放逸于颠倒生起。
其中，第一种烦恼病的对治应知是不净观等，因为说过：'贪欲的对治是不净观，嗔恨的对治是慈心，愚痴的对治是缘起'。第二种的对治是空性等，这是针对四种众生：执著见解者、耽著禅定者、希求轮回者、非解脱认为是解脱者。
其中，针对执著见解者说空性，因为说过：'一切执见者以空性救护'。针对耽著禅定者说无相，因为说过：'一切分别、妄念、所缘作意以无相'，分别与妄念显示耽著禅定。针对希求轮回者说无愿，因为说过：'为断欲界、色界故说无愿'。针对非解脱认为是解脱者说颠倒，因为说过：'为断一切颠倒故说四不颠倒'。
由见常等而生起非解脱认为是解脱的想法，为对治放逸于颠倒生起，针对最后一种，应知是对治四颠倒的聚合与未聚合。最后是六种凡夫：对于执著身见者，其对治是念住；对于与烦恼相杂者，其对治是正断。

།ཕན་ཚུན་དུ་ང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་པར་ཟིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་སོ། ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང་མི་ལྡན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་དབང་པོ་རྣམས་དང་། སྟོབས་རྣམས་སོ། །བདེན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། །ངོ་མཚར་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་ལྟུང་ཞེ་ན།གང་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་མེད་པའོ། །མ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཕྱོགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་དབང་པོ་དང་། སྟོབས་རྣམས་སོ། །འོད་སྲུངས་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སྨན་པ་དང་སྨན་པའི་སློབ་མ་ཇི་སྙེད་པ་ དེ་དག་གི་ནང་ན་འཚོ་བྱེད་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ།།སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བྱེད་དང་དེ་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་མང་པོ་དང་། སྤོབས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། ། ལྟ་བ་དང་འགྱོད་པ་སྨོས་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་འགྱོད་པ་གསོ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་པའི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོས་པ་ཅན་གྱི་གནས་བརྟན་པ་དག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་མི་རྟག་པའི་བར་དུ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འོ་ན གོ་བདག་གི་བདག་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ནས་ཁོང་དོགས་པའི་ཕྱིར་བདག་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ།སྟོང་པ་ཉིད། མི་དམིགས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་ཡིད་ ལྡོག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པས་བདག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཡིད་ལྡོག་སྟེ། འོ་ན་གོ་བདག་གིས་ བདག་ལ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བས་སོ།དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཙམ་དུ་ཟད་ན་འདི་ལ་སུ་ཞིག་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མི་སེམས་ཏེ། དེ་དུས་དེ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་གྱིས་གསོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གསོར་མི་རུང་ཞེས་བྱའོ། །འགྱོད་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྱོད་པ་ནི་ཁམས་མཉམ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་དོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འགྱོད་པ་སེལ་བར་ཤིན་ཏུ་སྤྱོད་དེ། དེ་བས་ན་ལྟ་བ་དང་། འགྱོད་པ་སྨོས་སོ། །ཤེས་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །བསྟན་པའམ། བསྒོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྩལ་ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བཙལ་བར་བྱའོ། །རྟོག་པ་དེ་ཡང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས སུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ན་རྣམ་པ་གཅིག་སྟེ། རྐྱེན་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བདག་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཐོས་པར་མོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མོས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སེམས་དུས་ རྣམ་པར་ཆད་པ་དང་།བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏེ། ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། དེ་ལ་གནས་ཤིང་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ དུ་སེམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔྱད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏོ།

作为互相傲慢的对治，是神足。作为不具善法的对治，是诸根和诸力。作为迷惑真谛的对治，是诸觉支。作为视为稀有和吉祥等的对治，是诸道支。
如何观察身体而不堕入我见？即是无有'我见到'的执著心。
应知不信等使善法不趋向，其对治是诸根和诸力。
迦叶，在阎浮提中所有的医生和医生的弟子中，耆婆是最殊胜的。三千大千世界中所有众生都如同医王耆婆一样，这是说耆婆和如是众生以通达众多论典和辩才来显示。
提到见和悔是因为见和悔难以治愈。其中见障碍求解脱的等持心，如具寿善意长老们这样想：'如是色无常等，然而我的我在何处？'因怀疑而不能入心于寂灭一切行、空性、无所缘、爱尽、离贪、灭、涅槃，不能解脱，认为'我的心退失'。这样说是表明：当时以智慧作意涅槃的意乐时，因未断身见而认为'我将无我'，由于不悦意而退失于涅槃，即所谓'我的我在何处'。若仅是诸行，则不会想'此中谁将无'，因为在那时以世间道不能治愈，故说不能治愈。
悔因是迷乱的缘故，悔障碍求界平等的等持心。诸佛世尊和诸菩萨极力消除悔，因此提到见和悔。
'不能知'是指以意。以'开示'或'教诫'之词，即以开示和解说二者。
极善修习资粮道后，应以有寻思心遍求而寻求出世间道。彼寻思从人无我而起应知有二种。从法无我而起则一种，即缘起智等。等字包括于无我法起信解智。其中以闻起信解为先的智即是信解智。
遍求心无间断、无作者、无我，显示缘起和通达人无我，因为于内外处及住于彼缘的诸识中不见遍计所执自性故。
显示通达不可思议等相圆成实性不可得的法无我。

།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་སེམས་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་མེད་པ་ལ་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ དུས་གསུམ་དུ་མ་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཀྱི།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གནས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མ་གཟིགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཀུན་དུ་བརྟགས་ པའི་དེའི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ལོག་པར་ལྟུང་བའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་མི་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་རྒྱུ་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ།།ཆོས་རྣམས་ནི་འདིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །གལ་ཏེ་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ན་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པོ། །སེམས་གཅིག་པོ་ཁོ་ན་ཞིག་འཁོར་རོ་སྙམ་པ་ལ་ འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པོ།།དེ་ལྟར་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐར་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་རླུང་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་དཀའ་ན་ཇི་ལྟར་ཐར་པར་ འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་མར་མེའི་འོད་འཕྲོ་བ་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ།མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་ལ་དེ་ཟད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམ་པར་དག་པར་མི་རུང་སྟེ། ཐར་བར་མི་ འཐད་དོ་སྙམ་པའི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏོ།།ནམ་མཁའ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གློག་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏེ། སྐད་ཅིག་པར་འཛིན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅིང་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་པས་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདོད་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་མི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་ན་ཅིའི ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་མངོན་པར་མི་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་རི་མོ་མཁན་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ལམ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་སྙམ་པ་ལ་མི་གནས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ འབྱུང་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྐྱེ་སྙམ་པ་ལ་གཅིག་པུ་རྒྱུ་བར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། རེས་འགའ་སྔོན་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་སྙམ་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་མཚུངས་ པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ།ལས་གང་གིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བསྒོམ་པ་དེ་སེམས་ལ་བསྒོམས་པས་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་སྙམ་པ་ལ་མི་མཛའ་བ་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ བདག་ལ་མི་འཛའ་བ་དང་མཚུངས་པར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ་བྱེ་མའི་ཁྱིམ་དང་།ཉའི་མཆིལ་པ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྦྲང་མ་སྔོན་པོ་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ ན་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བར་སྐྱེ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了断除对'圆成实性即是心性存在'这种执著空无的见解，所以诸佛说'三世中都未见到'，这并非自然而成的见解，而是为了显示法性本来如此安住而说诸佛于三世中都未见到。
虽然遍计所执性不存在，但是由于遍计执著以他缘自性为其因，故就心而言，除了从颠倒想中生起诸法之外，诸佛皆未见、不见、将不见，若问其因为何？
此处所说诸法是指心和心所。若仅是颠倒想，如何在轮回中有死亡和投生，对此以幻化为喻来证成。
若认为唯一的心在轮回，则以流水为喻来证成。
如是若心离贪，为何不得解脱，对此以风为喻来证成。
其中远行，应知是一切义相的本性。如是若难以通达，如何能得解脱，对此以灯光照射为喻来证成，为显示由无明缘力而生起，无明尽时则不生起。
若心由烦恼力而成为有烦恼，则如同烦恼一样不应清净，解脱不应理，为断除此过失，以虚空为喻来显示。
为断除如虚空般不变的过失，以闪电为喻来显示，为显示刹那执取及不住于贪等，是无常变化的。
心虽清净但刹那坏灭的过失，为断除此过失，以猴子为喻来显示，这并非因贪求种种境相而散乱，而是由具有贪等而成为不住。
若成散乱，为何不是一切都相顺显现，对此以画师为喻来证成。
为何不是一切时中都现前修持同一本性的道，对此以不住来证成，为显示是由三界烦恼力而生起。
为何不是由一切造作力同时生起，对此以独行来证成。
为何有时被现在业所压制，而由往昔造作力而生起，对此以国王为喻来证成，为显示由具力业所修习于心而得自在。
若如国王，为何于自身生苦，对此以怨敌为喻来证成。
为何对自身如同怨敌，对此以沙屋、鱼唾、梦境、青蝇为喻来证成，为显示对身等具有四种颠倒。
如是则为何善趣众生追求投生，为断除此疑问，以敌人为喻来显示，为显示彼处亦由三苦之苦而成就苦。

།དེ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོར་ལམ་མི་བསྟེན་སྙམ་ ལ་གནོད་སྦྱིན་མདངས་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུར་སྟོན་ཏེ།སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ལ་མི་དགའ་སྙམ་པ་ལ་རྐུན་པོ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ལ་ རྐུ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་རྟོགས་ནས་དགའ་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྒུད་པ་དང་ལྡན་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བས་གནོད་པ་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ་སྙམ་པ་ལ་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་བྱི་ཞོ་ལའི་མིག་དང་།གཡུལ་གྱི་རྔ་དང་། ཕག་དང་། བྲན་མོ་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཟ་བ་དང་། སྦྲང་མ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏེ། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཀུན་དུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མཚམས་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་ནས་ཇི་ལྟར་ གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཚོལ་བ་དེ་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་བཙལ་ན་དོན་དུ་མི་དམིགས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སུ་འོག་ནས་སྟོན་པར་བཞེད་ནས་དེ་དུས་གསུམ་དུ་མི་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་བ་ན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་ལས་འདས་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ། ། དེ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་མ་འདས་པས་ལངས་པ་ན་ཡང་སེམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུས་གསུམ་ལས་འདས་པ་དེ་མེད་པར་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཟློག་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་པས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བའི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འགག་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་འཕོ་བའོ།།དེ་འབྲལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །དེ་འབྲལ་བ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ལའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་གསུངས་ སོ།།དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་དེ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པས་འཕགས་པའི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་དང་། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་སོ། །རིགས་དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་བྱས་ནས། བསླབ་པ་ཡང་མེད། བསླབ་པ་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ལེགས་པར་བསླབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱུ་བ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་མེད་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱང མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའོ།

如是受苦时为何不依止对治苦的道路，对此说明与夺取药叉光彩等相似的原因，为显示等持的味著和完全衰损，是按照次第的。对于为何不喜欢对治，说明与盗贼相似的原因，因为偷窃善根资粮。
若对苦也了知为功德而欢喜，对于如此情况有何过失，对此说明圆满和衰败相应的贪著和嗔恨的损害。若造成损害为何欢喜，对此说明如同贪著色等的田鼠眼、战鼓、猪、食用剩饭的婢女和蜜蜂。
如何衔接'迦叶，寻求心时不可得'这句话？说明依他起自性的因后，如何依他起自性，即遍寻时显示遍计所执和圆成实自性的寻求，若寻求遍计所执自性的心则于实义中不可得。以不可得而区分者即是圆成实自性的心，因欲于下文显示彼为无为法，故说彼于三时中不生起，如入灭尽定后刹那无心故不生于三时，当知非如是不生，显示超越三时。
彼非超越三时，因从定起时心仍生起。为断除对超越三时者执为无的邪执而遮遣，显示非有非无，因为以遍计所执和依他起自性则无，以圆成实自性则遍显为有。
'彼未生'是指因的事物。'彼无自性'是指地狱等众生趣各别决定的因的自性。'彼无生'是指无生因。'彼无灭'是指死亡。'彼无离'是指断除。'于无离中'是指于无所断中。'彼全无诸行'是指诸蕴。'彼是无为'，为说明彼义而说此一切。
彼即安立彼无为，'彼是诸圣者种姓'是指缘彼而得圣者体性，由彼所区分者即是诸圣者。彼种姓复由有余依涅槃、无余依涅槃和菩萨涅槃所区分。
其中关于有余依涅槃时说'亦无学处，亦无过学处'。因为善学故。无行走是因为断除诸蕴。非不行走是因为有蕴余依。亦无遍行是指诸烦恼。'彼无心亦无心所法'是指诸染污法。'彼亦无业'是指从后有业因所生。'亦无业异熟'是依无余依涅槃而说。

།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཡང་མེད། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།རིགས་དེ་ལ་ནི་ལས་ཀྱང་མེད། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་དེ་ལས་ལུས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་མེད་དོ། །ངག་གི་ལས་མ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་གསུམ་པོ་དག་གིས་ནི་ལས་དབྱེ་བ་རབ་ ཏུ་དགག་པར་བྱེད་དོ།།བྱ་བ་དང་བསླབ་པ་དང་དེའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རིགས་དེ་ལ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་དགག་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རིགས་ དེ་ནི་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་འཇུག་པ་སྙོམས་པས་དེའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །རིགས་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་དང་། དེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྟོན་ ཏེ།རིགས་དེ་ནི་དབེན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །རིགས་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ལས་དེའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །རིགས་དེ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐུན་མོང་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བག་ཆགས་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ ཏོ།།རིགས་དེ་ནི་ངའི་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་དེ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཉེས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་མཉམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདེན་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།བརྫུན་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འཁོར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པས་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གདམས་ངག་དེ་སླུ་བ་མ་ཡིན་པས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ རྣམས་དང་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།རིགས་དེ་ནི་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་མི་སྐྱེའི་འབྱོར་པ་འཐོབ་པའི་དབང་གིས་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རིགས་དེ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བའི་དུས་ན་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་། དགེ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་དག་པར་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་བསམ་པ རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དེ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དོན་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་ བྱ་སྟེ།དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་གང་སྡུད་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྟོན་ ཏོ།།ཕྱོགས་བཞིར་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་ནས་འཕོ་བ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཉིད་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བས་འཕོ་བ་སྟེ། དེ་གཉི་གར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པ་དང་།གཞན་ལས་ཚོལ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཚོལ་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་གསོ་བར་བྱའོ།

因此，既无快乐也无痛苦，这是圣者们的种性，如前所述。在此种性中既无业，也无造作业。在此种性中无身业，无语业，也无意业。这三句经文是为了遮遣业的差别。
依据行为、学处和修行的差别，在此种性中也无下、中、上的差别安立，这是为了遮遣众生的差别。依据菩萨涅槃而言，此种性是平等的，这是说明以利益自他平等而显示其特点。此种性是无差别的，这是说明由于具足一切菩提分法而与清净菩萨无有差别。
此种性是寂静的，这是说明他们相续无有差别。此种性是随顺涅槃的，这是说明在他相续中业的特点。此种性是无垢的，这是说明虽然解脱是共同的，但显示断除习气的特点。
此种性是无我的，这是说明在清净刹土中无有各别决定。此种性是无等的，这是说明由于不分别涅槃与轮回的功德过失而显示平等性。
关于'从真实与非真实平等而生'，以真实义而言，真实是指涅槃；以虚妄义而言，非真实应知是指轮回。'此种性因是胜义谛故为真实'，这是说明此教诫不虚妄，不共于外道。
此种性是无尽的，这是说明虽然无余涅槃，但利益众生的事业相续不断。'彼乃无生'，这是说明不是由业和烦恼力而生，而是由获得自在力而显示。
说'此种性是常住的'，这是说明在涅槃和轮回时也非他异，因此说是快乐、善妙和无我。'此种性是清净的'，这是说明所知清净，也是显示应当清净及意乐清净仅此而已。
应知从此至出世间的对治安立有大义。这是随顺连接和次第。迦叶，菩萨应精进利益众生，应当摄集一切善根。摄集一切善根后回向一切众生。
'以所集智药'，这是说明以世间和出世间智慧利益他人。关于'往四方'，什么是方向？为调伏众生而从界迁移，即以神通力从一世界去往另一世界，从此世界迁往他处，以及以受生而迁移，即在两处受生，以及寻求他处，即为了调伏某些众生而寻求。应当如实救护众生。

།ཡང་དག་པར་གསོ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་གསོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འབྱུང་པོ་ལ་གསོ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ འབྱུང་པོའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གསོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པས་སྨན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་འགྱོད་པ་ལ་གནས་པ་གསོ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་ ཡང་དག་པའི་གསོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་གསོ་བ་སྟེ།ཡང་དག་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ནའི་གསོ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།ཆེ་ལོང་དང་། འབྲིང་ངོ་། །དེ་ལ་ཆེ་ལོང་ནི་རབ་ཏུ་སེལ་བའི་གཉེན་པོའོ། །འབྲིང་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་གསོ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་མི་སྡུག་པས་གསོ་བ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་ལོང་རབ་ཏུ་སེལ་བའི་གཉེན་པོའོ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་རྣམ་པར་གནོན་པའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་ལོང་མངོན་དུ་གྱུར་ན་ནི་ཡུལ་ལ་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ངོ་།།བཟློག་པ་ནི་འབྲིང་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་བསལ་རྣམ་པར་མནན་ནས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ་། །དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ནི་ཕལ་ ཆེར་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་དོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྨོན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདུས་ པ་དང་།མ་འདུས་པ་དག་གིས་ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐར་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་གནས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་མི་སྡུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཚུལ་བཞིན་ མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས།བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་རྟོག་པ་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མ་མེད་པས་གསོ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྨོན་པ་ལ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ ཁམས་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐར་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དཔེར་ན་ཚངས་པའི་གནས་ཏེ་དེ་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞིས་ གསོ་སྟེ།མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་ལ་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་གང་ཞེ་ན། རང་རང་གི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་ལོང་རབ་ཏུ་བསལ་བའི་ཡུལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་གནས་པ་སྟེ། མངོན་ དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་མོ།

'正确医治众生'是指医治烦恼的鬼魅，对于被烦恼鬼魅所缠的众生，菩萨以三种学处清净的道路来指引，是无上的医生。医王耆婆等人是无法医治执着于见解和后悔的人。
或者，'正确医治'是指以真实性来医治，即是正确的医治。正确和真实性的意义是没有差别的。真实的医治是因为能够彻底摧毁出世间道的随眠烦恼。
其中世间智慧有两种：粗大和中等。其中粗大是完全对治的对治法，中等是镇伏的对治法。
那么什么是正确的医治呢？从对治贪欲的不净观，乃至为断除一切颠倒而修四种无颠倒，这些是对治粗大烦恼的完全对治法。从四念住到八正道，这些是对治中等烦恼的镇伏对治法。
其中如果粗大烦恼显现，就会对境生起贪欲等烦恼。相反的情况则应知是中等程度。其中瑜伽行者的世间智慧以自相为境，能够完全对治和镇伏烦恼，从而清净行为。
关于行为的分类，在家人大多行贪欲、嗔恨和愚痴。出家人大多住于见解，住于非如理作意，对本性起分别，对再有起希求分别，以四种颠倒的聚合与非聚合，执着非解脱为解脱而安住。
其中清净行为的对治法是：对贪欲修不净观，对嗔恨修慈心，对愚痴修缘起，对一切见修空性。对非如理作意所摄的本性差别分别修无相，因为经中说'以无相对治一切分别和所缘作意'。
对希求再有则修无愿，因为经中说'以无愿对治对欲界、色界、无色界一切住处的希求'。
执着非解脱为解脱是颠倒，例如认为'梵天住处是常'等。以四无颠倒对治一切颠倒：以'一切行无常'对治将无常执为常的认知，以'一切行是苦'对治将苦执为乐的认知，以'一切法无我'对治将无我执为我的认知，以'涅槃寂静'对治将不净执为净的认知，因为经中如是说。
什么是中等烦恼？依靠各自的对治法完全对治了粗大烦恼后，对境仍会生起贪欲、嗔恨、愚痴的烦恼，但不会对显现的境生起贪等过失，这就是其含义。为了断除这些，菩萨修习念住等诸法。

།དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས་ནི་ཡང་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་སྦྱོར་ཡང་སྒོམ་པ་དེས་བདག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་མོ།།ཞེས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་ཏོ། །ལུས་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་ལ་གནས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་གསོ་སྟེ། དེ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཀྱང་། ལུས་ཀྱི་ལྟ་བས་ བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་ལྟུང་།ཚོར་བ་རྣམས་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཀྱང་། ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བས་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་ལྟུང་། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བས་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་ལྟུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཀྱང་ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བས་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་ལྟུང་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བཏགས་པས་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞིས་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། གནས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ལུས་དང་སེམས་ལ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ལ་རྟོག་པས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་རྣམ་པར་མནན་པ་ཡིན་ཏེ།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིས་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་འདོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ནས་གཉེན་པོ་དད་པ་ལ་གནས་སོ།།དབང་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔས་ནི་མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་གསོ་བའོ་ཞེས་ གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་ཅིང་།མི་ཤེས་པ་གསོ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་ལམ་ངན་པ་དང་ལམ་ནི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པས་ནི་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་གསོ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ གང་ཡིན་པ་སྟེ།རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་ལོང་དང་འབྲིང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་སེལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འོད་སྲུངས་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་གསོ་བའོ། །འོད་སྲུངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་ གསོ་བ་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སྨན་པ་དང་སྨན་པའི་སློབ་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན་འཚོ་བྱེད་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་དང་།འགྱོད་པ་ལ་གནས་པ་གསོ་བའི་སྨན་གང་ཡིན་ཞེས་རིས་ནས་དེ་དག་གིས་ཤེས་པ་འམ་བསྟན་པ་འམ། བསྒོམ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་བདག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྨན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་བྱའི། བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་སྨན་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱ།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ།

对于修习念住，即使心未等持而修持于正确所缘，也不会执著于我，说'我在修习念住'。以四念住来对治对身、受、心、法的执著，即：虽安住于观身，但不会因观身而堕入我见；虽安住于观受，但不会因观受而堕入我见；虽安住于观心，但不会因观心而堕入我见；虽安住于观法，但不会因观法而堕入我见。
如是于念住所缘系心后，以正断来正确修持。以四正断断除不善法，圆满一切善法。
然后以神足来摄持，摄持后以分别观察身心中男女想的执著，这是对治中等烦恼。以四神足能舍弃对身心的执著。
其后以无漏智慧在加行道中，断除不信等世间法的违品后，安住于信等对治。以五根五力使之坚固。以五根五力对治不信、懈怠、失念、散乱、无正知。
然后以七觉支对治对缘起的愚痴、对人无我的愚痴、对法无我的愚痴。以七觉支对治于一切法极为愚痴无知。
以八正道决定邪道与正道。以八正道对治邪慧、一切诤论者及入邪道者。
以上诸相是对治粗大与中等烦恼的对治，所生起的遍知与降伏的智慧即是世间智慧。迦叶，这就是正对治。迦叶，菩萨应当精进于此正对治。
迦叶，在阎浮提中所有的医生和医生的弟子中，耆婆是最殊胜的。即使三千大千世界中所有众生都如医王耆婆一般，他们也无法了知、宣说或修习能对治见解和后悔的药。对此，菩萨应当如是思维：'我不应满足于世间的医药，我应当寻求出世间智慧的药，并应当摄集一切善根。'

།དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་གང་ཡིན་ཚོལ་བ་དེས་ཕྱོགས་བཞིར་སོང་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་གསོ་བ་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ གསོ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་གསོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་གང་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དམད་ནས་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གནོན་པ་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དེ་ཡོད་ན་གནས་གསུམ་ལ་མཁས་ཏེ། གང་འདི་རྐྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། གསོ་བ་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ མོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་མོས་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་ལ་མི་ལྟོས་པར་ མི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོས་ནང་དུ་རང་གི་སེམས་ལ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་འམ། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་འམ། གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་གང་ཡིན། ཅི་འདས་པ་འམ། མ་འོངས་པ་འམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་འམ། དེ་ལ་སེམས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པའོ། །མ་འོངས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཕྱིན་པའོ།།ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་གནས་པ་མེད་དོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སེམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་བཀོལ་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པར་རྟོག་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ལ་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། བྱེད་པ་མེད་པར་རྟོག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་རྐྱེན་ ལས་བྱུང་གི།སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ནང་ན་ཡང་མེད་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད། གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ མི་དམིགས་པ་དང་འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད།བསྟན་དུ་མེད་པ། རྟེན་མ་ཡིན་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་པ་དང་། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ གཟིགས་མི་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ལོག་པར་ལྟུང་བའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་གཟིགས་མི་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་བ་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་མེད་ པར་དམིགས་པའོ།།སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགྲུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་བའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ རྣམས་སུ་ལུས་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་པ་སྟེ།འགྲུབ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་དང་མཚུངས་ཏེ། མི་གནས་པ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་འཇུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་པའི་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་རླུང་དང་མཚུངས་ཏེ། རིང་དུ་འགྲོ་ ཞིང་གཟུང་དུ་མེད་པར་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དང་གཟུང་དཀའ་བར་འབྱུང་བའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་མར་མེའི་འོད་འཕྲོ་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་སྣུམ་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་སྟེ། འབྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ།

如是观察后，寻求出世间智慧药者，前往四方为众生作如实医治。以如实医治而医治众生。何为出世间智慧药？
如是贪欲、嗔恚、愚痴所缠绕的烦恼被降伏后，能对治微细随眠烦恼的智慧。
其为何？若有对治降伏，则通达三处：所谓缘起智慧，即通达缘起。无我、无众生、无医治、无补特伽罗诸法之信解智慧，即信解补特伽罗无我。
于空性无所缘诸法不见，即法无我。寻求心之精进，即为断除一切烦恼而不依教授，对治四种无知：不知共相、不知自相、不知烦恼相、不知清净相，为内观自心而精勤。
其中心之共相应知有三种：如是寻求心。是贪欲心，或嗔恚心，或愚痴心？是过去、未来、还是现在？其中过去心已灭，未来心未至，现在心无住。
即过去未来之心依缘起而观察，无作者；现在心刹那性，无作者；贪等从自缘而生，非心所作。
心之自相亦以三相了知：'迦叶，心不在内，不在外，不在两者之间亦不可得'，如前不可得假名自性。'迦叶，心不可量，不可示，非所依，无显现，无了别，无住处'，以六相缘如是性。'迦叶，心为一切佛所不见、不见、将不见。
除颠倒想所生诸法外，一切佛亦不见、不见、将不见。我是彼之行相如何见？'即圣者一切智慧无差别所缘。
心之烦恼相亦以三相了知：成就、生起、流转。'迦叶，心如幻，以非如实分别而取种种生'，即成就种种身于诸趣，此为成就烦恼。
'迦叶，心如流水，无住生已即灭坏'，即彼成就以刹那相续而生起。'迦叶，心如风，远行不可执持而流转'，即缘一切难以执持而生起。
'迦叶，心如灯光，从因缘生'，即依有之油而生起，此为生起烦恼。

།གང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་ཇི་ལྟར་ རྒྱུ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།གང་དུ་རྒྱུ་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་གློག་དང་མཚུངས་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་ཅིང་མི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློག་པར་འགའ་འབྱུང་བ་ལྟར་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་དགེ་བ་ལ་རྒྱུ་བའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཉོན་ མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་རེས་འགའ་མི་དགེ་བ་ལའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་ཡུལ་ལའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ལས་ རྣམས་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རི་མོ་མཁན་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐ་དད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ གནས་པར་རྒྱུ་བའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་གཉིས་པ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་གཅིག་པུ་རྒྱུ་བ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་དང་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ་རྒྱུ་བའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་སྤངས་ནས་ བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་པའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱེ་མའི་ཁྱིམ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཉའི་མཆིལ་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་སོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྦྲང་མ་སྔོན་པོ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་གནོད་པ་མང་པོ་བྱེད་པས་ཕྱིར་ རྒོལ་བ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་ངོམས་མི་མྱོང་བའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་གནོད་སྦྱིན་མདངས་འཕྲོགས་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་དོར་བར་བྱ་བའི་སྐབས་ཚོལ་བའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་གླགས་ལྟ་ བས་དགྲ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་གླགས་ལྟ་བའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་མཐོ་དམན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱོར་པ་དང་། རྒུད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་གཉིས་ ཀྱིས་གནོད་པའོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྐུ་བས་རྐུན་པོ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པའི་དབང་དུ་སོང་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱས་ཤིང་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་གཟུགས་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་བྱི་ཞོ་ལའི་མིག་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུངས་ སེམས་ནི་དགྲ་ལ་དགའ་བས་གཡུལ་གྱི་རྔ་དང་མཚུངས་སོ།།འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཕག་མི་གཙང་བའི་དྲི་ལ་དགའ་བ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་དགའོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་རོ་ལ་དགའ་བས་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཟ་བའི་བྲན་མོ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་རེག་པ་ལ་དགའ་བས་སྦྲང་མ་འབྲུ་མར་གྱི་སྣོད་ལ་ ཆགས་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཕན་པར་བདུད་རྩིའི་ཁམས་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་བཞག་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།

关于何处运行和如何运行的烦恼,若问在何处运行,迦叶,心如闪电,刹那即灭不住。此说如闪电偶尔出现般,因善心生起故,有时运行于善。
迦叶,心如虚空,为烦恼和随烦恼等突然性烦恼所染污。此说如虚空的突然性烦恼般,有时运行于不善。
迦叶,心如猴子,贪求一切境。此说有时运行于境。
迦叶,心如画师,因造作种种业。此说有时造作诸业。
迦叶,心因生起不同烦恼故不住。此说有时运行于诸境,贪嗔等是不住而运行。
迦叶,因心第二无相续故,心是独自运行,无二。此说即彼成有贪,亦非离贪,亦非成有贪等。
迦叶,心如国王,因主宰一切法。此说获得安乐诸法之权而运行。
迦叶,心如怨敌,因生起一切苦。此说舍弃安乐而普遍生起自身痛苦。
迦叶,心如沙屋,因于无常起常想。
迦叶,心如鱼唾,因于苦起乐想。
迦叶,心如梦境,因于无我起我想。
迦叶,心如青蝇,因于不净起净想。此亦非因执著我而生起自身痛苦,而是因颠倒。
迦叶,心如敌人,因作诸多损害。此说生起自身痛苦而无厌足。
迦叶,心如夺光夜叉,因常寻过失。此说寻求放弃修善的机会。
迦叶,心如仇敌,因常伺机。此说伺机行不善。
迦叶,心因具贪嗔故常有高低。此说以财富、衰败、贪著、嗔恨二者而害。
迦叶,心如盗贼,因偷一切善根。此说因放逸主导而令已作及所作善根皆尽。
迦叶,心如野猫眼,因喜色。
迦叶,心如战鼓,因喜敌。
迦叶,心如猪喜不净香般喜香。
迦叶,心如食残婢女,因喜味。
迦叶,心如蝇著油器,因喜触。此说因极喜色、声、香、味、触境故,于极有益之甘露界详加观察,观察后难以安立。

།སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱང་གསུམ་གྱིས་རེག་པར་བྱ་སྟེ།ཐོབ་པ་དང་མི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདུས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཀུན་དུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཀུན་དུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པའོ། །གང་མི་ རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་སེམས་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་ན་སེམས་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུའོ།།དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པས་སེམས་རྣམ་པར་འདོད་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཐོབ་ པ་དང་མི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་འདྲ་བས་ན་འདུས་མ་བྱས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན།མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་མི་རྒྱུ་བའོ། །ཇི་ལྟར་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་ལས་ལངས་ནས་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དུས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ཆེ་ལོང་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ན སྐྱེ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ།།གང་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ལ་འགག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཆི་བའི་འཆི་འཕོ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ། །གང་ལ་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འབྲལ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་འབྲལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ། །གང་འབྲལ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ འོང་བ་ཡང་མེད།འགྲོ་བ་ཡང་མེད། འཆི་འཕོ་བ་ཡང་མེད། སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ན་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །གང་ལ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད། འོང་བ་ཡང་མེད། འཆི་འཕོ་ཡང་མེད། སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་འདུ་བྱེད་གང་ཡང་མེད་དོ། །གང་ལ་འདུ་བྱེད་གང་ཡང་ མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།།གང་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་ པ་ཉིད་དེ།དེའི་ཚེ་འདི་ལ་དངོས་པོ་ལྔ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསླབ་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །བསླབ་པ་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བར་སྦྱོར་ བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།།མི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྦྱོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མི་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་ན་དངོས་པོ་དྲུག་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ། གང་ལ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད། མི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད། རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་སེམས་ཀྱང་མེད་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །གང་སེམས་ཀྱང་མེད། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ལ་ལས་ཀྱང མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།

心的清净相也应当以三种触及，即得与不得之相、有为之相以及种性之相。
迦叶，心若遍寻则不可得。不可得者即是无所缘，此说乃是遍寻言说自性不可得。
所谓不可得即是无所缘者，以如是行相观察于心，此即是心清净之因。若非如此，则以非如理相应故，虽欲令心清净亦不能得。如是如理修习则不能得。此即是得与不得之相。
如是于法无我修习者，即见般若心如是性相。心如是性相亦以九种与有为相不同，故应知是无为，即所谓无所缘者非过去、非未来、非现在。
非过去、非未来、非现在者，即是超越三时，谓不行于三时之道。如从灭尽定中起，彼亦非如是生。
所谓超越三时者，非有亦非无，即是言说自性不可得，及如是性相不可得，故为无二相。
所谓非有亦非无者即是无生，此即无生相。所谓无生者即无体性，此即是超越生因之相。
所谓无体性者即无生起，此即是超越未来生。所谓无生起者即无灭，此即是超越死亡变迁。
所谓无灭者即无离，此即是超越刹那生灭变迁。所谓无离者，无来亦无去，无死亡亦无生，此即是超越轮回变异。
所谓无去无来、无死无生者，即无诸行。所谓无诸行者即是无为，此即是超越业及烦恼。
所谓无为即是圣者之种性，此即是种性相，应视为无为界相。由见彼而分别故为圣者，尔时于此超越五事。
所谓圣者种性中无学，此即是超越。无超越学，此即是超越不作。无行，此即是超越作业。
无不行，此即是超越不作业。无遍行，此即是超越非作业。于他世超越第六事，即所谓无行、无不行、无遍行者，无心亦无心所法，此即是超越能生后有诸行。
所谓无心亦无心所法者，即无业，此即是超越诸行。

།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །གང་ལ་ལས་ཀྱང་མེད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་བདེ་བ་ཡང་མེད། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་ བརྟེན་པའི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།།གང་ལ་བདེ་བ་ཡང་མེད། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་ཀྱང་མེད། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པའོ། །རིགས་དེ་ལ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ བྱེད་པ་མེད་དེ།ངག་གི་མ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་དུ་གཡོ་བ་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ལས་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་སྨོན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།།རིགས་དེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །རིགས་དེ་ལ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་། མཆོག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གནས་ལུས་སྣ་ཚོགས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། ། རིགས་དེ་ཡང་དུས་རྣམ་པ་བཞི་དང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མ་དག་པའི་དུས་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་དང་། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་སོ། །རིགས་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ པར་མ་དག་པའི་དུས་ན་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་སོང་བས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་སོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་དུས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་རྗེས་སུ་སོང་བར་མཐོང བ་སྟེ།དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་གཅིག་གོ། །རིགས་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པའོ། །རིགས་དེ་ནི་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པའི་ཕྱིར་དབེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ཏེ། རོ་གཅིག་པའི་དང་། ལུས་དང་། སེམས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།རིགས་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐུན་པའོ། །རིགས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐུ་དང་འདི་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པའི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་།རིགས་དེ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངའི་བར་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །རིགས་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་མཉམ་པར་ལྟ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་པའོ། །རིགས་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པས་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་ཏེ། དུས་དེ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བདེ་བ་སྟེ། འགྱུར བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།།དེ་ལ་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྟེ། རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གནས་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་འགྱུར་བའོ། །རིགས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་ བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་པོའོ། །རིགས་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །རིགས་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་གི་ཕྱིར་བདེ་བའོ། །རིགས་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའོ། །རིགས་དེ་ནི་བདག་ཡོངས་སུ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་ པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གནས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ།

说'业的异熟果报也不存在'，是指已经完全超越了其果报的成就。
对于既无业也无业的异熟果报者，既无乐也无苦，这是指已经完全超越了依此而来的兴盛与衰败。
于其既无乐也无苦者，即是圣者之种性，凡是圣者之种性，于彼既无业，也无造作业。
于该种性中无身业，无语业，无意业，这是指一切乐、苦处所及不可记的所有动摇，于彼无业是指已完全超越学处。
说'无造作业'是指已完全超越愿求。
说'于该种性中无身等诸业造作'是指已完全超越随行。
说'于该种性中无下、中、上的安立'是指已完全超越其处所的种种身。
应当了知该种性有四种时期和九种相：不清净时、清净时、证悟时及究竟时。
说'该种性因与虚空相等故平等'，是指在不清净时，平等随顺一切相而如虚空，如同虚空平等随顺一切色法，如是在不清净时，瑜伽行者见到如是性平等随顺一切相，这是清净时的第一相。
该种性因一切法同一味故无差别。说'该种性因身心远离故寂静'，这是清净时，应知同一味及身心远离是清净时的两种相。
该种性与涅槃相顺。说'该种性因远离一切烦恼垢染故无垢'，这是证悟时，如是力量及如是无垢，因此是随顺究竟的证悟时相。
说'该种性无我执、我所执，故无我'，是指已完全超越萨迦耶见，这是第二种相。
说'该种性从正与不正平等而生，故无不平等'，是指已完全超越从其根本所生的不平等见，这是第三种相。
说'该种性因是胜义谛故为真实'，这是究竟时，因为在此时已证悟故为圆满安乐，已完全超越三种变异。
其中变异有此三种：老死等变异、颠倒处变异、及从清净退失的变异。
说'该种性因本不生故不尽'，是指已完全超越老死等变异，这是圆满时的第一相。
该种性因一切法恒时如是故为常。该种性因是最上涅槃故为乐。该种性因一切相无垢故为善。说'该种性因遍寻我而不得故无我'，是指已完全超越颠倒处的变异，这是其第二相。

།རིགས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་འགྱུར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ གསུངས་པའོ།།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མཚམས་སྦྱོར་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་རིགས་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་ བ་དེ་དང་གདམས་ངག་དོན་ཆེན་པོར་སྟོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་ལ་འཕགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་བརྩམས་ནས་འདམས་ཏེ། སེམས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ དེ་ཉིད་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ།།འོད་སྲུངས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཁྱི་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་དང་མཚུངས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁྱི་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྒྱུག་པ་རྣམས་སོ། །རྡོ་ལྟ་བུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །འཕེལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་སོ། །གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱིས་འཇིགས་སྐྲག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡུལ་གྱིས་འཇིགས་སྐྲག་པ་དེ་དག་ནི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་རྣམ་པ་བཞིས་ཡུལ་ལ་རྒྱུག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡུལ་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདོད་པ་དང་ཡུལ་དྲན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཡང་སླར ལྡོག་པ་དང་།མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་པའི་མཐའ་ལྟུང་བ་སྟེ། དགོན་པའི་གནས་རྣམས་ན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་དགོན་པ་ན་གནས་པར་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེ་དག་ན་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལུས་རབ་ཏུ་དབེན་པར་འདུག་སྟེ། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེ་དག་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་ཅིང་ཉམས་རངས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་མི་བརྩོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དྲན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ལ ཅིས་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ།།མ་ཤེས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་སོང་ནས་ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སླར་ལྡོག་པའོ། །གལ་ཏེ་ དགོན་པར་སོང་བ་ལས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེར་ཡང་དེ་དག་ལྷའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གིས་གཡེན་སྤྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ངན་སོང་བཞི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ དམྱལ་བ་དང་།བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་པའི་མཐའ་ནི་ལོག་པར་ལྟུང་བའོ། །སྲེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་གཤེ་བའམ། ཁྲོས་པ་འམ། བརྡེག་པའམ། བསྡིགས་པ་འམ། སྨད་པའམ། མཚང་བྲུས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །འོད་སྲུངས་དེ་ལྟར་ན་ཁྱི་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་ པ་ནི་དཀར་པོ་དང་།ནག་པོའི་ཕྱོགས་གཉི་གར་གྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ།

所谓'那种种姓是极为清净'，是指超越了清净业完全退失的变化，这就是说明了它的性质。因此，显示以世间和出世间的道而利益他人。
关于'迦叶，内在遍寻'这一连接，如何解释呢？如同由那种姓所分别的是清净的圣者，即如同从其中生起圣者们那样，显示教诫的重大意义。
菩萨们无论如何都要建立世间和出世间两种对治，从修习其他乘的圣道开始选择，显示那遍寻心性的本质。
'迦叶，在未来时将出现如狗追石头般的比丘们'，这是说如狗一般在外奔跑的人们。如石头般是指色等五境。如追逐般是指心。'因色、声、香、味、触而恐惧战栗'是显示被境界所惊吓。那些被境界所惊吓的人们因为不了知恐惧的原因而以四种方式追逐境界。
追求殊胜境界、随顺忆念境界的分别、再次退转、以及堕入天界之边际，'住于寂静处'是指为了追求殊胜境界而承许住于寂静处。'他们独自无二地安住于极为寂静的身体，若现起能生贪著的色、声、香、味、触等，他们对此保持舍心而住于喜悦，不精进于内在观察'，这是指随顺忆念境界的分别。
对于色、声、香、味、触等，不知从何而生，不能通达。由于不知不通达，'前往城市、村镇、地方和王宫眷属处，又被色、声、香、味、触所散乱'，这是指再次退转。
如果从前往寂静处而命终，那些住于世间律仪的人们将生于天界，在那里他们也将被天界五欲功德所散乱。他们从那里死后转生，将不能解脱四恶趣，即地狱、畜生、阎魔世界和阿修罗'，这是指生天后堕落边际。
应当了知这是就贪欲行者而说明黑分。就见行者而说明白分，为了显示人无我，于此观察'是谁在辱骂、发怒、殴打、威胁、诽谤或揭短'。迦叶，如是则不同于狗追石头，因为如是宣说。
与此相反的应当了知是成就黑白两分。

།དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པས་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྟའི་འདུལ་སྦྱོང་ལ་མཁས་པའི་དཔེས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ པའི་ཐབས་ཏེ་ཞི་གནས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་།བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་འཁྲུག་པའི་སེམས་ཚར་བཅད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་མ་ན་བའི་ནད་དང་། སྐྱེས་བུ་བཅིངས་པའི་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་སྟོན་ ཏེ།མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཐབས་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་ལྐོག་མ་ན་ན་བཅིངས་པ་ལྟར་ཤེས་པས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ལྐོག་མ་ན་བའི་ནད་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང་། གནས་ལ་གནས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་ཆགས་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་བ་དང་།ལྷུང་བཟེད་དང་། གོས་ལྷག་པར་འཆང་བའོ། །ཆོས་དེ་གཉིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཅིང་བར་བྱེད་དེ། ལྟ་བར་གྱུར་པའི་འཆིང་བ་དང་། འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟིའི་འཆིང་བ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འཆིང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཉེ་ བར་བཟུང་ནས་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་བྱེད་དེ།ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་སེམས་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་གཉིས་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་མི་བརྗེད་པ་དང་། མཛའ་བའི་ཁྱིམ་དང་། ཟས་ སྦྱིན་པའི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།།དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྩ་བ་ནས་བཅད་པའི་ཕྱིར་སེར་བ་འབབ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཀྱང་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཡང་དེ་ལ་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་སྐལ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྨ་གཉིས་བྱེད་དེ། ཕ་རོལ་གྱི་ ཉེས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བདག་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པའོ།།ཚེ་འདི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་གཉིས་བྱེད་དེ། །རྙོག་པ་དང་བཅས་པར་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱེད་དེ་མ་འོངས་པ་ན་འཁྲུང་བའི་སྐལ་བ་མེད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོར་མི་རུང་བའི་ནད་གཉིས་བྱེད་དེ།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་བཟློག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདམས་ངག་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ བ་ནི་འདི་རིག་པར་བྱའོ།།འོད་སྲུངས་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་དུ་མ་རྒྱུག་ཅིག་།འོད་སྲུངས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཁྱི་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་མཚུངས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །འོད་སྲུངས་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཁྱི་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁྱི་རྡོ་ལ་ནི་སྐྲག་ལ། རྡོའི་ ཕྱིར་བསྙེགས་ཀྱི།རྡོ་དེ་སུས་འཕངས་པ་དེ་ལ་ནི་མི་བསྙེགས་སོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་དགེ་སློང་དང་། བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ནས་དགོན་པའི་གནས་རྣམས་ན་གནས་ཤིང་། དེ་དག་དེ་ན་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་དབེན་ པར་འདུག་སྟེ།ཆགས་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེ་དག་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་ཅིང་། ཉམས་རངས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་གནས་ཀྱི། ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་ཏེ། དེ་དག་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ལས་ཅིས་མི་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ།

如是精进修习，应当令未入定的心入定，已入定的心得解脱。因此，以善于调伏马匹的比喻说明令未入定心入定的方法，即奉持止观，以及以舍心的烦恼断除扰乱止观等相的心的缘故。
以咽喉病和被缚人的两个比喻说明令已入定心得解脱的方法，为了显示以见道和修道断除烦恼的一切方法。其间障碍的我见和对禅定的贪著，如同咽喉病和被缚一样，应知在证悟真理时，以出世间智慧断除生命障碍的我见如同咽喉病。
如是精进是为断除与此相违之法，从善法和住处而说两种执著虚空，即寻求外道言论和多余受持钵与衣。此二法以两种方式束缚：见解的束缚和获得、恭敬的束缚，依次配对。
两种束缚即执取未生善法而为障碍的两种法：依止在家一方和意图损害圣者一方。为使善法衰退染污而作两种垢染：不舍烦恼和执著亲友家及施食之家。
为从根本断除善法而作两种冰雹：诽谤正法和虽破戒仍受用信施。为使今生也无有修习机缘而作两种伤：观察他人过失和隐藏自己过失。
为使今生住于痛苦而作两种煎迫：怀着混浊心受持袈裟和据为己有应向具戒具德者求取的供养。为使未来无有生起机缘而作两种不治之病：以增上慢详察内心和转变诸菩萨正趣大乘的信解。
对于菩萨教诫，依声闻学处而作他解，应当了知。迦叶，莫向内奔求。迦叶，未来时将出现如狗追石相似的比丘。
迦叶，云何比丘如狗追石相似？迦叶，譬如狗惧怕石头，追逐石头，而不追逐投掷石头的人。迦叶，如是于此有些比丘、婆罗门惧怕色、声、香、味、触，而住于寂静处。
他们独自无二地安住其中极为寂静，若现起可爱的色、声、香、味、触，他们对此保持舍心，住于喜悦相应，而不精进于内观察，他们不知不解色、声、香、味、触从何而生。

།མ་ཤེས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་།[་(]གྲང་[,]གྲོང་[)]རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་སོང་ན་ཡང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག དགོན་པར་སོང་བ་ལས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ན།འཇིག་རྟེན་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཡང་དེ་དག་ལྷའི་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་གཡེན་སྤྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ངན་སོང་བཞི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ ཏེ།སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ། ཁྲོ་བ་ལས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ། རྡེག་ཀྱང་སླར་མི་རྡེག། མཚང་བྲུས་ཀྱང་སླར་མཚང་མི་འབྲུ་སྟེ། དེ་ལ་གཤེ་བ་འམ། རྡེག་པ་འམ། མཚང་བྲུས་པ་གང་ཡིན་ པ་སྙམ་དུ་ནང་དུ་སེམས་ངེས་པར་རྟོག་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཁྱི་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་ཁྱི་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ། ཁྲོས་ཀྱང་སླར་ མི་ཁྲོ།རྡེག་ཀྱང་སླར་མི་རྡེག། མཚང་བྲུས་ཀྱང་སླར་ཡང་མཚང་མི་འབྲུ་སྟེ། འདི་ལ་གཤེ་བའམ། ཁྲོས་པ་འམ། བརྡེགས་པ་འམ། མཚང་བྲུས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་ནང་དུ་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་ཅིང་། སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དགོན་པར་སོང་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེ་དག་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་ཅིང་ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ལས་ཅིས་འབྱུང་བ་ཤེས་ཏེ།དེ་དེ་དག་གིས་གཡེན་སྤྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པས་གཉེན་པོའི་དོན་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཁྱི་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆགས་སེམས་དང་མི་བདེ་བ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྟའི་འདུལ་སྦྱོང་ལ་མཁས་པས་རྟ་དེ་གང་དང་གང་ དུ་གཡོ་བྱེད་ཅིང་།མ་བྱང་བ་དེ་དང་དེར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུངས་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡང་གང་དང་གང་དུ་སེམས་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་དེ་དང་དེར་རབ་ཏུ་འཆོས་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཅི་ནས་ཕྱིས་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་འཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འདུལ་སྦྱོང་ལ་མཁས་པའི་དཔེ་དེས་ནི་སྐྱོ་བ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྐོག་མའི་ནད་ཀྱིས་སྲོག་གི་དབང་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྐོག་མའི་ནད་ཀྱི་དཔེ་དང་། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་ དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གང་དང་གང་དུ་བཅིངས་པ་དེ་དང་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་གང་དང་གང་ལ་སེམས་ཆགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་བཅིངས་པའི་དཔེ་དེས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། ། གང་གི་ཚེ་ཆགས་སེམས་དང་ཡིད་བདེ་བ་འདུལ་བ་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་གསུངས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བརྗོད་པ་སྨྲས་པ། ཆགས་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང ལས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བས་ན་ཆགས་པ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་འདུལ་བ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བཤད་དོ།

由于不知不解，即便前往村庄、城市、集镇、地区和王宫周边，也会被色、声、香、味、触等所扰乱。如果他们前往寂静处而死亡，持守世间戒律的那些人将会转生于天界，但在那里他们也会被天界五欲功德所扰乱。他们从那里死亡转生后，将不能完全解脱四恶趣，即地狱、畜生、饿鬼和阿修罗道。
如此，被骂也不回骂，被嗔也不回嗔，被打也不回打，被揭短也不揭短。对于骂、打或揭短等行为，内心详细观察思维，这也显示了对治法的违品。这就如同狗追石头一样。
迦叶，如何比丘不像狗追石头呢？即被骂不回骂，被嗔不回嗔，被打不回打，被揭短不揭短。对于骂、嗔、打或揭短等行为，内心详细观察思维，这是说当去到寂静处时，若见到能生贪著的色等境相，不对它们保持舍心，而是以内观瑜伽观察色、声、香、味、触从何而生，了知后就不会被它们所扰乱。将从这些解脱。通过显示违品也显示了对治的意义。如此则不像狗追石头。
这样为调伏贪心和不悦而修学增上戒学。迦叶，譬如善于调马者，马在何处躁动不驯，就在何处训练。同样，迦叶，瑜伽行的比丘见心于何处转变，就在何处加以调伏，为使将来不再动摇而调伏其心。这个调马师的比喻是说通过厌离作意而修学增上心学。
迦叶，譬如喉咙疾病会损害命根，同样，在一切见中我执会损害法命根，这是喉病的比喻。迦叶，譬如人被缚于何处就要从何处解脱。迦叶，同样，心于何处生贪，就要从何处解脱。这个人被缚的比喻是说通过人无我和法无我而修学增上慧学。
当说调伏贪心和悦意是修学增上心学时，为何此经中说是修学增上戒学呢？答：因为贪心和不悦会生过失，过失多从贪嗔而生。因此说调伏贪著和不悦是修学增上戒学。

།ཇི་ལྟར་ན་ཆགས་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལས་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་སེལ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྩལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་ སེལ་ཅེ་ན།དཔེར་ན་འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་དགོན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་གནས་ཏེ། རང་གི་སེམས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆགས་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ ནི་ཡུལ་དང་གཞན་ལ་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པས་ཆགས་སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཁྱི་རྡོ་འཕངས་ནས་རྡོ་ལ་བསྙེགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་སེམས་ལ་སོགས་པ་མི་སེལ་བས། གལ་ཏེ་གྲོང་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེ་བ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མ་བསལ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སེལ་བ་དང་བསྩལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་སེམས་བསྩལ་བ་བསྟན་གྱི། གནོད་སེམས་ནི་མ་ཡིན་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གནོད་སེམས་བསྩལ་བ་བསྟན་གྱི། ཆགས་སེམས་ནི་མ་ཡིན། སྨྲས་པ། གཉི་ག་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡིན་ པས།གཞན་མ་བསལ་བས་གཞན་ཡང་མ་བསྩལ་པ་ལྟར་གཞན་བསྩལ་པས་གཞན་ཡང་བསྩལ་བར་བལྟའོ། །གལ་ཏེ་དགོན་པར་སོན་པ་ལས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མི་སེལ་བས་སྡོམ་པ་ལ་གནས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་པ་ལ་མི་ གནས་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྟ་ལམ་ལོག་པར་རྒྱུ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡང་། དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ལྐོག་མ་ན་བའི་ནད་ཀྱིས་སྲོག་གི་དབང་པོ་ཉམས་པར་ འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ།ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གང་དང་གང་དུ་བཅིངས་པ་དེ་དང་དེ་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ལྷག་པའི་ ཤེས་རབ་ལ་སྦྱོར་བས་སོ།།གང་དང་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་འདི་གསུམ་བསྒོམ་པ་བསླབ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་དེ། དེ་ལ་སློབ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི། འོད་སྲུངས་འདི་ གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཡོངས་སུ་ཆགས་པ་སྟེ།གཉིས་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཚོལ་བ་དང་། ལྷུང་བཟེད་དང་། གོས་ལྷག་པ་འཆང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་དགོས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་ཡོངས་སུ་ཆགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ ཆགས་པ་ཡང་འོག་ནས་འཆིང་བ་གཉིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་འཆིང་བའོ། །ལྷུང་བཟེད་དང་། གོས་ལྷག་པ་འཆང་བས་ནི་ཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འཆིང་བ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བཅིང་བ་ དམ་པའོ།།གཉིས་གང་ཞེ་ན། ལྟ་བར་གྱུར་པའི་འཆིང་བ་དང་། འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འཆིང་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འཆིང་བ་ཡང་བར་དུ་གཅོད་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བར་གྱུར་པའི་འཆིང་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་སེམས་པ་འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བཅིང་བ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསྟན་ཏེ། འོད་སྲུངས་འདི་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་སེམས་པ་དང་། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།

如何从贪欲之心和不悦之意产生过失呢？由两种原因：即不能断除和如何断除。
何为不能断除？譬如有些沙门和婆罗门，由于不了知烦恼的根源，对色等境界生起恐惧，住于寂静处，但由于非如理作意而生起的贪欲之心和不悦之意，对境界和他人生起我慢心，与贪欲等相随。如同狗被投石后追逐石头一样，由于不能断除贪欲等，若与村落等接触时便会显现。这就是未能断除。
与此相反的就是断除和已断除。为什么呢？对于黑暗面说明断除贪欲，而不是害心；对于光明面说明断除害心，而不是贪欲。
有人说：两者都属于欲界，如同不断除一者则另一者也未断除，断除一者则另一者也应视为已断除。若说'宁可在寂静处死去'，这是由于不能断除，虽住于戒律中却是违背增上戒学。
更何况不住于戒律者？譬如马匹误入歧途称为迷失。同样，修习增上心学的瑜伽行者，心散乱于所缘境界称为混乱。
譬如喉咙疾病会损害命根，同样，我见也会从无我观察开始，损害修习增上慧学的命根。譬如人被束缚于何处就应从何处解脱，同样，应从法无我观察开始，通过修习增上慧学解脱。'于何处'是指应当从对自性和差别的分别中解脱心识。
修习这三学有八种违背学处的法。对于违背学处而贪著无益之事，如经中说：'迦叶，这两者是出家人对虚空的执著，哪两者呢？寻求世间外道的言论，以及储存多余的钵和衣。'这就像对虚空的执著一样毫无意义。
执著又是下面两种束缚生起的原因：由寻求世间外道言论而有见解的束缚；由储存多余钵衣而有利养、恭敬和偈颂的束缚。如经中说：'迦叶，这两者是出家人的坚固束缚。哪两者呢？见解的束缚和利养、恭敬、偈颂的束缚。'
束缚又是下面障碍生起的原因：见解的束缚导致对圣者一方生起害心，利养、恭敬和偈颂的束缚则依止在家一方。如经中说：'迦叶，这两者是出家人的障碍法。哪两者呢？对圣者一方生起害心和依止在家一方。'

།བར་དུ་གཅོད་པ་ཡང འོག་ནས་འབྱུང་བ་དྲི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་སེམས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མཇེད། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང་། བསྟེན་པས་ནི་མཛའ་བའི་ཁྱིམ་དང་། ཟས་སྦྱིན་པའི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། འོད་སྲུངས་འདི་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དྲི་མའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ སྤོང་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་ཀྱང་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དྲི་མ་ཡང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་སོལ་བ་འབབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་མི་མཇེད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་མཛའ་བོའི་ཁྱིམ་དང་། ཟས་སྦྱིན་པའི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་ རྐྱེན་ལ་བསྟེན་ཅིང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་ཀྱང་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སེར་བ་འབབ་པའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་ཀྱང་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། སེར་བ་ཡང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྨའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་པ་ལས་སོ་སོར་རྟོག། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་ཀྱང་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པས་ནི་རང་གི་ཉེས་པ་འཆབ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྨའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་གྱི ཉེས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་།བདག་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྨ་ཡང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་ནི་རྙོག་པ་དང་བཅས་པས་ངུར་སྨྲིག་འཆང་། བདག་ཉིད་ཉེས་པ་འཆབ་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ ལྡན་པ་ལས་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱེད་དེ།འོད་སྲུངས་འདི་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། རྙོག་པ་དང་བཅས་པས་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཡང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ན་བ་གསོར་མི་རུང་བ་གཉིས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྙོག་པ་དང་བཅས་པས་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་།བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་བྱེད་པས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས པ་བཟློག་སྟེ།འོད་སྲུངས་འདི་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ན་བ་གསོར་མི་རུང་བའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་བཟློག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་ བཟློག་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།གང་ཟག་དེ་གཉིས་ལ་དང་པོ་ནི་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པ། གཉིས་པ་ནི་སྲེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་དགེ་སྦྱོང་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་འོད་སྲུངས་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སྦྱོང་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་མཚམས་ ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའམ། སྤངས་པ་ལས་གང་ཟག་གི་ཉེས་པའམ། གང་ཟག་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབས་ནས་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བགེགས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། མི་འགྱུར་བ་ཀུན་དུ་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་ཉེས་པ་ནི་གང་ ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཁ་དོག་དང་རྟགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་ནི་སྦྱོར་བ་དང་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སྡིག་པ་འདོད་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཆོ་ག་བསྲུང་ཞིང་ཚུལ་འཆོས་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དགེ་སྦྱོང་ནི་སྦྱོར་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་།འདོད་པ་ཆེ་ཞིང་འདོད་པ་རྣམ་གཉིས་ལས་བརྩམས་པའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་འདོད་པ་ནི་གང་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །འདོད་ཆགས་གང་ཡོན་ཏན་བདོག་པས་ལྷག་པར་བདག་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འདོད་པའོ། །འདོད་ པ་ཅན་ནི།གང་མཚུངས་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འདོད་པའོ།

障碍也是下文所说的污垢之因，对圣者一方怀有害心则不喜烦恼。依止在家一方，则执著友好之家和供食之家。迦叶，此二者是出家人的污垢。何为二者？即所说的舍弃正法，虽破戒律仍受用信施。
污垢也是下文所说的降煤之因，不喜烦恼是舍弃正法的友好之家，执著供食之家是依止恶劣品性之缘，虽破戒律仍受用信施。迦叶，此二者是出家人的降雹。何为二者？即所说的舍弃正法，虽破戒律仍受用信施。
降雹也是下文所说的伤口之因，由于完全舍弃正法而观察他人过失，虽破戒律仍受用信施而掩盖自己的过失。迦叶，此二者是出家人的伤口。何为二者？即所说的观察他人过失和掩盖自己的过失。
伤口也是下文所说的烧灼之因，由于观察他人过失而带着混浊披着袈裟，由于掩盖自己过失而据为己有对具戒者、具功德者的承事。迦叶，此二者是出家人的烧灼。何为二者？即所说的带着混浊披着袈裟，和据为己有对具戒者、具功德者的承事。
烧灼也是下文所说的二种不可治愈之病的病因，由于带着混浊披着袈裟而确实观察傲慢心，由于据为己有承事而转变诸已入大乘正道众生的信解。迦叶，此二者是出家人的不可治愈之病。何为二者？即所说的以傲慢心确实观察，和转变诸已入大乘正道众生的信解。
与此相反的应当了知为白品。对于彼二种补特伽罗，第一是行于见，第二应当了知为贪。迦叶，沙门沙门之所谓，迦叶，何等为沙门沙门？迦叶，此四者即是沙门之所谓。
如何配对呢？依止或舍弃那些与学处不相应的法性，成就补特伽罗的过失或补特伽罗的功德后，宣说一切成为或不成为瑜伽作意的障碍。其中补特伽罗的过失应当了知是从三种补特伽罗开始，色相与形状标志的沙门是从邪入行为和意乐的恶欲开始。守护仪轨而伪装的沙门和诵说偈颂的沙门是虽具圆满行为但邪入意乐，从大欲和二种欲开始。其中恶欲是虽自称是沙门却非沙门。贪欲是由于具有功德而希望他人对自己更加信任。有欲者是希望平等地信任。

།དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་མ་ལགས་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མ་ལུས་པའོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཉམས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ལ་ལུས་ ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྤྱོད་པ་དང་།ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་གསུམ་ལས་མ་དུལ་བ་དང་། མ་སྦགས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་འབྱུང་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏེ། ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ལས་ བརྩམས་ཏེ་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ།།འདོད་ཆེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། འདོད་ཆེན་ཅན་ནི་འཇོག་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ནས་ལེ་ལོ་ཅན་ནོ། །ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ལུས་པར་ ཞིག་སྟེ།རྩ་བ་ལ་ཐུག་པའི་ཉེས་པ་བྱུང་བའོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ལོག་པར་འཇུག་པ་སྟེ། སྡིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལ་འཆབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཆོ་ག་དང་། འཚོ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ནས་ བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་ལས་བརྩམས་པའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བ་ལས་བརྩམས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་བཞིར་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བརྩམས་པའོ། ། ཟས་དང་སྐོམ་ངན་པ་ཟ་ཞིང་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པོ་དག་གིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་སོ། །ཚིག་ཉུང་ཞིང་སྨྲ་བ་ཉུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བདེན་པ་དང་ཡང དག་པའི་གཏམ་གྱིས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་སྤྱོད་ལམ་དེ་དག་ཀྱང་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། གཅམ་གྱིས་བརྟགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ལོག་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྩམས་ནས། ཚུལ་འཆོས་དང་། གཅམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དམིགས་ པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ།ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཡང་སར་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ལ་ བདག་མེད་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དང་། དེ་ལ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་གཡང་ས་དགྲར་འདུ་ཤེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཞི་དང་། དམིགས་པ་དང་། གནས་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་བརྩམས་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་གཞི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་འཐོབ་པ་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་དམིགས་ནས་རྣལ་འབྱོར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཐོས་པ་འཛིན་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ནི་ དགོན་པ་ན་གནས་པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དགོན་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འདོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།།ཇི་ཙམ་དུ་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་གི་ ཕྱིར་མ་ཡིན།ཚངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ནི་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏོ།

第一、非邪入加行有二：有余和无余。有余从四方面应当了知。从损坏正受开始，其中有身业不清净行、语业不清净行、意业不清净行，如是所说。从此三者生起未调伏、未染污、未生起，依次显示：从为食而行开始是活命不清净。所谓贪欲大者，是从受用开始，贪欲大者是积蓄并受用。所谓懈怠者，是从善法方面开始的懈怠者。所谓恶性者，是戒律完全毁坏，直至根本过失生起。所谓恶法者，是邪入意乐，即覆藏恶法过失。
第二是圆满加行，应当了知是从仪轨、活命、戒律、受用、善法等方面开始。其中所谓仪轨圆满是从仪轨开始。所谓行境圆满是从活命开始。所谓行为圆满且于四威仪正知而行是从戒律开始。食用劣饮食并以四圣种知足是从受用开始。不与在家出家众混杂是从善法开始。少语少言是从说实语和正语生喜开始应当了知。
其行为也是伪装和谄曲所观察，这是邪入意乐。也应当了知是从仪轨等加行开始的伪装和谄曲。执著观察，住于我执和我所执，是从人无我开始，即未断我见随眠。于空性无所得诸法作险处想等，是从法无我开始，即于空性无所得及说此者作险处敌想。
第三是圆满加行，应当了知是从瑜伽基础、所缘、住处、随顺瑜伽法等开始。其中基础是戒律，从此开始以别择护戒故。获得所缘，即缘闻而成就瑜伽，因为说别择持闻故。住处是住阿兰若，因为随顺瑜伽，说别择住阿兰若故。随顺瑜伽诸法是少欲知足及极远离等。
邪入意乐应当了知是为智慧欲求，仅是为了示现于他人，非为厌离，非为离贪，非为灭尽，非为寂静，非为圆满菩提，非为沙门，非为梵行，非为涅槃。其中以寂静显示厌离和离贪。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དགའ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ནི་འགོག་པའོ། །རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ནི་དགེ་སློང་དང་ཚངས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པ་ལ་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཟག་བཞི་པ་ནི་གཉི་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཉན་པ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།འདོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའོ།།ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་ན་དགའ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་ཐོས་ན་དགའ་བས་ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འདོད་པ་མེད་པར་ཆགས་པ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་མི་འདོད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་དང་དེའི་ཡན་ལག་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་མི་འདོད་པས་འདོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །དོན་གྱི་ཕྱིར་འབྲང་གི་།ཡི་གེའི་ཕྱིར་འབྲང་བ་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནང་དུ་ཚོལ་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུག་ པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་གྱི་ཕྱིར་འབྲང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་དང་།བསྒོམ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནང་དུ་ཚོལ་བས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མཐོང་བས་བདག་ ཉིད་གླིང་ཡིན་ཏེ།གཞན་གླིང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོ་རང་གི་རིག་པས་མི་སློབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་ལྟ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།མང་དུ་འདུས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། དཀོན་མཆོག་མི་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །ཆོས་གང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་བདུན་པའོ།།བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །འཁོར་བར་ཡང་མི་སྐྱེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན། ཐར་པ་ཡང་ མི་དམིགས།བཅིངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རིག་ནས། ཀུན་དུ་མི་འཁོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་སྤངས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །འཁོར་བར་ཡང་མི་སྐྱེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འཆི་བ་དང་འཚོ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པས། ཐར་པ་ཡང་མི་དམིགས་བཅིངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་མི་འཁོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་དགུ་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།

怎样呢？为了息灭喜贪等违品的贪欲。圆满菩提即是灭。圆满菩提即是为比丘、梵天和涅槃所摄的道及其果。
第四补特伽罗二者圆满的圆满应当了知有九种：恒时加行圆满、听闻圆满、欲求圆满、如理作意圆满、正见圆满、遍知圆满、断除圆满、修习圆满和现证圆满。
'不顾身命'是指由于不顾身命而了知恒时加行圆满。'听闻空性、无相、无愿等法时欢喜并如是趣入'是指由于听闻空性等法而欢喜，故为听闻圆满，这是第二。
'连涅槃也无所欲求，更何况贪著三界，甚至不欲空性见'是指为了'诸法亦应断除'之故，其果及其支分，即是对涅槃也无所欲求，甚至不欲空性见，故为欲求圆满，这是第三。
'随顺义理而不随文字，于内寻求解脱烦恼而不向外驰求'，随顺义理即是世间心，由于于内寻求解脱修习，故为如理作意圆满，这是第四。
'见一切法极为清净，自性无有烦恼，故以自身为洲，不以他为洲'，是指以各别自证智见无学及出世间法自性无有烦恼，故为正见圆满，这是第五。
从'乃至不见如来法性'乃至'更何况众多聚集'，是指以出世间智于胜义三宝无分别，由不见宝故为遍知圆满，这是第六。
'非为断除诸法而修'是指已断所断的断除圆满，这是第七。
'非为修习而修'是指已修所修故为修习圆满，这是第八。
'不生轮回亦不乐涅槃，不见解脱亦非束缚，了知一切法自性涅槃已，不轮回亦不涅槃'，已断轮回因，已得涅槃。不生轮回亦不乐求涅槃。由于不乐求生死，故不见解脱亦非束缚。由断烦恼及有余依故不轮回亦不涅槃。'自性涅槃'在此应了知为尽智、无生智等无学法。这是第九现证圆满。

།དགེ་སྦྱོང་གསུམ་པོ་དག་གིས་དགེ་སྦྱོང་གི་མིང་གི་དོན་མེད་པ་དང་། མི་འཚམ་པར་ཀུན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་གནོད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོའི་དཔེས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མིང་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་གི་མིང་གི་སྒོ་ནས་དད་པས་བྱིན་པ་ལ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མན་ཆད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཤེས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མངོན པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་རྣམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ།།ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་བརྩམས་ནས་དཔེ་གཉིས་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ ལ་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ཆུས་ཁྱེར་ལ་ཆུས་སྐོམ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུངས་འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ཆོས་མང་པོ་བླངས་ཏེ།ཡོངས་སུ་ཆུབ་པར་བྱས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྲེད་པ་མི་སེལ། ཞེ་སྡང་གི་སྲེད་པ་མི་སེལ། གཏི་མུག་གི་སྲེད་པ་མི་སེལ་བ་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་ཁྱེར་ལ་ ཉོན་མོངས་པའི་སྐོམ་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་དེས་ན་ཐོས་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པར་སྟོན་ཏེ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྨན་པ་སྨན་སྒྲོ་ཐོགས་ཏེ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་རྒྱུ་བ་དེ་ནད་གཅིག་གིས་བཏབ་ནས་ནད་དེ་ གསོ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ།འོད་སྲུངས་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་བལྟ་སྟེ། གང་ཐོས་པ་དེས་བདག་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ལས་གསོ་བར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཐོས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་པས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་ མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་སློབ་པ་ཐོབ་པ་དང་།བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་འགྱོད་པས་བསྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོག་པ་སྦྱོར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དཔེ་ལྷག་མ་བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ན་བ་ ཞིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལ་འོས་པའི་སྨན་བཏང་ལ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་དུ་བལྟ་སྟེ།གང་སྡོམ་པ་མེད་པ་དེས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་འདི་ནི་དང་པོའིའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཙང་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་ ན་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མང་དུ་ཐོས་པ་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མི་གཙང་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་བར་བལྟ་སྟེ།ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེ་འདི་ནི་གཉིས་པའིའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རོ་ལ་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་རོའི་འདི་ནི་གསུམ་པའིའོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་བྱས་ཏེ། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བྱུགས་ལ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་བྲེགས་ནས་གོས་དཀར་པོ་བགོས་ཏེ། ཙན་དན་ས་མཆོག་གིས་བསྐུས་པའི་མགོ་ལ་ཙམ་པ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་ འཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་པ་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གསུམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དེ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་བཞི་སྟོན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ།བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

为了显示三种沙门的沙门名称无意义和不相称，因此以名称造成的损害，用贫穷人的比喻来说明。如何以名称造成损害呢？因为以沙门的名义，对信众的供养进行不当享用。从此以下，为了使人了解非正确修行的沙门们，以及以正确修行的沙门的智慧和戒律而生起傲慢的人的颠倒认知，因此举出比喻并说明具戒律者。
以闻思智慧而生起的傲慢为基础的第二个比喻：迦叶啊，譬如有人被大海之水冲走，在渴水中死去。同样地，迦叶啊，有些沙门和婆罗门虽然获得并通达许多法，却不能断除贪欲的渴爱，不能断除嗔恨的渴爱，不能断除愚痴的渴爱，他们被法海冲走，因烦恼的渴求而死去，将堕入恶趣。以此比喻说明以闻慧而生起傲慢。
迦叶啊，譬如医生携带药箱，在各方游历，却被一种病所困，无法治愈此病。同样地，迦叶啊，多闻者观察烦恼病，所闻之法不能治愈自己的烦恼病，则其所闻无有意义。这是说明以思维的智慧。
凡夫离贪而入禅定享受禅味，获得有学果位，执著供养，以有过失的悔恨而对修行智慧邪行正行生起傲慢，基于此而配合余下四个比喻。迦叶啊，譬如病人服用了适合国王的药，但未按正确方法服用而死去。同样地，多闻者观察烦恼病，无戒律者因此而死。这是第一个比喻。
迦叶啊，譬如珍宝掉入不净物中而受贬低。同样地，观察多闻者堕入获得供养的不净中，诸天人反而喜欢无所有者。这珍宝的比喻是第二个。迦叶啊，譬如在尸体上挂金鬘，同样地，应观察恶性格者披袈裟。这尸体的比喻是第三个。
迦叶啊，譬如商主之子极其清洁沐浴，涂抹香料，剃除须发，身着白衣，涂抹最上等旃檀香，头戴瞻波花鬘。同样地，应观察具戒律及多闻者披袈裟。这也是第三个比喻。基于以戒律生起傲慢，说明四种似具戒律者。迦叶啊，这四种是恶性格者似具戒律，什么是四种呢？等等。

།དང་པོ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། འོད་སྲུངས་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཤིང་གནས། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་ ལྟ།ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་སློབ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་པས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་དེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུངས་དེ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བླངས་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།གཉིས་པ་ནི་འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་འདུལ་བ་འཛིན་ཞིང་འདུལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་འདུལ་བའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་མ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་གཉིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བྱ་ བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།གསུམ་པ་ནི་འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ཐོས་ན་སྐྲག་པ་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འོད་སྲུངས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བྱམས་པ་ལ་གནས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །བཞི་པ་ནི་འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་བླངས་ཀྱང་དམིགས་ པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ།ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་གནས་པ་དེ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་བཞི་པའོ། །འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་[(]ངན་ཚུལ་ངང་[,]ངང་ཚུལ་ངན་[)]པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།དེ་ལ་གོང་མ་གཉིས་ནི་ལྟ་བའི་ཉེས་པས་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་གཉེན་པོ་འཇོམས་པ་དང་། ངང་ཚུལ་ངན་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་མ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་པ་ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།འོག་མ་གཉིས་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་གཅིག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ན་ཐོས་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེས་སྔར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་ནས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་མི་རྩོམ་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི་དམིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་བདག་གྲོལ་ལོ་སྙམ་དུ་བདག་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་པོ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ མཆེད་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ།འོད་སྲུངས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའོ། །གཉིས་པ་སྟེ་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལས་སོ། །མི་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་སོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ གང་གིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལས་མི་བྱེད་པའོ།།བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་གང་གིས་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །མིང་མེད་པ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་མཚན་ མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་།མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

第一是正确受持的戒律，即迦叶，于此比丘具足戒律，以别解脱戒防护而住，具足威仪行处，于微细罪亦生畏惧，正确受持而学习诸学处。以具足清净身语意业而住，虽然活命清净却执著我见，迦叶，此乃恶性相似持戒者。因为如是所说，故为正确受持的戒律。
第二，迦叶，复次于此有一比丘，虽持律、入律、住于律仪，然未离萨迦耶见，此乃第二恶性相似持戒者。因为如是所说，故为作持戒律。
第三，迦叶，复次于此有一比丘，安住慈心，虽具足缘众生的慈心，然闻一切行无生时生怖畏、极为恐惧，迦叶，此即名为恶性相似持戒者。因安住慈心而摧伏违品恶性，故为摧伏违品的戒律。
第四，迦叶，复次于此有一比丘，虽正受持十二头陀功德，却执著所缘，住于我执和我所执，此乃第四恶性相似持戒者。迦叶，此四者即是恶性相似持戒者。此即由正受持十二头陀功德而成的少欲戒律。
其中前二者由见解过失而摧伏恶性对治，由具足恶性之因而应知是恶性者。此亦由说'执著我见'及'未离萨迦耶见'而应当如是了知。
后二者由与恶性无别故，彼二者由先说'闻一切法空性而生怖畏'故，于涅槃生怖而不修恶性对治。第二由说'执著所缘'故。增上慢者执著我已解脱，为对治此而说真实义戒，此复由断分别及道分别。
彼谓第一戒律是内处非外处，迦叶，所谓戒律者，即无我亦无我所。第二即无作是烦恼业，无不作是善业，无能作是不以身等造作烦恼业，无所作是以何造善业。
非行非不行是就食行而言，即有烦恼及无烦恼。无遍行非遍行是就受用而言，即有烦恼及无烦恼。无名无色是无余涅槃。无相非无相是住于无相，由不作意一切相及作意无相界故。

།རབ་ཏུ་ཞི་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སློབ་པ་ལ་གནས་པ་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །འཛིན་པ་མེད་པ་གཏོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་གནས་པ་ལ་ཡིད་བདེ་ བ་དང་།ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བ་མེད་པ་གཟུང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་འཛིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་མེད་པ་སེམས་ཅན་དུ་འདོགས་པ་མེད་པ་ཚིག་མེད་པ་ཚིག་ཏུ་འདོགས་པ་མེད་པ་སེམས་མེད་པ་སེམས་སུ་འདོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀའ་ལུང་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚེ་གང་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་བརྡ་ཕྲད་པ་དང་། གང་གིས་ བརྡ་སྤྲོད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ན་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །བརྟེན་པ་མེད་པ་བརྟེན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་ཞིང་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །བདག་གི་ཚུལ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། གཞན་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་དུ་མི་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་འགྲོགས་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།བྱེ་བྲག་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟག་པ་མེད་པ་མི་ལྡན་པ་ཁམས་གསུམ་པ་དང་བྲལ་བ་རྟེན་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ སྤོང་བ་ལ་ཟག་པ་མེད་ཀྱང་ལྡན་པ་ཡོད་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཡང་གང་ཁམས་གསུམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །བསླབ་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། མཐུན་པའི་ཆོས་ལས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་སློང་ལེགས་ པར་མ་བསླབས་པ་དང་།དགེ་སློང་ལེགས་པར་བསླབས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་གཞན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་མ་བསླབས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་རྟགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཉིད་དང་མི་འཚོ་བ་ སྟེ།ཆ་བྱད་དང་རྟགས་འདྲ་ཡང་ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་རྩོམ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྟ་བ་དང་བསམ་པ་མི་འདྲ་བའོ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་དང་རྟགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་གི་དབྱིབས་དང་རྟགས་ཀྱི་དབྱིབས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་གི་དབྱིབས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་ སྦྱོང་ཁ་ཅིག་ཁ་དོག་དང་རྟགས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་གོས་སྦྱར་མ་གྱོན་ཅེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་བགོས་པས་ནི་ཆ་བྱད་འདྲ་བར་སྟོན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་དབྱིབས་ནི་མགོ་བྲེགས་ཏེ་ལག་ཏུ་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མགོ་བྲེགས་པ་དང་ལག་ན་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་པས་ནི་རྟགས་འདྲའོ། །དེ་ ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྤྱོད།ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྤྱོད། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཆོ་ག་མི་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པས་འཚོ་བ་ མི་འདྲའོ།།འདོད་ཆེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆེན་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་མི་འདྲ་བའོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་བྱེད་པས་བརྩོན་པ་མི་འདྲ་བའོ། །ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་འདྲ་བའོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་པས་ལྟ་བ་མི་འདྲ་ བའོ།།མ་དུལ་བ་མ་སྦས་པ་མ་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་བ་མ་སྦས་པ་མ་བྱང་བས་བསམ་པ་མི་འདྲ་བའོ།

所谓'极为寂静非极为寂静'是指住于无学位时有余蕴及烦恼。
'无执著无放舍'是指因为恒常安住于心乐、心不乐、舍、正念及正知。
'无所取非无所取'是指于彼处成为彼之所依境时，不为心乐、心不乐二者所执，而为舍、正念及正知所执持。
'无有情无假立有情、无言语无假立言语、无心无假立心'是指从教言表示开始，即于持戒时何者表示、何者相遇表示、以何表示。
'无世间非无世间'是指从器世间游行开始，即有烦恼及无烦恼。
'无依止非无依止'是指从村庄田地开始，即有烦恼及无烦恼。
'不观待自身行为且不诽谤他人恶行'是指前往家中等。
'不以戒生慢'是指从与梵行者共处开始。
'于戒无分别无妄念'是指不分别'我具戒律'、'我的戒律如是'等自性及差别。
'此乃诸圣者无漏无系离三界无所依止之戒'是指为区别世间断除虽无漏但有系缚而说'无系'。
以二语'非三界果'及'亦非三界因'而说明。
从违背学处及随顺法开始，安立未善学比丘及善学比丘，此为他处相连。
何为未善学沙门？应知有三种：形色相貌沙门即非沙门性及活命，虽形貌标志相似，但仪轨、活命、行为、精进、戒律、见解及心意不同。
其中'形色相貌'是指形色形状及标志形状。
何为形色形状沙门？此中有些沙门具有形色及标志形状，即身着缝制法衣。着法衣表示形貌相似，标志形状即剃发持钵，剃发及手持钵表示标志相似。
所谓'行不清净身业、行不清净语业、行不清净意业'，应知以行不清净身语意业而仪轨不同。
'活命不清净'是指以活命不清净故活命不同。
'大欲者'是指因有大欲故行为不同。
'懈怠者'是指因懈怠故精进不同。
'恶行者'是指因恶行故戒律不同。
'恶法者'是指因具恶法故见解不同。
'未调伏、未藏护、未清净'是指因未调伏、未藏护、未清净故心意不同。

གཉིས་པ་ཆོ་ག་བསྲུང་ཞིང་ཚུལ་འཆོས་པའི་དགེ་སྦྱོང་ནི་ཡོ་བྱད་ལ་གཞོལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྟགས་འདྲ། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟགས་འདྲ་ཡང་ དེ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་མི་འདྲ་སྟེ།དེ་ལ་ཆོ་ག་བསྲུང་ཞིང་ཚུལ་འཆོས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གང་ཞེ་ན། འདི་དགེ་སྦྱོང་ཁ་ཅིག་ཆོ་ག་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྟགས་འདྲ་བའོ། །སྤྱོད་ལམ་བཞིར་ཤེས་ བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཟས་དང་སྐོམ་ངན་པ་ཟ་བ་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པོ་དག་གིས་ཆོག་པར་འཛིན།ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ནས། མི་འདྲ་བའི་བར་གྱིས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྟགས་འདྲ་བའོ། །ཚིག་ཉུང་སྨྲ་བ་ཉུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཉུང་ཞིང་སྨྲ་བ་ཉུང་བས་ ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟགས་འདྲ་བའོ།།དེའི་སྤྱོད་ལམ་དེ་དག་ཀྱང་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། གཅམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ལ་དམིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་ འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཡང་སར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན།སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བའི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ལ་དགྲར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་མི་འདྲ་བའོ། །གསུམ་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ དགེ་སྦྱོང་ནི་སྒྲ་ལ་གཞོལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདྲ། ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་འདྲ། དེ་གཉི་ག་བསྒོམ་པའི་ཡན་ལག་འདྲ། དེ་གཉི་གའི་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདྲ་ཡང་བསམ་པ་མི་འདྲ་བའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དགེ་སྦྱོང་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ལྡན་པར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདྲ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་མང་དུ་ཐོས་པར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཐོས་པ་འཛིན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཐོས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་ཐོས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་འདྲ་བའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་དགོན་པ་བར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཐོས་པ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགོན་པ་ན་གནས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དགོན་པ་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་བསྒོམ་པའི་ཡན་ ལག་འདྲ་བའོ།།སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འདོད་པ་ཉུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབེན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་ཉུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཉུང་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་གཉི་གའི་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདྲ་བའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ གྱི།སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཚངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསམ་པ་མི་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསླབས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་བསམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་ པར་སྒྲུབ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གང་ཞེ་ན།འོད་སྲུངས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ན་འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བས་ཚེ་འདི་ལ་སྐྱོ་བ་སྦྱོར་རོ།

第二、守护仪轨而伪装的沙门应当了知是耽著资具的，虽与增上戒相似、增上心相似、增上慧相似，但修行的发心不同。其中守护仪轨而伪装的沙门是什么呢？此处有些沙门仪轨行境和行为圆满。以仪轨、生计和行为圆满故与增上戒相似。于四威仪中正知而行，食用粗劣饮食，以四圣种知足，与在家、出家众不同，从正知而行乃至不同之间与增上心相似。少说少语，以少言少语故与增上慧相似。
其行为也是伪装和虚伪所观察，不是为了清净心，不是为了调伏，不是为了寂静，而是执著我见，住于我执和我所执，对空性无所缘的诸法作险处想，对说空性的诸沙门作怨敌想，以伪装等与增上慧修行的发心不同。
第三、诵说声偈颂的沙门应当了知是耽著声音的，虽与止的支分相似、观的支分相似、修习二者的支分相似、二者资粮的支分相似，但发心不同。其中诵说声偈颂的沙门是什么呢？思维'如何让他人知道我具足戒律'而观察守护戒律。其中戒律是三摩地的因，故戒律与止的支分相似。
思维'如何让他人知道我多闻'而观察受持闻法，闻法能生无漏智慧，故闻法与观的支分相似。思维'如何让他人知道我是阿兰若行者'而观察受持，住阿兰若是修行的因，故阿兰若行者与修习二者的支分相似。观察后少欲知足及极为寂静，少欲等是彼等资粮故，以少欲等与二者资粮的支分相似。
仅是为了显示给他人，不是为了厌离，不是为了离贪，不是为了灭尽，不是为了寂静，不是为了圆满菩提，不是为了沙门果，不是为了梵行，显示给他人等是发心不同，应当了知。这就是称为诵说声偈颂的沙门。
什么是善学沙门呢？应当了知有四种：加行、发心、证悟和究竟。其中什么是正修行的沙门呢？迦叶，连身命都不顾惜，何况获得、恭敬和偈颂呢？不顾惜身命故于此生厌离修行。

།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ ཐོས་ན་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ན་དགའ་བས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་སྦྱོར་བ་སྟེ།འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མོས་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཡང་འདོད་ པ་མེད་པར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་མི་འདོད་པ་ཡིན་ན་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་པ་ མེད་པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་མེད་པས་གང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གཉི་ག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དོན་གྱི་ཕྱིར་འབྲང་གི་ཡི་གེའི་ཕྱིར་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པའི་དོན་ཚོལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནང་དུ་ཚོལ་ གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་རྒྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བ་སྟེ།འདི་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མཐོང་བས་བདག་ཉིད་གླིང་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་གླིང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ།།དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུའང་མི་ལྟ་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་ལྟ་ན་སྨྲ་བའི་ཚིག་གིས་ལམ་ནས་བརྗོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འཕགས་པ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་མི་ལྟ་ན་མང་པོ་འདུས་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཆོས་གང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བརྩོན་པ་མ་ཡིན། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན། འཁོར་བར་ཡང་མི་སྐྱེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན། ཐར་པར་ཡང་མི་དམིགས་བཅིངས པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཐར་པའི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་བརྡའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།དམིགས་སུ་མེད་པས་འདི་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རིག་ནས་ཀུན་དུ་མི་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆད་པ་མེད་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་ བར་བྱའི།མིང་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཞི་པ་དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་ཞིག་ལ་མཛོད་འབྱོར་བ་ཞེས་མིང་གདགས་ན་འོད་སྲུངས་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྐྱེས་བུ་དབུལ་བ་ དེ་མིང་དེ་དང་འཚམ་པ་ཡིན་ནམ།གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འཚམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དག་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་ཞེས་ང་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོའི་དཔེ་འདིས་ ནི་དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་མ་བསླབས་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མིང་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་ལ་སྦྱོར་ བ་ཡང་ལོག་པར་ཞུགས་པའོ།

听闻空性、无相、无愿等法而欢喜，是指由于听闻空性等法而欢喜，因为前世时相续已经成熟，这是修行，应当了知这是圆满的修行。
所谓'已入如是'，是因为具有信解法无我的意乐。
连涅槃也无所贪求而修清净梵行，更何况对三界生起贪著。既然连空性见也不贪求，更何况说我见、众生见、命见、养育见和补特伽罗见。
对涅槃无所贪求，对空性无所贪求，于所证得和能证得这两种名言自性都无执著。
所谓'随顺义理而不随顺文字'，是寻求密意之义。
所谓'于内寻求解脱烦恼，而不向外驰求'，是不随逐于声音而已，应当了知这是圆满的意乐。
所谓'由见一切法极为清净且自性无有烦恼，故以自身为洲，而非他洲'，是以不依赖他人的智慧，通达诸法如是自性本无烦恼。
既然连如来的法性也不执著，更何况说色身；既然连离欲法也不执著，更何况说言说之词；既然连无为圣僧也不执著，更何况说大众聚集。
于诸法既不为断除而精进，也不为修习而精进，不生于轮回也不贪著涅槃，不执著解脱也非束缚。对此，三宝等解脱边际皆是名言自性，因无所缘执，应当了知这是圆满的通达。
了知一切法自性本来涅槃而不轮回，是为了彻底修习对治一切烦恼。
所谓'般涅槃'，是因为如是性无断无畏，应当了知这是圆满的究竟，这称为正修沙门。
迦叶，应当为正修沙门而修行，不应为名相所害。这是第四种善学沙门。迦叶，这四种称为沙门。
迦叶，譬如有人对贫穷之人安立富藏之名，迦叶，你认为如何？那贫穷之人与此名相符合吗？（迦叶）答道：世尊，不相符合。世尊说道：迦叶，同样地，凡是不具备沙门、婆罗门功德而称为沙门、婆罗门者，我说他们如同贫穷之人。
以此贫穷人的比喻说明非善学沙门。其中又以三种方式了知名不符实：意乐邪入而修行圆满、意乐圆满而修行邪入、意乐邪入而修行也邪入。

།དེ་ལ་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐོས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་། སྨྲ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེའི་རོ་མྱོང་བ་དེ་ ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ཆུས་ཁྱེར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུའི་དཔེ་དེས་ནི་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་དམ་པར་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྨན་ པ་སྨན་སྒྲོ་ཐོགས་ཏེ།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དེས་ནི་དེ་ཉིད་སྨྲ་བ་དམ་པར་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ན་བ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལ་འོས་པའི་སྨན་བཏང་ལ་ཆོ་ག་བཞིན་མ་བྱས་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་བའི་དཔེ་དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་རོ་མྱང་ བ་ཙམ་ལ་དམ་པར་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་གང་རྒྱལ་པོ་ལ་འོས་པའི་སྨན་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཆོ་ག་བཞིན་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ནི་དེའི་རོ་མྱང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནོར་ བུ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཙང་བར་ལྷུང་ན་སྨད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེ་དེས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་རོ་ལ་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རོའི་དཔེས་ནི་བསམ་པ་ཡང་ལོག་པར་ཞུགས་ ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ལོག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བྱུགས་ལ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་བྲེགས་ནས་གོས་དཀར་པོ་བགོས་ཏེ། ཙནྡན་ས་མཆོག་གིས་བྱུགས་པའི་མགོ་ལ་ཙམ་པ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚོང་དཔོན་ གྱི་བུའི་དཔེ་དེས་ནི།བསམ་པ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་པུས་ནི་དགེ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསླབས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་བཞི་པོ་འདི་དག་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་མཚམས་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན།དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གིས་དོན་དམ་པའི་སྡོམ་པ་བསྟན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྡའི་སྡོམ་པ་སྟོན་ཏོ། །བརྡའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། བཞི་པོ་འདི་དག་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བརྡའི་ སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།དང་པོ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཡང་གནོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཡན་ལག་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཤིང་གནས། ཆོ་ག་ ཕུན་སུམ་ཚོགས།སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལས་ཡང་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་འདོད་པ་དེའི་གཉེན་པོར་འཛིན་པ་མེད་པ་གཏོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་ལ་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་མེད་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གཟུང་བ་མེད་པ་མ་ ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། དེར་འདོགས་པ་ལ་ལེགས་པར་འཛིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་ཅན་མེད་པ་སེམས་ཅན་དུ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེར་འདོགས་པའི་ངག་དང་། དེར་འདོགས་པ་ལ་ལེགས་པར་འཛིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ཚིག་མེད་པ་ཚིག་ཏུ་ འདོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དེར་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། དེར་འདོགས་པ་ལ་ལེགས་པར་འཛིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་མེད་པ་སེམས་སུ་འདོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

对于入于邪思维而具足加行者，应当以三种方式了知：以仅仅听闻为满足，以仅仅言说为满足，以仅仅品尝世间禅定所获之味为满足。迦叶，譬如有人被大海之水冲走等等，以此大海之水的比喻，应当了知入于邪思维而具足加行，执著于听闻为殊胜。迦叶，譬如医生持药囊而行等等的比喻，应当了知执著言说为殊胜。迦叶，譬如有一病人服用了适合国王的药物而未如法修行而死亡等等的病人比喻，应当了知仅仅执著于品尝世间禅定所获之味为殊胜。
其中，如同适合国王的药物是指世间禅定，如同未如法修行是指品尝其味，如同因此而死亡，应当了知是从彼禅定中完全退失。迦叶，譬如珍宝落入不净处则成为可耻等等的珍宝比喻，应当了知是具足思维而入于邪行。迦叶，譬如在尸体上系金鬘等等的尸体比喻，应当了知是入于邪思维也入于邪行。
迦叶，譬如商主之子善加沐浴、涂香、剃除须发，身着白衣，以最上栴檀涂身，头戴瞻波花鬘等等的商主之子的比喻，应当了知是具足思维也具足加行，以一种方式了知是善修沙门。迦叶，此四者是具戒而似恶性者，何为四者等等，如何作为界限呢？真实沙门宣说真实律仪后，相似具戒者宣说世俗律仪。何者住于世俗律仪？应当了知此四者。由于他们因我执等而相续退失，故称为住于世俗律仪者。
第一是虽具六支戒律，但为二种过患所害的戒律。何为六支？迦叶，于此有些比丘具戒，为别解脱律仪所防护而住，具足仪轨，具足行境，于微细罪亦生畏惧，说为执著补特伽罗，为对治彼欲而无执著、无舍弃。说为于补特伽罗无我中无所执著，为对治彼无所执著而非无执著。
说为于色等执著为有情，于彼假立善加执著，为对治彼而无有情假立为有情。说为于彼假立之语及于彼假立善加执著，为对治彼而无言说假立为言说。说为能假立之心及于彼假立善加执著，为对治彼而无心假立为心。

།དེར་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་གསུམ་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གོང་མར་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་མེད་པ་འོག་ མ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སྟེ།དེའི་གཉེན་པོར་འཇིག་རྟེན་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་བརྟེན་པ་མེད་པ་བརྟེན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་ པ་དང་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དེའི་གཉེན་པོར་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མི་བསྟོད་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མི་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་བཞི་པ་ལ་ནི་བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་ བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་སྤྲོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ།།མི་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དང་པོས་ནི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཞི་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞི་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ།རྩ་བ་ལྷག་མ་གསུམ་པོས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོགས་གཞི་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་གྲོགས་གཞི་དང་ བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གྲོགས་གཞི་དང་བཅས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་གྲོགས་པོ་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གཞི་དང་བཅས་པ་དེའི་གཉེན་པོར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་རྒྱགས་པ་མེད་དེ་བརྟེན་ པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་མུན་པ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བའི་འཆིང་བའི་གཞི་དང་བཅས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་འཇིགས་པར་ལྟ། བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ ལྡན་པས་གནས་ལ་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ།།གནོད་པ་གཉིས་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་དང་། ཉེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་མ་བྱང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉེས་པ་དེ་གཉི་ག་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་འདི་ ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ།ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་གཉིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དག་གོ། །ཉེས་པ་དེ་གཉི་ག་རྣམ་པར་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཉེས་པ་ལས་འབྱིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་ བསྐོར་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཐོབ་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་མ་མནན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི་ཆོས་འདི་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་གསུམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྡོམ་པ་རྙེད་ནས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་མནན་ཀྱང་གཏན་ནས་མ་ཕྱིན་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མ་རིག་པ་སྟེ། འཇིགས་པས་གནོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།

对于住于第三种戒律者，是往生上界以及完全舍弃下界无有世间，为对治此，说'无有世间非无有世间'。依于等至以及依于欲界，为对治此，说'无所依非无所依'。完全执持自己的清净戒律以及对他人的戒律生起傲慢心，为对治此，说'不赞自戒不毁他戒'。
对于住于第四种戒律者，是认为自己具足戒律而生起傲慢，为对治此，说'不以戒律生起傲慢'。以其本性和差别进行遍计执而对戒律进行遍计执，为对治此，说'不执著戒律'。无漏戒律是诸戏论法寂灭。此是圣者们的无漏戒律之教言。
不具足是因为超越世间。远离是因为不具足一切烦恼。无一切所依是因为成为三界的对治。其中偈颂是应当了知宣说戒律清净的差别，因此世尊当时宣说了这些偈颂。'具足戒律无垢且无有'，此第一根本偈颂是由于远离垢染故本性清净，由于贪等无有故其基清净，全面显示戒律的本性及其基础清净。
其余三个根本偈颂则全面显示该戒律的伴侣基础清净。其中应当了知为对治恶行的伴侣基础而建立戒律的伴侣基础。其中恶行的伴侣有三种：为对治依于色等基础的骄慢，说'具戒无骄且无依'。为对治如黑暗般愚痴本性的见解及等至味著系缚的基础，说'见畏，善受学处而学习，身语意业清净具足而住，生活清净'。
何为两种过患？'成为我执者'即萨迦耶见的随眠以及未净治过失所生。第二是断除这两种过失，即'优波离，复次于此有某比丘持律者'乃至'第二种似具戒律的恶行者'等。'断除这两种过失'即通达出离过失的持律者以及断除萨迦耶见的随眠。
虽然如此，由于未得世间清净故未降伏俱生萨迦耶见。第三是入于此法，即'复次于此有某比丘住于慈心'乃至'此是第三种似具戒律的恶行者'等，即获得世间清净戒后，虽然降伏俱生萨迦耶见，但因未完全断尽而不了知法无我，是以畏惧而持戒。

།བཞི་པ་ནི་དེ་ལས་ གཞན་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ།གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཀྱང་དམིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དག་སྟེ།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་ལོག་པར་མོས་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གནོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་བཞི་པོ་དག་ལས་སྤྲོས་པའི་ཆོས་གང་དག་དམིགས་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྤྲོས་པའི་ ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན།སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་པོ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་གིར་དམིགས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་འོད་སྲུངས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བདག་གི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཉེས་པ་མེད་པ་དང་། དེ་མི་བྱེད་པའི་དེའི་གཉེན་པོར་བྱ་བ་མེད་པ་མི་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བསམ་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དེའི་གཉེན་པོར་བྱེད་པ་མེད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་དེས་མི་རྒྱུ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་རྒྱུ་བ་མེད་པ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། དེས་རབ་ཏུ་མི་སྤྱོད་པ་དེའི་གཉེན པོར་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་གཉིས་པ་ལ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པའི་མིང་དང་གཟུགས་དམིགས་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་མིང་མེད་པ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་བའི་ མཚན་མ་དང་།དེ་ན་མཚན་མ་མེད་པ་དེའི་གཉེན་པོར་མཚན་མ་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། དེའི་བག་ལ་ཉལ་མ་ཞི་བ་དེའི་གཉེན་པོར་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་མུན་པ་མེད་ཅིང་འཆིང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ལོག་པར་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྡུལ་ལྟ་བུ་བདག་ལ་ཆགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་གཞི་དང་བཅས་པ་དེའི་གཉེན་པོར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་རྡུལ་རྣམས་མེད་དེ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ དང་པོའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།ཞི་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡིད། །རྟོག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་དང་བྲལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་མེད། །གཡོ་བ་དང་ནི་རློམ་སེམས་ཀུན་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །དེ་ནི་འོད་སྲུངས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གྲོགས་ཉེས་པ་གཞི་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རང་བཞིན་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་དྲི་མ་ཉེས་པའི་གཞི་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོར་ཞི་བའོ། །གྲོགས་རྒྱགས་པའི་ ཉེས་པ་གཞི་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོར་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ།།ལྟ་བའི་ཉེས་པ་གཞི་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོར་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡིད་དོ། །ལོག་པར་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་གཞི་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ བྱའོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཡོ་བ་དང་ནི་རློམ་སེམས་ཀུན་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ནི་འོད་སྲུངས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ རྣམས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ།

第四是断除其他一切过失，此外有些比丘虽然真实受持十二头陀功德，但执著所缘，住于我执和我所执，乃至'这四种是具有恶劣性格而似具戒律者'等。由于对法无我邪解而生起增上慢而损害戒律。从四种住于律仪所生起的所缘诸法寂灭的特征，应当了知为无漏戒律。
何为所生起的诸法？第一住于律仪者有我执和我所执，为对治此说'迦叶，所谓戒律即是无我所'。无过失和不作彼，为对治此说'无所作无不作'。如意而作加行和不加行于彼，为对治此说'无作者非无作者'。正知而行和不以彼而行，为对治此说'无行者非无行者'。失念而行和不以彼而行，为对治此说'非无行者'。
第二住于律仪者执著具有萨迦耶见随眠的名色，为对治此说'无名无色'。未来生起之相和彼无相，为对治此说'无相非无相'。轮回寂灭和彼随眠未寂，为对治此说'非寂灭非不寂灭'。对于补特伽罗无我说'具戒无暗无系缚'。
为对治具邪命分别如尘垢且具我执过失根本者，说'具戒无尘无过失'，此为第一偈颂之义。'寂静极寂近寂意，离分别及诸烦恼，远离动摇与慢心，迦叶是为佛教具戒者'此第二偈颂应知是从一切方面清净戒律而说。
其中应了知别解脱戒是对治自性、伴侣及具过失根本的对治。其中寂静是对治邪入戒律自性垢染及过失根本。极寂是对治伴侣骄慢过失及根本。近寂意是对治见解过失及根本。离分别及诸分别是对治具邪命分别过失及根本，如是应清净律仪。
无烦恼是清净禅定律仪。'远离动摇与慢心'余文是清净无漏律仪。'迦叶是为佛教具戒者'表示上述诸法无差别皆为具戒。

།ལུས་ལ་མི་ལྟ་སྲོག་ལ་ཕངས་པར་འཛིན་མི་བྱེད། །སྲིད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཀུན་ལ་འདོད་པ་མེད། །ཡང་དག་ཞུགས་ཤིང་དེ་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་གནས་པ། །དེ་ནི་འོད་སྲུངས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གསུམ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཉེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཉེས་པ་དང་། ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་ལེ་ལོའི་ཉེས་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྲོག་ ལ་ཕངས་པར་འཛིན་ཏེ།སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཉེས་པ་དང་། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པས་མི་འབྱུང་བའི་ ཉེས་པ་སྟེ།དཔེར་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བུའོ། །ཉེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་བས་ཉེས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་མ་གོས་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་གནས་པ་མེད། །སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་བདག་གི་མེད་དེ་ཅི་ཡང་མེད། །བདག་ཏུ་འདུ་ ཤེས་མེད་ཅིང་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད།།འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་མ་གོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པས་བསྡུས་པ། དགའ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ དང་ལྡན་པ།དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲིད་པ་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དག་ལ་གནས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ རོ།།བདག་གི་མེད་དེ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་བདག་གི་མེད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད། །འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ རྣམ་པར་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་བདག་དང་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཚུ་རོལ་མེད་ཅིང་ཕ་རོལ་དབུས་ཀྱང་མེད། །ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་དག་ལ་ནམས་ཀྱང་མི་ཆགས་ཤིང་། །བཅིངས་དང་ཆགས་མེད་ཚུལ་འཆོས་མེད་ཅིང་ཟག་མེད་པ། །དེ་ནི འོད་སྲུངས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ། གང་ལ་ཚུ་རོལ་མེད་ཅིང་ཕ་རོལ་དབུས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ན་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དང་དབུས་ ཞེས་བརྗོད་པ་ནང་དང་།ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་མཚན་མ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་དག་ལ་ནམས་ཀྱང་མི་ཆགས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་ཡིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅིངས་དང་ཆགས་མེད་ཚུལ་འཆོས་ མེད་ཅིང་ཟག་མེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པའི་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ན་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འོད་སྲུངས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡིད། །དེ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས། །གང་ལ་བདག་མེད་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ ལས་བརྩམས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ། མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་ཡང་སྲིད་པ་ལ་མི་སྨོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

不执著于身体，不贪惜生命。不贪求轮回中的一切生处。善入真实，安住于如实戒律。迦叶，此即是于佛陀教法中具足戒律。
第三偈颂是从戒律无过失的清净方面来理解的。过失有五种，是哪五种呢？一、被获得和恭敬所压制的过失；二、执著身体而懈怠的过失；三、因见解分别而执著生命，发愿持守梵行的过失；四、安住于轮回一切生处而执著仅以戒律为足的过失；五、未能真实趣入禅定和智慧修习的过失，如同外道的非真实戒律。应当了知远离这五种过失即是无过失的清净。
不染世间亦不住世间，获得光明无我亦无一物，无我想亦无他想，由遍知诸想而戒律清净。
第四偈颂是从无烦恼的清净方面来阐述的。其中'不染世间'是指断除了集谛所摄的贪爱和对各种境界的欢喜，因此不为世间法所染。'不住世间'是指断除了引生后有的轮回，因此不住于世间。'获得光明'是指以见道获得光明。'无我亦无一物'是指修道是无明等及其他有漏法的对治，因此无我亦无一物。'无我想亦无他想，由遍知诸想而戒律清净'是指以无学道无有我想和他想的缘故。
于彼无此岸亦无彼岸与中间，永不执著此岸与彼岸，无缚无著无伪装无漏，迦叶，此即是于佛陀教法中具足戒律。
第五偈颂是从无增上慢的清净方面来理解的。其中'于彼无此岸亦无彼岸与中间'是指安住于无相时，所说的此岸、彼岸、中间的内外处和六识的相皆不生起。'永不执著此岸与彼岸'是指虽然恒时安住，但不执著欲界的喜乐等差别。'无缚无著无伪装无漏'是指断除了随眠和烦恼缠缚后无有伪装，以无增上慢的安立而无漏。'迦叶，此即是于佛陀教法中具足戒律'的含义如前所说。
于名色无有贪著之心，彼即等持且极调伏心，于其无我无我所执者，仅此即说为安住戒律。
第六偈颂应当理解为从极清净方面来阐述的。其中'于名色无有贪著之心'是指因为对名色无有贪著而不希求后有的缘故。

།དེ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་བདག་མེད་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དང་བྲལ་བས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་སློབ་པ་རློམ་སེམས་བྱེད་པ་མེད། །དེས་ནི་འདི་ན་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡི་གང་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཚོལ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་མའོ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པར་བལྟའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་སློབ་པ་རློམ་སེམས་བྱེད་པ་མེད། །དེས་ནི་འདི་ན་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཁེངས་པར་མི་འཛིན་པ་དང་། ཆོག་ པར་མི་འཛིན་པ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཡི་གོང་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཚོལ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་མའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏིང་འཛིན་དེར་ཆགས་མེད། །དེ་ཡི་གོང་ དུ་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ།།དམིགས་པ་མེད་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས། ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཏིང་འཛིན་དེར་ཆགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ། །དམིགས་པ་མེད་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པས་བསྡུས་པའི་ ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ན་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡིད། །དེ་འདིར་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་དུ་འགྱུར་བ་མེད། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་ པར་མོས།།དེ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་པ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ། འཇིག་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཏོ།།དེ་འདིར་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་དུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་ པར་མོས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འདྲ་བའམ། ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཐོབ།ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་པ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པར་རིག་ པར་བྱའོ།

所谓'等持'是指不以持戒为满足而为令心等持的缘故。'极为调伏之心'是指因心极为调伏而不以禅定为满足的缘故。'于无我无我所执'是指远离我执，不以三界有顶的世间智慧为满足的缘故。
'仅此即说住于戒'是指显示此为戒律之词的最胜戒律。
'学别解脱无骄慢，于此不生执著心，彼于此处寻圣道，此乃清净戒相也'此第七偈颂当视为从世间清净开始。'学别解脱无骄慢，于此不生执著心'是显示不以持戒而生傲慢及不以此为满足。'彼于此处寻圣道，此乃清净戒相也'是因不以禅定为满足而寻求出世间道的缘故。
'戒非主要定无著，更上寻求修智慧，无所缘是圣种性，如来赞叹此净戒'此第八偈颂当知是从出世间清净开始。其中'戒非主要'是因不以持戒为满足的缘故。'定无著'是因不贪著禅定之味的缘故。'更上寻求修智慧，无所缘是圣种性'是因修习无所缘摄持的殊胜智慧的缘故。'如来赞叹'之词是因其之上再无更胜赞叹的缘故。
'心从萨迦耶见脱，此中无我我所想，信解佛境空性法，彼之净戒无与等'此第九偈颂当知是从有学、无学及非有学非无学清净开始。其中'心从萨迦耶见脱'是因断除分别萨迦耶见而显示有学清净。'此中无我我所想'是因断除俱生萨迦耶见而显示无学清净。'信解佛境空性法'是因胜解空性而显示非有学非无学清净。'彼之净戒无与等'是显示因有学等三种清净故，无有与此戒律相等或超胜，故为无上。
'住于戒已得禅定，获得禅定修智慧，以智慧得净智慧，以净智慧戒圆满'此第十偈颂当知是从最初与最终清净开始。

།དེ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཐོབ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་སྟོན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ། །ཡེ་ཤེས་ རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཐོབ་པ་ན་ཐ་མར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཏོ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་གསུངས་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །སྲོག་ ཆགས་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གདམས་ངག་འདི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དོན་ཆེན་པོར་བསྟན་ནས་ད་ནི་མི་སློབ་པ་དང་།སློབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དོན་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ཐོབ་ པ་ལྔ་བརྒྱ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་དོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདུལ་བ་དཀའ་བ་དོན་ཆེན་པོར་སྟོན་ཏོ།།ཆོས་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། མ་རྟོགས་མ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་འཇུག་སྟེ། མ་རྟོག་པ་ན་དད་པས་ཆོས་ལ་མི་མོས་པ་དང་། མ་མོས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་མི་རྟོགས་པའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། མ་རྟོགས་མ་མོས་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས འདི་ལྟར་དགེ་སློང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་འདི་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཟག་པ་མེད་པ་འདི་ལ་མི་འཇུག་སྟེ།མ་རྟོགས་མ་མོས་སོ། །འོད་སྲུངས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་ཤེས་པར་ དཀའོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན་པ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། མ་དད་པ་མང་བ་དག་གིས་མོས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། མ་དད་པ་མང་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ སྲུངས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ཏེ།དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུངས་ལས་བརྒལ་བའི་བསམ་པས་ཆོས་བསྟན་པ་གཅིག་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་དད་པའི་སེམས་གཅིག་སྙེད་དེ། དེ་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་ སྲུངས་ཀྱིས་འཇམ་ཞིང་སྙན་པར་གསུངས་པ་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་དེ་དག་དད་པའི་སེམས་གཅིག་སྙེད་པ་སེམས་དེས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་སོ།།རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་ངའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། འོད་སྲུངས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་འདི་དག་ཆོས་བསྟན་པ་ཟབ་ མོ་འདི་ལ་མི་འཇུག་སྟེ།མི་རྟོགས་མི་མོས་སོ། །ཡང་འདི་དག་ནི་བསྟན་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱིས་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཕུང་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། གཞན་དུ་རྣམ་ གྲངས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་དོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གོང་མའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ། འདྲེན་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་ཉེས་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དྲི་མ་ནི་ཉེས་པའོ། །ཅི་ཡང་ནི་ཉེས་པའི་གཞིའོ།

关于'安住于戒律之后获得禅定，获得禅定之后修习智慧'这句话，是说获得圣者欢喜的戒律即是显示获得清净的戒律。以智慧获得清净的智慧，以清净的智慧圆满戒律。这是说获得圣者欢喜的戒律时最终显示清净的戒律。宣说此显现成就偈颂时，八百比丘无所取著而从诸漏中心得解脱。三万二千众生获得无尘无垢清净的法眼。这是说如是显示此教诫具有出离大义后，现在显示无学和有学获得的调伏者的大义果报。五百获得禅定的比丘从座位起身离去，这正是显示调伏困难的大义。
对于这深奥的说法不能趣入，是因为'不了解不信受'。这有两种情况：不了解时以信心对法不信受，不信受时以智慧不了解义理。
这时具寿大迦叶对世尊如是禀白：'世尊，这五百位获得禅定的比丘对此说法不能趣入，因为不了解不信受而从座位起身离去。'世尊告曰：'迦叶，如是这些增上慢的比丘对此清净无漏的戒律不能趣入，因为不了解不信受。迦叶，所谓显现成就偈颂甚深，是说义理难以了知。所谓佛世尊的菩提甚深，是说密意难以了知。未种善根、为恶友所摄受以及不信者众多的人们不能信受。'这是说被恶友摄受以及不信者众多，应当了知未种善根。
'迦叶，这五百比丘曾在迦叶如来的教法中成为外道声闻，他们以超越迦叶如来的心听闻一次说法。听闻后生起一念信心，如是认为迦叶如来应供正等觉所说柔和悦耳真是稀有。'他们以那一念信心命终后转生于三十三天。以此因缘，今于我的教法中出家。迦叶，这五百执著见解的比丘对此甚深说法不能趣入，不了解不信受。然而他们已被此教法所调伏，今后不会堕入恶趣邪道，将以此蕴体般涅槃。
论师法主从显示偈颂义理开始，又以其他方式宣说。后面的偈颂显现成就前面偈颂的义理，导师称之为显现成就偈颂。其中第一偈颂是为断除过失及其根本而显示清净增上戒学。关于'具戒者无垢且无有'，这又是如何呢？垢即是过失，无有即是过失的根本。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་རྒྱགས་པ་མེད་དེ་བརྟེན་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རོ་མྱོང་བ་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་ལྷག་པའི་ སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།རྒྱགས་པ་ནི་བཞིའོ། །གནས་པ་ནི་རོ་མྱང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་མུན་པ་མེད་དེ་འཆིང་བ་མེད། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། མུན་པ་ནི་མ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ དོ།།འཆིང་བ་ནི་ལས་ཏེ་གཞིའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་རྡུལ་རྣམས་མེད་དེ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ནི་རྡུལ་ལོ། །ཉེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ནི་གཞིའོ། །བསླབ་པ་འདི་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ན་ལེགས་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། ཞི་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ ཡིད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལེགས་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཐོབ་སྙམ་པ་ལ། རྟོག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་རག་པ་མཚན་མ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་མི་འཛིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། མི་དམིགས་པས་དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བསླབ་པ་རྣམ པར་དག་པ་ལེགས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྡིག་པ་འདོད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མདོ་སྡེ་བཞིན་ནོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་དུས་ན་ནི་གཡོ་བ་དང་རློམ་སེམས་ཀུན་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བཞེད་དེ། བསླབ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེགས་པ་དང་། ཐབས་དང་རྟགས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔ་མ་མངོན་པར་ སྒྲུབ་པའོ།།ཞི་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡིད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལྟ་བ་ནི་ཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་ལ་ཕངས་པར་འཛིན་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཕངས་པར་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་ནས། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་ བྱེད་ཅིང་དུས་རིང་པོར་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་མི་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ།།སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཀུན་ལ་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདོད་པ་ནི་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཉེས་པ་དང་། མངོན་པར་མི་བརྩོན་པའི་ཉེས་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཚངས་པར་ སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཉེས་པ་སྟེ།ཉེས་པ་གསུམ་མེད་དོ། །རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཉེ་བར་གཟུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་ མི་གོས་སོ།།གང་སྲོག་ལ་ཕངས་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་ནང་གི་འཇིག་རྟེན་ཉེ་བར་གཟུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལ་མི་གནས་སོ། །གང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འདོད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྣང་བ་ཐོབ་པའོ། །གང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་བདག་གི་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་པ་དེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཅི་ཡང་མེད་ཅེ་ན། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་འཇིག་རྟེན་མ་གོས་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་གནས་པ་མེད་པ་དེའི་མ་འོངས་པ་ན་ཕ་རོལ་དང་། ཚུ་རོལ་དང་དབུས་ཏེ། ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ དག་ལ་དགའ་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཚེ་འདི་ལ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ་ཚུ་རོལ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་མ་ཆགས་སོ། །གང་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དེ་མ་བཅིངས་སོ།

具有戒律者无骄慢，无所依止。这是说由于断除了味着和所依，完全显示清净增上心学，骄慢有四种。住着即是味着。
具有戒律者无黑暗，无系缚。这是说由于断除了业和烦恼及其所依，清净增上慧学，黑暗即是无明的本性。系缚即是业和所依。
具有戒律者无尘垢，无过失。关于这句，分别的本性即是尘垢。过失即是烦恼，烦恼即是所依。
若这三学清净，会成就什么善果呢？对此说道：'寂静、极寂静、近寂静之心'。这是按次第与苦的止息相配。三苦即是恶趣之苦、障碍智慧之苦、生等之苦。
如何获得这具有功德的清净学处呢？对此说道：'远离寻思及分别'。由于执著外境相为唯识而远离寻思。对唯识也不执著而远离分别，以无所缘显示其方便。
如何知道具有功德的清净学处存在呢？在不入定时无烦恼，即无恶欲近行，如无烦恼经所说。在入定时，远离一切动摇和我慢。
关于'具有戒律'，戒律即是修习三学，这是所说的戒律。为显示三学清净的功德、方法和标志，此偈颂的含义是成就前偈。
'寂静、极寂静、近寂静之心'，这不是对身有所执著，因为有所执著者会追求利养恭敬。
'不珍惜生命'，珍惜者住于分别中，会贪著禅定之味，长时间不精进修习善法。
'于诸有生中无害'，若有所欲求者会发愿修梵行。其中无三种过失：精进过失、不精进过失、发愿修梵行住着的过失。
由远离寻思和分别而正入，由无烦恼而住于正法。不对身有所执著者摄受外世间而不为世间所染。
不珍惜生命者摄受内世间而不住于世间。不欲求一切有生者由遍知一切有生而得光明。
正入者无我所，正持戒者无所有。
如何是无所有？'无我想亦无他想'，即是遍知诸想。
不为世间所染、不住世间者，于未来不被贪爱所摄，无对内外处的欢喜。
于此生中不贪著内处和外处的此岸彼岸。得光明者无系缚。

།གང་བདག་གི་བ་མེད་པ་ནི་མི་ཆགས་སོ། །གང་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ མེད་པས་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་དོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པས་ཟག་པ་མེད་དོ། །མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་ནི་ཆགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ཚུ་རོལ་དང་། ཕ་རོལ་དང་། དབུས་མེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་ནས་ཀྱང་ཆགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཅིངས་པ་ དང་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་སྟོན་ཏོ།།ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་ལ་བདག་མེད་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བས་དེ་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།སོ་སོར་ཐར་པ་སློབ་པ་རློམ་སེམས་བྱེད་པ་མེད། །དེས་ནི་འདི་ན་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡི་གོང་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཚོལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཅན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་བོར་མ་ཡིན་ཏིང་འཛིན་དེར་ཆགས་མེད། །དེ་ཡི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་པ་ལ། དམིགས་པ་མེད་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་བོར་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ།།འཇིག་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེར་ཆགས་པ་མེད་ཅེ་ན། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ནི་འདིར་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ དམིགས་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་སྙམ་པ་ལ།སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གོ་རིམས་གང་གིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡིད་དུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཐོབ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཐོབ་ནས་ཤེས་ རབ་ཤིན་ཏུ་སྒོམ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ལྷག་ མ་རྣམས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་དོན་འདྲེན་པས་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་གཞན་དུའོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་ བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།ཚོར་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རོ་མྱང་བ་སྤངས་པས་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་སྤངས་པས་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཞི་བས་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བསྒོམ་པ་དང་པོ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བས་ནི་གཉིས་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡིད། རྟོག་དང་རྣམ་པར་ རྟོག་དང་བྲལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་མེད།།ཅེས་བྱ་བས་ནི་གསུམ་པའོ། །གཡོ་བ་དང་ནི་རློམ་སེམས་ཀུན་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཞི་པའོ། །ལུས་ལ་མི་ལྟ་སྲོག་ལ་ཕངས་པར་འཛིན་མི་བྱེད། །སྲིད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཀུན་ལ་འདོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟགས་ ཏེ།དེས་ན་ཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་མ་ཡིན་དགེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་མ་ཡིན། ཡང་སྲིད་པ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བཞིས་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

凡是无我所的，即是无执著。凡是一无所有的，即是因无增上慢而无有伪装。因得阿罗汉果而无漏。于名色等无有执著。
这是说明如何对此岸、彼岸、中间皆无，以及从彼岸和此岸也无执著的意思。
'彼即等持'是说明彼无系缚和执著。
'极调伏心'是说明如何无有伪装和无漏。
若问何为'极调伏心'？即是'于无我无我所执'。
如是转变故，依次配合。
别解脱学处无有傲慢心，由此于此中彼不生执著，更上寻求诸圣道。
这是为了成就殊胜功德而寻求诸圣者之道。
为了使其义明显，故说：'戒非主要，于定无著，更上寻求修习智慧。'
对于如何修习智慧的疑问，说：'无所缘是诸圣者种姓。'
对于为何戒非主要的疑问，说：'心从萨迦耶见中解脱。'
为何于定无执著？因为已断除萨迦耶见。于此等持中无有我和我所之想。
对于如何寻求无所缘的疑问，说：'于佛行境空性极信解。'
对于以何次第而成为从萨迦耶见解脱心的疑问，说：'住于戒律而得定，得诸等持已极修慧。'
以决定了悟分所摄之智慧能成就清净出世间智。以清净智慧成就圆满戒律。如是，初偈显示三学清净。
其余诸偈后后引前义，显示成就三学清净。
从修习菩提分清净而开始，另有异门。
断除身语业不善行及其所依而修习身念处清净，
断除受用味著而修习受念处清净，
断除无明和行而修习心念处清净，
断除于诸善法起我和我所等分别，
为断除烦恼法而修习法念处清净。
'寂'显示第一正断清净。'极寂'是第二。'近寂心，离寻及伺染无垢'是第三。'远离动与慢心一切'是第四。
'不观身命不生惜，于诸有中生无欲'是神足定相。
故非为求得供养，非不精进于善行，非著后有。正趣入者以信解等四种等持，为修四正断故。

།ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ནི་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་མི་གོས་པ་ནི་དད་པའི་དབང་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་གནས་པ་མེད་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལའོ། །སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་བདག་མེད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །གང་ལ་ཚུ་རོལ་མེད་ཅིང་ཕ་རོལ་དབུས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་ན་དེ་མི་འཇིགས་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་སོ།།ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་དག་ལ་ནམས་ཀྱང་མི་ཆགས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅིངས་པ་མེད་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་སོ། །ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་ཅིང་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་སོ།།ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ལས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཡང་ དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སོ་སོར་ཐར་ལ་སློབ་པ་རློམ་སེམས་བྱེད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཐོབ་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་ན་དེ་ལ་ཆགས་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་བསླབ་པ་རྒྱུན་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་གང་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཚོལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་བོར་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རློམ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེར་ཆགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའོ། །དེའི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཡོངས སུ་ཚོལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་སོ།།འཇིག་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡིད། །ཅེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་ཤིན་ ཏུ་བསྒོམ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་འདིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་ རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ནི། སྲོག་གཅོད་པའི་བག་ཆགས་དང་དེའི་གཞི་སྤངས་པའོ། །གཉེན་ པོ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་སྟེ།དེ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ལས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་དག་པའོ།

安住于正确的方法是因为具有断除的造作。不为世间所染是因为以信根对涅槃功德生起胜解。不住于世间是以精进根对现前的境界。获得光明且无我、一切皆空是以念根、定根和慧根。
无我想也无他想，由于完全了知想，这是显示一切皆空性。'无此岸亦无彼岸及中间'，是以信力对未来无所畏惧的戒律。'于此岸彼岸永不执著'，是以精进力对现前诸法无执著。
无系缚无执著是念力和定力。无伪装无漏是以慧力。由于以诸决定觉悟分而无漏。'于名色诸法心无执著'，是因为获得出世间的菩提分道。'彼为等持'是因为获得正念觉支。
善调伏心是以其余诸菩提分。'于别解脱学无有傲慢'，是因为获得正见道分而获得法性所得的戒律。'于此彼不生执著'，是因为法性而断除别解脱学处相续。
'彼于何处寻求诸圣道'，是以正思惟安立于正见。不以戒律为主是因为获得正语、正业、正命道分，因为对其他戒律无有傲慢。'于彼定无执著'是指无有后悔等次第所生的禅定无味著。
其上求修智慧是以正精进。'心从身见得解脱'等广说是以正念。'住于戒律而得定'是正定。'获得诸定已极修慧'是为断除余下的结使。
'以慧获得清净智'是尽智与无生智。如是以此显现偈颂成就显示清净修习菩提分。从清净业道开始另一种分类。
已说明断除违品及对治清净而远离杀生的清净。其中断除违品是断除杀生的习气及其所依。对治有三种清净：即于远离彼而无厌足的清净、无障碍的清净、以不执取必定成熟果报而一切结使清净。

།མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་རྐྱེན་འཇིགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། དགྲ་རྣམས་སྤངས་པ་དང་། རྐུ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྤངས་པ་དང་། དེའི་གཞིའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་། དེ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ངལ་བ་དང་། གསད་པ་དང་། བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྤངས་པ་དང་། དེ་འབྱོར་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་མི་ལྟ་བར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འཆིང་བར་འགྱུར་ཞེས་ལོག་པར་སྨྲ་བའི་གཞི་སྤངས་པ་དང་། མི་སྨོན་པར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། དབང་པོ་དག་པའི་སྒོར་གྱུར་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་།མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཟང་ཟིང་གི་ཕྱིར་རམ། འཇིགས་པའི་གཞི་གང་གིས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཟེར་བ་དེ་སྤངས་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞི་གང་གིས་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བ་དེ་སྤངས་པས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་མ་བྱེད་པ་དེ་གང་ལས་མེད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆགས་པ་མེད པ་དང་།དེ་མེད་པས་གང་འདུམ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱེ་བ་ལ་མི་རྣོན་པ་དང་། མི་མཐུན་པར་མི་དགའ་མི་མཐུན་པར་མི་མོས། མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བ་ཡིན། དེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འགྲོ་བས་དེའི་ཕྲ་མ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། མི་བཟོད་པའི་གཞི་མེད་པ་དང་། བཟོད་པའི་གཞི་ཡོད་པ་ཚིག་རྩུབ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མི་བཟོད་པའི་གཞི་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་ཆགས་པའི་ཡིད་དོ། །བཟོད་པའི་གཞི་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་དང་། སེམས་འཆོས་ཤིང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པའི སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བཟོད་པའོ།།ཚིག་ཐུན་ཚགས་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤངས་པས་ཚིག་ཐུན་ཚགས་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་ཐུན་ཚགས་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལོག་ པར་སྨོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།རང་གི་ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཆགས་སེམས་རྣམ་གསུམ་སྤངས་པས་ཆགས་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཆགས་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་གནས་དང་། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བསླབ་པའི་འཐོབ་པ་དང་ བཀུར་སྟིའི་གནས་སོ།།གནོད་སེམས་ཀྱི་གཞི་སྤངས་པས་གནོད་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་གཞིའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོ། །འདི་ནི་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ་ཞེས་གནོད་སེམས་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།ཡུལ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པའོ། །གཉེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ ཏོ།།དེའི་གཉེན་པོར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས་པའོ། །དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལྟར་ལས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྟན་པས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུའོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་སོ་སོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དང་པོས་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཉིས་པས་ནི་གཡེང་བ་དང་། རློམ་སེམས་ཀུན་ནས་ རྣམ་པར་དག་པའོ།

远离不与取的因缘恐惧、过失、敌人，远离偷盗、受用、造作，远离其根本烦恼，远离不与取的劳累、杀害、束缚等危害，远离其富有的傲慢，由此完全宣说远离不与取的清净。
不观看女性身体而出家，远离说出家者将陷入忧恼的邪说根本，不贪求而修梵行，成为清净根门，远离非行处，以修习不净观等对治，由此完全宣说远离邪淫的清净。
远离为了财物或恐惧根本而说妄语，以其对治具足闻等智慧，远离因说妄语而损害自他的根本，由此完全宣说远离妄语的清净。
为了断除自己过失，为了地域，为了欢喜而离间语，从此对外处无贪著，由此不令和合，不促使分离，不喜不合，不信不合，不说不合语。由于远离贪等烦恼而生起，由此完全宣说远离离间语的清净。
无不忍根本，有忍辱根本，由此完全宣说远离粗语的清净。其中不忍根本是贪著名色的心。忍辱根本是以择力和调心专注修习力而无烦恼，是自性忍辱。
远离三种绮语而完全宣说远离绮语的清净。三种绮语是：与自赞他毁相应、与邪毁相应、与执著自见相应。
远离三种贪心而完全宣说远离贪心的清净。三种贪心是：天界处、令他信任处、获得学处和恭敬处。
远离害心根本而完全宣说远离害心的清净。其根本是萨迦耶见，认为'他害我'、'此人正在害我'而生起害心。其远离相有二种：于境界中不生我执和我所执，于法作意时信解佛陀现证的空性。
对治清净而完全宣说远离邪见的清净。其对治是依戒得定，依定得世间正见，摄于决定了悟分。其后是出世间正见。如是当知业清净戒具足。
以偈颂义宣说为异门。其中以此等偈颂所摄义，初者是远离障碍而戒清净，第二是远离散乱和我慢而清净。

།གསུམ་པས་ནི་སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །བཞི་པས་ནི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ལྔ་པས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དྲུག་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །བདུན་པས་ ནི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།བརྒྱད་པས་ནི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དགུ་པས་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །བཅུ་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །ཉམས་པ་ནི་བར་གཅོད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལྡན་ལ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ངང་ཚུལ་ངན་པའི་ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དྲི་མའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་སྟེ། འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་བར་དུ་གཅོད་པ་དེའི་གཉེན་པོར། ཚུལ་ཁྲིམས་ ལྡན་ལ་རྒྱགས་པ་མེད་དེ་བརྟེན་པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་ཞིང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་གཞི་ནི་རྒྱགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་གཉེན་པོར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་མུན་པ་མེད་ཅིང་འཆིང་བ་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པ་ནི་གཞིའོ། །ལྟ་བ་ནི་འཆིང་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་དེའི་གཉེན་པོར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་རྡུལ་རྣམས་མེད་དེ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་དགེ་བ་ལ་སེམས་པ་ནི་རྡུལ་ཏོ། ། འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་པ་ནི་གཞི་སྟེ། འདི་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལས་ནི་གཡོ་བ་དང་རློམ་སེམས་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། མཚན་མ་དང་། གནས་ངན་ལེན་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ དང་།གཉེན་པོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་སྤངས་པས་ཞི་བའོ། །གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེའི་ཁྱད་པར་སྐྱེའོ། ། འགོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གཡོ་བ་དང་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །གསུམ པ་ལས་ནི་སྲིད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་སྲེད་པ་སྤངས་པས། ལུས་ལ་མི་ལྟ་སྲོག་ལ་ཕངས་པར་འཛིན་མི་བྱེད། །སྲིད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཀུན་ལ་འདོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ ཆོས་དང་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས།ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ལས་ནི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་གོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།བདེན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་བདག་གི་བ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་མཚན་ མའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱའོ།།བདག་དང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱའོ། །ལྔ་པ་ལས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས། གང་ལ་ ཚུ་རོལ་མེད་ཅིང་ཕ་རོལ་དབུས་ཀྱང་མེད།།ཅེས་བྱའོ།

第三是断除贪爱、见解和烦恼的清净。第四是遍知诸想的清净。第五是无漏的清净。第六是三昧圆满的清净。第七是修行的清净。第八是学处的清净。第九是无学的清净。第十是如来智慧的清净。其中戒律的障碍有四种。破戒是障碍，为对治此，说'具戒无垢且无有'。恶行过失的特征是垢染。贪等烦恼称为'无有'，这是破戒障碍。
为对治殊胜道的障碍，说'具戒无慢且无依'。仅以戒律为功德而执著依止，其根本是慢心，这是殊胜道的障碍。为对治证悟的障碍，说'具戒无暗且无缚'。无明是根本，见解是束缚，这是证悟真实的障碍。为对治现世安乐住的障碍，说'具戒无尘且无过'。思维不善是尘垢，贪著利养恭敬的过失是根本，这是现世安乐住禅定的障碍。
第二是从动摇和我慢中解脱的清净，即断除相、随眠、由此生起的苦，对治无分别智慧和三昧圆满。其中断除相故寂静，断除随眠故极寂静，断除由此生起的苦故近寂静心。远离对色等法的自性及其差别生、灭等分别和妄想，无动摇，不离三昧故，以对治无分别智慧和三昧圆满而从一切动摇和我慢中解脱圆满。
第三是断除有、见和烦恼的清净，即断除此生和他世的贪爱故'不观身不惜命，于诸有中生无欲'。于大乘法义无颠倒故，称为正趣入和住于正法。第四是遍知诸想的清净，即遍知世间法想故称为不染世间，遍知世间想故称为缘世间，遍知对谛理怀疑犹豫的想故称为得光明，遍知身财想故称为无我所，遍知贪嗔痴相想故称为无所有，遍知我他想故称为无我想亦无他想。
第五是无漏的清净，即由摄受无余依涅槃界故说'于彼无此岸、彼岸及中间'。

།དེ་ལ་ནང་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཚུ་རོལ་དང་། ཕ་རོལ་དང་། དབུས་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་ དངོས་པོའི་འཆིང་བ་ལས་ཐར་པ་དང་།དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པས། ཚུ་རོལ་དག་ལ་ནམས་ཀྱང་མི་ཆགས་ཤིང་། །བཅིངས་དང་ཆགས་མེད་ཚུལ་འཆོས་མེད། །ཅེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པས་དངོས་པོས་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི། དངོས་པོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མ་བཅིངས་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་དགེ་སློང་ཁྱེད་མིག་ལ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོངས་ཤིག་།དེ་སྤངས་ན་མིག་དེ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་འཆོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ མི་ཆགས་པར་སྟོན་ཏོ།།དྲུག་པ་ལས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དག་པ་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས། མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅེས་བྱའོ། །ཐ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་དེ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ ཅིང་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྩ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས། གང་ལ་བདག་མེད་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །བདུན་པ་ལས་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་ པའི་སྡོམ་པ་ཙམ་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པས།སོ་སོར་ཐར་པ་སློབ་པ་རློམ་སེམས་བྱེད་པ་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས། དེས་ནི་འདི་ན་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡི་གང་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཚོལ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་མའོ། །ཞེས་ བྱ་བའོ།།བརྒྱད་པ་ལས་ནི་སློབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏིང་འཛིན་དེར་ཆགས་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ པ་ནི།དེ་ཡི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ། །དམིགས་པ་མེད་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །ཞེས་བྱའོ། །དགུ་པ་ལས་ནི་མི་སློབ་པ་ལས་ནི་དག་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས། འཇིག་ པའི་ཚོགས་ལ་ལྟ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡིད།།ཅེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ན་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས། དེ་འདིར་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་དུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པས། སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས།དེ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་བྱའོ། །བཅུ་པ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་ཐེག་པ་རླབས་པོ་ཆེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཐོབ། །ཅེས་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ་ཤེས་རབ་བསྒོམ་མོ། །བསྒོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ། ། ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ།

其中，内外六处及由此产生的诸识，称为此岸、彼岸和中间。住于有余涅槃界中，断除贪著、解脱事物束缚、不炫耀善行，'于此岸永不贪著，无束缚无贪著无伪饰'。由断除对事物的贪著而从事物束缚中解脱，而非从事物中解脱。未被束缚称为解脱，如经中所说：'比丘，你应断除对眼的贪欲，断除此贪欲即断除眼'。'无伪饰'是指由于不贪著利养恭敬而显示不贪著外在事物。
第六是三摩地受持清净，由受持清净三摩地，故说'于名色无贪著之意'。由受持无分别三摩地，故说'彼心等住极调柔'，由获得根本禅定三摩地故称为等住。由受持出世间三摩地，故说'于此无我无我所执'。
第七是加行清净，由不以别解脱戒而生傲慢心，故说'别解脱学处无傲慢'。由不以此为满足，故说'于此不生贪著，寻求诸圣道处，此为戒律清净相'。
第八是有学清净，由不以戒律和三摩地为满足，故说'戒律非主要，于定亦无著'。由不以世间智慧为满足，证悟真实，获得无所缘智慧，故说'更上求修习智慧，无所缘是圣者种，此戒为善逝所赞'。
第九是无学清净，由见道时解脱萨迦耶见，故说'从萨迦耶见解脱之意'。由修道时解脱我慢，故说'此中无有我我所想'。由后得智对如来甚深空性行境生信解，故说'于佛行境空性极信解，彼之戒律无与伦比'。
第十是如来智慧清净，住于菩萨戒律修习大乘三摩地，故说'住于戒律亦得定'。住于三摩地修习智慧，故说'得诸定已极修慧'。住于甚深智慧修习而获得一切智智，故说'以慧得清净智慧'。如是戒律圆满，以智慧清净故称为戒律圆满。

།ཡང་གནོད་པ་འཇོམས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བསླབ་པ་རྣམ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་རྣམ་པར་དག པ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྡོམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གི་དོན་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་སོང་ལ་དགེ་སློང་དེ་དག་ཀུན་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་ལ་བཤད་ན་ཡང་མཐུན་པར་མི་བགྱིད་ན་བདག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ནུས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་བརྡ་དང་དོན་དམ་པའི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དེ་དག་ལམ་གང་ནས་དོང་བའི་ལམ་དེར་དགེ་སློང་གཉིས་ ཤིག་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདུལ་བའི་ཐབས་སྟོན་ཏོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། རྟགས་དང་མོས་པ་མཐུན་པར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་དག་བསྡུས་ནས་གདམས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ནས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་སྤྲུལ་པའི་དགེ་སློང་གཉིས་པོ་ལམ་གང་ནས་ དོང་བའི་ལམ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གར་འགྲོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དགོན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ ཡིན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ།མི་རྟོག་མི་མོས་ཤིང་སྐྲག་ཀུན་དུ་སྐྲག་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་སྐྲག་པར་གྱུར་ནས་ཁོ་བོ་ཅག་དགོན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ།མ་རྟོག་མ་མོས་ཤིང་སྐྲག་ཀུན་དུ་སྐྲག་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་སྐྲག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དགོན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱའོ། །སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་ དང་ལྡན་པ་དག་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ།།རྩོད་པར་མི་བྱའོ། །རྩོད་པ་མེད་པ་དམ་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གང་འདི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་གང་། དེ་ལུས་འདི་ལ་བདག་གམ་སེམས་ ཅན་ནམ།སྐྱེ་བ་པོ་འམ། སྐྱེས་བུ་འམ། གང་ཟག་གམ། ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་འམ། ཤེད་བུ་འམ། གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར། གང་ཟད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་ཟད། ཞེ་སྡང་ཟད། གཏི་མུག་ཟད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ ལས་འདའོ།།སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཡོད་པས་ཡིན་ནམ། ཅི་ན་དེ་དག་ཟད་པར་བྱ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དེ་དག་གི་ནང་ན་ཡང་མེད། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད། གཉི་ག་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པ་ལས་ ཀྱང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ལོག་པར་འཛིན་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྐྲག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་གང་ཡང་མེད་ལ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བའོ།

复次，灭除损害清净、三学清净、加行道清净、见道清净、修道清净、究竟道清净以及三律仪清净，其他论师说应当以这些偈颂建立体系之义。
其后，世尊对具寿罗睺罗开示道：'罗睺罗，你去使那些比丘都了知。'罗睺罗禀白：'世尊若亲自为他们开示尚且不能令其信受，何况是我呢？'关于此处对罗睺罗的开示，是为了显示如来调伏众生的能力超胜声闻。
此下应当了知是建立世俗谛和胜义谛的律仪。
其时，世尊在比丘们所去的道路上幻化出两位比丘，这是显示如来调伏方便。以两种方式示现幻化：示现相同的形相和意乐，为摄受那些比丘而教诫。
其后，那五百比丘沿着两位幻化比丘所去的道路前行，问道：'具寿，你们要去哪里？'
那两位回答说：'我们想要前往寂静处安住于禅定之乐。为什么呢？因为我们对世尊所宣说的法不能趣入，不能理解、不能信受，恐惧、惊慌、极为惊恐，所以我们要到寂静处安住于禅定之乐。'
五百比丘说道：'具寿，我们也是对世尊所宣说的法不能趣入，不能理解、不能信受，恐惧、惊慌、极为惊恐。因此我们也要到寂静处安住于禅定之乐。'
两位幻化比丘说：'具寿们，因此我们应当如实而行。不应诤论。无诤是沙门之法。具寿们，所谓涅槃是什么？能趣入涅槃的法是什么？在此身中，是我、众生、生者、士夫、补特伽罗、意生、意子中的谁会趣入涅槃？是什么灭尽而趣入涅槃？'
他们回答说：'贪欲灭尽、嗔恚灭尽、愚痴灭尽而趣入涅槃。'
两位幻化比丘说：'具寿们，是因为有贪欲、嗔恚、愚痴才要令其灭尽吗？'
他们回答说：'内无所有，外无所有，于二者皆无所得，彼等亦不从不观察而生。'这是说明他们因对涅槃产生颠倒执著而生起增上慢而恐惧，实际上并无众生能趣入涅槃，也并非从实有的贪欲等灭尽而成，只是显示未生之法本来无生即是涅槃，从而令其如实信解涅槃。

།སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རྟོག་རྣམ་པར་མ་རྟོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་ པ་དག་ནམ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ནི་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འབྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མེད་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ལས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མི་འཁོར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་ པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་ཡང་མི་འཁོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ན་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་པ། དབེན་པ་གཟུང་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། གང་དག་གིས་གང་ཟག་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། མི་འཁོར་བ་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ལ་ནི་སྔོན་མ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ལས་ཞི་བར་འགྱུར་བ་གཞན་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྤོངས་ཤིག་།བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་སུ་མ་བྱེད་ཅིག་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་མྱ་ངན ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ནི་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་ཤིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་ལས་གོང་ན་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་འདི་ནི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་དག་གིས་མོས་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྡུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དག་གིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མ་རུང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་དད་པ་མང་བ་དག་གིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པས་ཟབ་མོའི་ ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བའི་ ཐབས་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བལྟ་སྟེ།སྤྲུལ་པ་དག་གིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་འདྲ་བ་དང་། མོས་པ་འདྲ་བས་ནི་བཀའ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་བསྟན་པ་དང་། གདམས་ངག་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ།

两位化身说道：'具寿们，因此不要执着分别，这是指对内外处不要有我和我所的执着，应当如是次第配合。具寿们，当不执着分别时，既不会贪着，这是因为不生起贪欲。也不会离贪，这是因为无生则无离。既无贪又无离贪，这就称为寂静。'这是为了寻求从未寂静而成为寂静的执着。
具寿们，戒律既不轮回也不涅槃。具寿们，对于禅定、智慧、解脱以及解脱知见，也既不轮回也不般涅槃。具寿们，当以这些法显示般涅槃时，这些法也是空性的、远离的、不可执取的。所说的这些，是指以何者称为寂静补特伽罗。不轮回是因为非烦恼性。不般涅槃是因为本性即是涅槃，于彼等中并无从先前未寂静而成为寂静的其他状态。
具寿们，因为无有任何实体，所以应当舍弃'已涅槃'的想法。不要以'我应当证得涅槃'的想法而对涅槃起想。不要以贪欲等想而了知涅槃是无贪等的涅槃。贪欲等的无有即是涅槃。'这是被其想所束缚'是指因为成为住于无相的障碍。
宣说了断尽诸漏的方法之后，接着显示今生安住之方法，即成就灭尽定。具寿们，应当入于想受灭尽定。具寿们，超过想受灭尽定再无所作，如是解说。
或者这是另一种含义：'未生起善根者不能信解'是指因不具足福德智慧资粮而极其昏暗者的意思。'为恶友所摄受者不能'是指因未被善士摄受而成为极不调顺者的意思。'多不信者不能'是指因不具足智慧资粮而不信解甚深法者的意思。
'不入'是指不了解的意思。'不觉'是指未证得法住智的缘故。'不信'是指因无真实智的决定的缘故。如来调伏方便应当视为二种：化身以与增上慢者的自性相似及信解相似而示现相似，为令心住于教法；其教诫具有出离性，故显示真实清净方便。

། གདམས་ངག་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ལ་སྐྲག་པར་འབྱུང་བའི་གནས་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྐྲག་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བསྟན་པ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་གནས་པའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གང་འདི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་། གང་ལུས་ལ་བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བ དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ལ་སྐྲག་པ་འབྱུང་བའི་གནས་བསྟན་པས་བདག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ།སྐྲག་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་དང་པོའོ། །སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རྟོག་རྣམ་པར་མ་རྟོག་ཤིག་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏོ།།ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་རྟོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་མ་རྟོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་རྒྱ་ཆེར་དེ་ནི་དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་ནི་རྣམ་པར་ བྱང་བ་སྟེ།མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ལ་སྐྲག་པའི་གཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་འཁོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་རྟོག་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་པ་མི་འཐད་ན་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་བྲལ་བར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ལ་སྐྲག་གོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སྐྲག་པའི་གཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་པས་སོ།།འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་འདུ་ཤེས་སུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པས་སོ། །འདུ་ཤེས་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་སོ།།གཞི་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་མེད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞི་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་ མཆོག་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིག་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་དེའི་གོང་ན་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་སོ། ། གཞི་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སྐྲག་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ཡན་ཆད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་མན ཆད་ནི་དངོས་པོ་དྲུག་ལས་བརྩམས་ནས་བཀའ་ལུང་བརྡ་སྤྲོད་པ་དོན་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་དང་། གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། སྒྲའི་དངོས་པོ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། གདམས་ངག་གི་དངོས་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོའོ།

应当了知教诫有四种：即教示清净与烦恼二者是可怖畏处，教示应当完全断除烦恼之基，教示应当完全断除对清净之怖畏基，以及教示今生安住最胜安乐之方便。
其中，具寿者们，所谓涅槃以及将成为涅槃之法，即'于身中有我耶'等，为遮遣我见，由教示清净与烦恼二者是可怖畏处，认为将成无我而生怖畏，由此成烦恼，此为第一种。
二化身说：'是故具寿者们，勿分别，勿妄分别'，此是显示烦恼之二种基础。依于世俗自性中对烦恼自性执著的遍计，针对此说'勿分别'。依于其功德与过失差别执著的遍计，针对此说'勿妄分别'，此为第二种。
'具寿者们，若不分别、不妄分别'乃至广说'彼为其想所系缚'等，是清净分。总之应知有二种：清净道与涅槃。应知清净道中有怖畏基础，'具寿者们，戒等不轮回亦不涅槃'等，由戒等真如极为清净故，前后烦恼分别与离烦恼分别不应理，于彼清净道中由烦恼与离烦恼分别而怖畏清净道。
应知以二种相于清净涅槃中有怖畏基础：'具寿者们，譬如应断涅槃想'，是由执著世俗自性故。'于想亦勿作想'，是由于'涅槃'之假名想作意识想故。'勿以想了知想'，是由以意识想了知'寂静'之假名想故。若无此二基础则不会怖畏涅槃，此应知为第三种。
应知完全断除彼二基础即是教示最胜安住方便：'具寿者们，应入想受灭定。具寿者们，若入想受灭定，则更无所作'等所说。完全断除彼二基础即是完全断除烦恼基础与完全断除对清净怖畏基础。
此应知为四种。以上应知是如来调伏方便。以下应知是从六事开始宣说重要教言：涅槃事、处所事、声音事、如理作意事、教诫事、随法修行事。

།དེ་དག་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གར་དོང་ དང་གང་ནས་ལྷགས་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད། གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བརྩམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། དང་པོ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་ བྱས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ལྟ་བུར་དེ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་མེད་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། གང་མ་སྐྱེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བརྩམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། གཉིས་པ་ གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ།གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐོས་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། བཅིང་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཐར་པའི་ཕྱིར་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན།གསུམ་པ་སྒྲའི་དངོས་པོ་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །བཅིང་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་དག་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྩོན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ་མ་རིག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་རིག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྨྲས་ཤེ་ན། བཞི་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །མ་རིག་པ་སྤང་བའི་ ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་དེ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ་ཁྱེད་སུའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ་གང་གིས་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན།ལྔ་པ་གདམས་ངག་གི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། །དགེ་སློང་གི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ནི་དོན་བཅུའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་དང་། སྟོན་པ་ལ་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་བདག་ལ་ལན་གླན་པ་དང་། འཕགས་པ་མ་ ཡིན་པའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་།འཕགས་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། གང་དག་ཁམས་གསུམ་ན་མི་རྒྱུ་བ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན།མ་འོངས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དུས་དེ་ན་མཐུན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འཕེན་པ ཟད་པའི་ཟད་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

他们心得解脱后，以头顶礼世尊足，坐于一旁。尔时，具寿舍利子对那些比丘如是说道：'具寿们，你们去何处来自何方？'当问及此时，他们答道：'尊者舍利子，因为无所去处，也无所来处，故世尊说法。'为何如此说？这是第一，依涅槃事而说。为何如此？因为如轮回般，于彼无去无来。
问：'具寿们，谁是你们的导师？'答：'不生亦不入涅槃者。'为何如此说？这是第二，依处事即色身而说。所谓不生亦不入涅槃，是因为涅槃自性的缘故。
问：'你们如何听法？'答：'非为束缚，亦非为解脱。'为何如此说？这是第三，依声事即说法而说。所谓非为束缚，是为对治对法衣等的贪著。所谓非为解脱，是因为他们已解脱。
问：'你们如何精进？'答：'非为断除无明，亦非为生起明。'为何如此说？这是第四，依如理作意事而说。非为断除无明，是就非烦恼性无明而言，因为声闻们普遍具有此种无明。非为生起明，是因为已经生起。
问：'你们是谁的声闻？'答：'无所得亦无现证正等觉者。'为何如此说？这是第五，依教诫事而说，是为显示比丘化现所证。
第六，随法法行事，应知是依十义而说：无余涅槃、有余涅槃、断见所断烦恼、断修所断烦恼、断苦、报答导师、报答施主、超越非圣地、安住圣地、共同解脱。
问：'具寿们，谁是你们的梵行道友？'答：'不行三界者。'为何如此说？未来是无余涅槃，因为彼时以法性相应而共住。
问：'具寿们，你们何时入涅槃？'答：'当如来化身入涅槃时。'为何如此说？这是有余涅槃，因为依他起性相应法由往昔业所化现，当其势力尽时，与其他诸法共住。

།སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་བ་རྣམས་སོ། །སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་སམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ ཤེ་ན།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་བདུད་བཏུལ་ཏམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། ཕུང་པོའི་བདུད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། སྡུག་ བསྔལ་སྤོང་བ་སྟེ།ཕུང་པོའི་བདུད་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་དེའི་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདུད་ཐམས་ཅད་འདུལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདུད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྟོན་པའི་གཡོག་བྱས་ སམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བྱས། ངག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། སྟོན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པས་དེའི་གཡོག་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ས་སྦྱངས་སམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། འཛིན་པ་མེད་ཅིང་སྡུད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། སྦྱིན་བདག་ལ་ལན་གླན་པ་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། སྡུད་པ་མེད་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་འཇོག་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། ། སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་འཁོར་བ་ལས་བརྒལ་ཏམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། ཆད་པ་མེད་ཅིང་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་སྟེ། ཆད་པ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་བྲི་བར་མ་བྱས་པའི ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་དག་གིས་ནི་འབྲི་བ་མེད་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་སར་ཞུགས་སམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་ བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན།འཕགས་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་མ་བྱས་ཀྱི་མེད་པ་ལ་འཛིན་པ་ཙམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གར་འགྲོ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་གང་དུ་ བཞུད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དེ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དག་པའི་བཀས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ ནི་རྣམ་གྲངས་གང་དང་ཅིས་ཀྱང་བཀའ་ལུང་བརྡ་སྤྲོད་དེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ལྡེམ་པོ་ངག་ཏུ་སྨྲས་པ་ངག་གིས་བཀའ་ལུང་བརྡ་སྤྲོད་པ་དོན་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྡེམ་པོ་ངག་ཏུ་སྨྲས་པ་གང་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ལྡེམ་པོ་ངག་ཐམས་ ཅད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུའོ།།གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་བརྗོད་པའི་ཚིག་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ། བརྗོད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །གཉིས་སུ་ མེད་པ་དེ་ལ་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ།།གཉིས་སུ་མེད་པར་ཞེན་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ།

说道：'具寿者们，你们的烦恼已尽了吗？'问到时，回答说：'因为一切法都已完全灭尽。'为何如此思考而这样说呢？是因为已断除见所断烦恼，因为一切法都已完全灭尽。这是指恶趣众生。
说道：'你们已完成所作了吗？'问到时，回答说：'已完全了知我执和我所执。'为何如此思考而这样说呢？是因为已断除修所断烦恼，因为已断除俱生的身见。
说道：'你们已降伏魔了吗？'问到时，回答说：'因为不见蕴魔。'为何如此思考而这样说呢？是断除苦，所谓不见蕴魔是因为不见其未来的生起。因此应知降伏一切魔，因为若无诸蕴则其他魔不会生起。
说道：'你们曾侍奉佛陀吗？'问到时，回答说：'身未作，语未作，意亦未作。'为何如此思考而这样说呢？是为了显示佛陀，不是以身等，而是以证悟涅槃而作其侍者。
说道：'你们已清净布施地了吗？'问到时，回答说：'无执取亦无积聚。'为何如此思考而这样说呢？是报答施主，无执取和无积聚是远离见和住的过失，如其次第。
说道：'你们已度过轮回了吗？'问到时，回答说：'因为无断亦无常。'为何如此思考而这样说呢？是已完全超越非圣地，无断是因为未使轮回减少，无常是因为有涅槃，这些显示无减无增。
说道：'你们已入施处地了吗？'问到时，回答说：'因为已从一切执著中解脱。'为何如此思考而这样说呢？是安住于圣地，所谓从一切执著中解脱是因为无所断而仅离执著。
说道：'具寿者们往何处去？'问到时，回答说：'往如来化身所去处。'为何如此思考而这样说呢？是共同解脱，显示与如来无别而为法解脱的共同性。或者善男子，以正教令而心极解脱者，以任何方便皆能教示，应知具寿者们所说的隐语言辞教示有大义。
什么是隐语言辞？是无二相的智慧，是一切隐语言辞趣入的因。什么是无二相？所说言词所依的事物自性空，而言说所熏习的想的境界以自性有，这二者无二。对此无二起二执是杂染，执著无二是清净。

།བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་དོ།།གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ལ། གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ ལྡེམ་པོ་ངག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། དེས་དེའི་གདམས་ངག་གིས་བཏགས་པས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་དང་། འབྲས་བུའི་ལེགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་གནས་ནས་ལྡེམ་པོ་ངག་ཏུ་སྨྲས་པར་ རིག་པར་བྱའོ།།སྟོན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྟོན་པ་དང་། སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་སྟོན་པ་དང་། ཅི་ལྟར་སྟོན་པ་དང་། གང་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ གང་གི་ཕྱིར་སྟོན་ཅེ་ན།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གར་དོང་དོང་གང་ནས་ལྷགས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་ མེད་པ་དང་།གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་སྨྲས་པ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པ་ལས་ལྷག་པར་དེའི་དབྱིངས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་དང་། ཆོས་རྣམས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པ་ གང་ཡིན་པའི་སྟོན་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་།དེའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་པ་ནི་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་གང་ཡིན་སྨྲས་པ། གང་མ་སྐྱེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པ་ལས་བསམས་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅི་སྟོན་པ་ ནི་སྨྲས་པ།ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཆོས་བསྟན་སྨྲས་པ། བཅིང་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན། ཐར་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན། ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དང་། དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་རྣམ་པ་གང་གིས་སྟོན་པ་ནི་སྨྲས་པ་ཁྱེད་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྟོན། སྨྲས་པ། མ་རིག་པ་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན།རིག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་གང་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། སུ་ཞིག་སུ་ལ་སྟོན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཁྱོད་སུའི་ཉན་ཐོས། སྨྲས་པ། གང་གིས་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གིས་གང་དག་གིས་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་དེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས། ལྷག་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྟོན་པ་དེ།སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཏེ། སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་། སྨྲས་པ། གང་ཁམས་གསུམ་ན་མི་རྒྱུ་བ་ དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་དུས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལ་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི། སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ།སྨྲས་པ། ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་བསམས་ཏེ། དེ་སྐད་སྨྲས་སོ།

一切言说的词语所依的事物，也是被世俗事物所熏习的分别心的对境，因为是以自性而存在的缘故，所以是无二的。对于这个无二，执著二相是杂染的。无执著二相是清净的。如是，这就是无二的特征，应当了知如来一切密意语皆趣入于此。
其中，圆满的说法者有五种，由其教诫所标示的圆满果有五种，以及住于圆满果德五种而说密意语，应当了知。
什么是说法者的五种圆满？为何而说、何者是说法者、说什么、如何说、对谁说，因为具足这些圆满，应当了知说法者是圆满的。
为何而说呢？为了现证涅槃而说。具寿须菩提对那些比丘如是说道：'具寿们，往何处去？从何处来？'他们说：'尊者须菩提，因为无所去处，也无所来处，故世尊说法。'此说即是，从六处灭尽之外更有其界等诸多戏论中不起戏论，因为诸法无动故。
何者是说法者，其特征是什么？说道：'具寿们，你们的说法者是谁？'答道：'是未生而般涅槃者。'此说即是，思维法身无生无灭而如是说。
说什么？说道：'你们如何说法？'答道：'非为系缚，亦非为解脱。'此说即是，系缚与解脱自性本无，为了通达义理故。
如何说，以何种方式说？说道：'你们如何开示？'答道：'非为断除无明，亦非为生起明。'此说即是，因为明与无明二者是世俗自性故无所缘。
谁对谁说？问：'你是谁的声闻？'答道：'是无所得亦无现证圆满菩提者。'此说即是，无有能得所得及现证圆满菩提，因为无有超过现证圆满菩提故。
如是以无二相的圆满，彼说法者即是圆满说法者。
什么是圆满果？无余涅槃界。说道：'谁是你们的梵行道友？'答道：'是不行于三界者。'此说即是，思维于无余涅槃界时唯住于清净真如而如是说。
有余涅槃界则是，说道：'你们何时般涅槃？'答道：'当如来化身般涅槃时。'此说即是，胜义中一切法自性本来涅槃，但思维世俗中的涅槃而如是说。

། འཕགས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་སམ། སྨྲས་པ། ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བྱ་བ་བྱས་པས་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ།།ནང་གི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི། སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་དམ། སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་ནི་ནང་གི་ཡིན་པས་ཆོས་ ལ་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ན་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི། སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་བདུད་བཏུལ་ལམ། སྨྲས་པ། ཕུང་པོའི་བདུད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་བདུད་མི་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དགྲའི་སྒྲར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།།དེ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུའི་ལེགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་སྟོན་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ནི།སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོན་པའི་གཡོག་བྱས་སམ། སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བྱས། ངག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཡོག་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱིས་སྦྱངས་སམ། སྨྲས་པ། འཛིན་པ་མེད་ཅིང་སྡུད་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱིས་སྦྱངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་ བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྒལ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྨྲས་པ།ཁྱེད་འཁོར་བ་ལས་བརྒལ་ཏམ། སྨྲས་པ། ཆད་པ་མེད་ཅིང་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ། ཆད་པ་མེད་ཅིང་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་ དངོས་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ནི།སྨྲས་པ། ཁྱེད་སྦྱིན་པའི་སར་ཞུགས་སམ། སྨྲས་པ། འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་སར་ཞུགས་པ་ནི་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གར་དོང་། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་གང་བཞུད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་བྱོན་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཀུན་དྲིས་ཏེ། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ལན་བཏབ་ནས་འཁོར་དེའི་དགེ་སློང་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །སྲོགས་ཆགས་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀའ་ལུང་བརྡ་སྤྲོད་པར་འདིའི་དོན་ཆེན་པོ་སྟེ།འདི་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་སློབ་པར་འདོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ མི་སློབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཅི་ཙམ་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ འདོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ།

完成圣道者，问道：'你已完成所作了吗？'答道：'已完全了知我执和我所执。'由于已完成所作，即已完成所作，从通达二种我执和我所执的无我法开始而如是说。
战胜内在敌人者，问道：'你已断尽烦恼了吗？'答道：'因一切法究竟寂灭。'由于烦恼敌是内在的，若通达法无我则究竟寂灭，因此如是说。
战胜外在敌人者，问道：'你已降伏魔了吗？'答道：'因不见蕴魔。'所谓不见蕴魔是指，由外处所摄诸蕴应知为外敌之声，战胜它们应知是不见遍计所执蕴的自性。
对于显示圆满果德者作承事供养，问道：'你曾作过导师的侍者吗？'答道：'身未作，语未作，意未作。'这是说不是以身等作侍奉，而是以法性作侍奉。
以信心净化布施者，问道：'你以布施处净化了吗？'答道：'因无执取亦无摄受。'这是说以布施处净化是因不执取一切法。
超越轮回苦者，问道：'你已度过轮回了吗？'答道：'因无断亦无常。'这是说度过轮回是于法无我中无断无常。
不离布施处事业者，问道：'你已入布施地了吗？'答道：'因已解脱一切执取。'这是说入布施地是因已解脱法执。
依止如来者即是法所化现的如来子，问道：'具寿们往何处去？'答道：'往如来化现所往处。'这是说因不往任何处而如同如来化现前往。
如是具寿罗睺罗一一询问，那些比丘回答后，其众中八百比丘无取而解脱诸漏。三万二千有情获得远尘离垢的清净法眼。此为教言表示的大义，即是令获得有学和无学果位，令未成熟凡夫欲求有学，令已成熟者获得无学果位。
尔时，具寿摩诃迦叶向世尊如是启白：'大宝积正法门如是利益发心大乘的善男子、善女人们，世尊，真是稀有！'

།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་ འདོགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།དབུ་མའི་ལམ་དང་གདམས་ངག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་བསྟན་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཇི་ཙམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་མོས་པའི་ལེགས་པ་དྲི་བའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུངས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལས་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་གང་བར་བྱས་ཏེ།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་མོས་པའི་ལེགས་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཞིང་དང་། རྟེན་དང་། དུས་ཆེན་པོ་དང་། ཕྱུག་པོའི་བདག་པོར་འགྱུར་བའི་ རྒྱུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་།ལུས་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་གནས་པའི་ཡུལ་སྣོད་དུ་བྱ་བ་དང་། ཆད་པ་སྣོད་དུ་བྱ་བ་དང་། ལུས་འདོར་བའི་དུས་ན་མཐོང་བ་དང་། ལས་རྣམ་པར་དག་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་ཞིང་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། མཆོད་རྟེན་རྣམས་སོ། །རྟེན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེས་གང་བའི་ཁམས་དང་། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའོ། དུས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ལ་ཕྱུག་པའི་བདག་པོར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྲས བུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་།ཟད་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོར་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་ཕྱུག་པའི་བདག་པོར་ གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བདེ་བ་ཆུང་བའི་རྒྱུ་དང་། བདེ་བར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་བདེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ནི་འོད་སྲུངས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་གང་བར་བྱས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེའི་གཙུག་ལག་ཁང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བརྩིགས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་དག་ལ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིམ་གྲོར་བྱས་པ་དང་།དེ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་གི་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པ་བས་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་བསྟན་ཏེ།བསྟན་ནས་མི་སྤོང་ན་དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུད་མེད་གང་ལ་ལ་ཞིག་ལ་བསྟན་ན་དེ་ནམ་དུ་ཡང་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྲོ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཐ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལུས་འགྱུར་བའོ།།ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་འདི་བཤད་པ་འམ། བསྟན་པ་འམ། ཡི་གེར་འདྲི་བ་འམ། གླེགས་བམ་དུ་བྱས་ཏེ། གཞག་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་གནས་ པའི་ཡུལ་སྣོད་དུ་བྱའོ།

'从此称为稀有善逝这一部分开始阐述此法门的重大意义，为了成就佛法和成熟众生，对诸菩萨有所利益，依次配合中道和教诫。'
'世尊，若于此《大宝积经》法门中仅说一偈，善男子善女人将生几许福德'这是对菩萨藏教诫生起信解的善妙提问。'
'如是请问已，世尊对具寿大迦叶如是宣说：迦叶，若有善男子善女人以恒河沙数世界盛满七宝'等这些文句是以五种方式显示信解的善妙。'
'即刹土、所依、大时、胜过成为富有之因、身体转变、住处成为法器、断法成为法器、舍身之时所见、业清净所见。其中大刹土是指诸佛及其声闻众与诸塔庙。所依是指盛满珍宝的世界和法衣等。时间是指无数劫。'
'应知这些方面胜过成为富有之因。这是由于有限与无限果报的观待、有尽与无尽的法性、非广大安乐与广大安乐的成就、智慧资粮及其本性与由此成就之故。'
'复次应知以五种方式胜过成为富有之因：小安乐之因、安乐不决定之因、非极乐之因、颠倒行为安乐之因、苦身受用安乐之因故。'
'迦叶，若善男子善女人以恒河沙数世界盛满七宝，供养如来应供正等正觉，于恒河沙数诸佛世尊各建恒河沙数精舍，于恒河沙数诸佛世尊各自无量声闻僧众，以一切安乐资具承事恒河沙数劫，彼等涅槃后以七宝造塔。'
'然若有善男子善女人于此《宝积经》法门中仅说一偈，说已不舍，则较前者生更多福德。'
'若对任何女人宣说，彼永不堕恶趣，那即是她最后一次女身。这是身体转变。'
'所说若于某处宣说此法门、开示、书写或制成经卷而安置，该处即成为天人世间之塔庙，此即是住处成为法器。'

།སྨྲས་པ། གང་ལས་ཐོབ་པ་དང་། ཡི་གེར་འདྲི་བ་དེ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། བཙུན་པར་བྱེད་པ་ དང་།རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་འཆད་པ་སྣོད་དུ་བྱ་བའོ། །འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ན་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདོར་བའི་དུས་ན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཅུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི། ལུས་འདོར་བའི དུས་ཉིད་ན།རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ་པའོ། །ཚོར་བས་སེམས་ཀུན་དུ་མ་ཟིན་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚོར་བ་མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མིག་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲིས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལག་པ་གཡོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྐང་པ་ཕྲ་བར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་སྐྱུགས་མི་འབྱུང་བ་དང་། གཅིན་མི་སྟོར་བ་དང་། དེའི་སྙིང་ཁར་རྡུལ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུ་ཚུར་མ་འཆང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་མི་བསྙེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཆི་བའི་ལྟས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འདོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཉེས་པ་དྲུག་སྤངས པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཉེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། དང་པོས་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉེས་པའོ། །གཉིས་པས་ནི་འདྲིས་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པའོ། །གསུམ་པ་དང་། བཞི་པས་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཉེས་པའོ། །ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་དག་གིས་ནི་འཇིགས་པའི་མཚན་མའི་ཉེས་པའོ། ། བརྒྱད་པ་དང་། དགུ་པས་ནི་འཆི་བའི་ལྟས་ཀྱི་ཉེས་པའོ། །བཅུ་པས་ནི་ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་ཉེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཉེས་པ་དྲུག་གོ། །ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གདངས་སྙན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཇིགས་པས བརྟགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཉེན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྩུབ་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འཇམ་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྣུམ་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བརྗོད་པ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འཆལ་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་པར་འོས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི ཕྱིར་རོ།།ལྷས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ལ་[(]དང་[,]དད་[)]པའི་ལྷས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ། ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པོ། །རབ་ཏུ་ དགའ་བ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ངག་གི་ཚུལ་ཉེས་པ་ལྔ་རྣམ་པར་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཉེས་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དང་པོས་ནི་འཇིགས་པས་བརྟབས་པའི་ཉེས་པའོ། །གཉིས་པས་ནི་རྩུབ་པའི་ཉེས་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བོར་ཏེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་པའི་ཉེས་ པའོ།།བཞི་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྟོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པའོ། །ལྔ་པས་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པས་མི་བསྒོ་བའི་ཉེས་པའོ།

说道：从何处获得以及书写文字，其情形如是：应当如同恭敬如来那般恭敬。迦叶，若有善男子或善女人，对如来说法者恭敬、尊重、承事、供养，则会被授记无上正等正觉。所说的这些是为了使说法者成为法器。
在临终之时，将得见如来，获得身、语、意业清净，此说的是舍弃身体之时获得清净见解和清净业。
将获得十种身业清净。何为十种？如是所说，即是在舍弃身体之时获得清净。
所谓'不为感受所扰而死'，是因为没有忧愁的感受因，故不被忧愁所压。'其眼不迷乱'，是因为能完全认识熟悉之人。'不摆动手臂，不蜷缩双脚'，是因为具足威仪。'不呕吐、不失禁、胸中不生尘'，是因为无有恐惧。'不握拳、不向空中攀援'，是因为无有死相过失。'如其所住而舍寿'，是因为身体调柔，将获得这十种身业清净。
关于此，应知远离六种身体过失。何为六种过失？第一是忧愁过失。第二是不能认识熟人的过失。第三和第四是行为过失。第五、第六和第七是恐惧征兆的过失。第八和第九是死相的过失。第十是身体不调柔的过失，这些即是六种过失。
将获得十种语业清净。何为十种？即：'悦耳之语'，是因为无有恐惧所致的过失。'柔和之语'，是因为无有粗暴的过失。'温和之语'，是因为以温和语言宣说诸佛世尊的佛语。'欢喜之语'，是因为宣说空性。'润泽之语'，是因为发出如法之语。'不错乱之语'，是因为无有失念。'应受持之语'，是因为前后语言不相违。'应听闻之语'，是因为不违正理。'为天人所摄受之语'，是因为为信仰教法的天人所摄受。'为佛所摄受'，是为如来所摄受，将获得这十种语业清净。
在极为欢喜之时，应知远离五种语言过失。何为五种过失？第一是恐惧慌乱的过失。第二是粗暴的过失。第三是舍弃佛语而说非正等觉者之语的过失。第四是不赞叹如来的过失。第五是不如法教诫的过失。

།བཀའ་ལུང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་དུས་ན་ངག་གི་ཚུལ་ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་ཏེ། ཉེས་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དྲུག་པས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པའི་ཉེས་ པའོ།།བདུན་པས་ནི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བའི་ཉེས་པའོ། །བརྒྱད་པས་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པའོ། །དགུ་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བའི་ལྷ་མི་དགའ་བའི་ཉེས་པའོ། །བཅུ་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཉེས་པའི་ཉེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དུས་གཉིས་ཀྱི་ངག་གི་ཉེས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་ སུ་དག་པ་བཅུ་ཐོབ་སྟེ།བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ན་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་མི་འཆབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚིག་པར་མི་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།འགྱོད་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོན་པར་མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲར་འགྱུར་བ་ལ་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསླབ་པའི་གནས་ རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ངན་པས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤོང་བ་ལ་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤོང་བ་སེམས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཡི་མ་བསད་པར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བཞུགས་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ང་རྒྱལ་དང་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ང་རྒྱལ་དང་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསམ་པ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་སྙམ་པའི་རློམ་སེམས་མེད་དེ། དེ་འདོད་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ པའོ།།དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཚུལ་ཉེས་པ་ལྔ་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཞི་པོ་དག་ནི་ཚེ་འདིའི་དོན་ལས་བརྩམས་པའོ། །ལྔ་པས་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཉེས་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་དང་གཉིས་པས་ནི་མི་བཟོད་པའི་ཉེས་པའོ། །གསུམ་པ་ དང་བཞི་པས་ནི་སྡིག་པ་འཆབ་པའི་ཉེས་པའོ།།ལྔ་པ་དང་དྲུག་པས་ནི་འདོད་པའི་ཉེས་པའོ། །བདུན་པ་དང་། བརྒྱད་པས་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པའི་ཉེས་པའོ། །དགུ་པ་དང་བཅུ་པས་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཉེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཉེས་པ་ལྔའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་ མོས་པའི་ལེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད།གྲངས་མེད་པ་བས་དེའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསྟན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མོས་པའི་ལེགས་པ་ཆེས་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པར་རེག་པར་བྱའོ། །འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་དོན་ཆེན་པོར་སྟོན་པ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་མཐོང་བས་དགེ་བར་འཆི་བ་དང་།བདེ་བར་འཆི་བ་དང་བདེ་འགྲོའི་འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་གཅིག་གིས་ནི་མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་སོ་སོར་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་ སྟོན་ཏོ།།གསུམ་པ་དང་བཞི་པས་ནི་རྐང་ལག་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་གནད་དུ་གནོད་པ་མེད་པའོ། །ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ངན་སྐྱུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པས་ནི་ཁུ་ཚུར་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་འཆི་བའི་ལྟས་མེད་པའོ། །བཅུ་པས་ནི་ཉམ་ཆུང་ བ་མེད་པས་འདུག་བཞིན་དུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དག་འདོར་བའོ།

在宣说教法时应当远离五种语言过失。什么是五种过失？第六是对于所应了解的内容丧失正念的过失。第七是前后语言相违的过失。第八是违背正理的过失。第九是令喜爱佛法的天人不欢喜的过失。第十是令如来不欢喜的过失，这些是二时的语言过失。
获得十种清净意业。什么是十种？即：不生嗔恨，是因为对于现在加害者无有嗔恨之心。无有怨恨，是因为对于过去加害者无有怨恨之心。不覆藏，是因为不覆藏罪业。不懊悔，是因为无有追悔的痛苦。不喜过失，是因为无有贪求欲乐。不喜怨恨，是因为不喜成为怨敌。不生颠倒想，是因为不以邪见执持学处。精进于断除，是因为断除时心不散乱。以无怯弱心持清净佛土，是因为不舍弃自心而持广大佛菩萨所住的广大佛土。无有我慢和大我慢而获得成就一切佛法三昧，其中无有我慢和大我慢是指对世间禅定和等至，即使以微细心也不认为殊胜而生起傲慢心，因为无有此欲求，故能获得超胜一切法、成就一切佛法之因的殊胜三昧。
其中应当了知远离五种意业过失，其中四种是从今生的目的开始，第五是从他世开始。什么是五种过失？第一和第二是不忍耐的过失。第三和第四是覆藏罪业的过失。第五和第六是贪欲的过失。第七和第八是失念的过失。第九和第十是发愿的过失，这些是五种过失。
菩萨对三藏教诫的信解有无量无数功德，对其分别开示的信解更有无量无数功德。临终时显示修行有大义利，上师法主以其他方式宣说。由见如来而善终、安乐而终、往生善趣。
关于三业清净，从身业清净而言：第一是因无有忧苦之因而住于欢喜。第二是因为证得别相智而无失念。第三和第四是因为手足不动而无有要害之苦。第五、第六、第七是因为无有呕吐等而无有恐惧。第八和第九是因为无有握拳等而无有死相。第十是因为无有衰弱而能安住舍弃寿行。

།ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་ནི་ཚིག་གཅོམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་སྐད་ཞོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་འཁྲུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་འཁྲུལ་པ་མ་ ཡིན་པ་དང་།ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དགུ་པ་དང་བཅུ་པས་ནི་ཚུལ་འཆོས་པའི་ཚིག་སྟེ། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཕྲད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལས་བསྐྱོད་པ་དང་། གླེང་བ་དང་། སྨོན་པའི་དབང་ དུ་བྱས་ཏེ་གཉིས་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཉེས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་མི་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོན་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དངོས་པོ་མི་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཅིག་གོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ སྤོང་བ་ལ་བག་ཡོད་པའོ།།ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྐྱེས་ཏེ་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཅིག་གོ། །ང་རྒྱལ་དང་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། བདག་ཡོངས་སུ་འཇལ་བ་དང་། དེ་དང་དེར་སྦྱོར་བ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཅིག་གོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པ་བྱ་བས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་མཆོད་པ་བྱ་བ་ལ་གཟུང་བ་སྟེ།འོད་སྲུངས་གང་ལ་ལ་ཞིག་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འདོད་པ་དེས། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་ པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག་།ཡི་གེར་བྲིས་ཤིག་།ལྷོགས་ཤིག་།ལོང་ཤིག་།འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དགའ་བར་བསྟན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་བཏགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་འདི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་ཏོ།།རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ནི་བྱེད་བཅུག་སྟེ། །དཀོན་མཆོག་ བརྩེགས་པ་བཤད་པ་བྱས་པ་ཡིས།།བསོད་ནམས་བདག་གིས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ། དེས་ནི་འགྲོ་བ་རྒྱལ་བ་ཐོབ་གྱུར་ཅིག་།འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

以八种清净语业，即不说轻薄语、不说断续语、不说低劣语、不说粗暴语、不说混乱语、不说错误语，而说具有法义的语言。第九和第十是说伪装语，是为了往生善趣、遇见佛陀和菩萨而说。
在清净意业中，应当了知每两种是关于激发、谈论和发愿的。
其中，不喜欢过失是为了不诽谤欲望。不喜欢怨恨是为了不寻求反驳他人的事物。一种是为了清净戒律。为了不散乱而精进谨慎。
一种是为了生于清净刹土而无所畏惧。一种是为了以慢心和大慢心与诸菩萨相比较，以及与之相应。
其余的是为了摄受那些认为仅以财物供养为足的人们而作供养。如经中所说：'迦叶，若有人欲以一切安乐资具恭敬供养，欲以一切供品作供养者，应当通达此《大宝积经》法门，书写、读诵、受持。迦叶，这就是对如来、应供、正等正觉作无上供养。'
世尊欢喜并如是宣说。具寿大迦叶与诸菩萨，以及天、人、阿修罗、乾闼婆等世间众生欢喜赞叹世尊所说。
这是由结集者菩萨长老大迦叶等欢喜宣说，如实安立名称的这部大法门圆满宣说。
胜慧令作此，宣说《宝积经》，愿以我所得，众生证胜果。
《圣大宝积经》十万颂中迦叶品广释，由堪布智坚造毕。

། །།

。
